Izvor: Blic, 19.Jun.2015, 15:29 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Služen parastos ubijenim srpskim logorašima
Služenjem parastosa i polaganjem venaca ispred spomenika na Tomasovom brdu, danas su obeležene 23 godine od pogibije osam srpskih logoraša iz Dervente koji su izgubili život 1992. godine dok su kopali rovove za potrebe Hrvatske vojske.
Pomen parastos služen je i za dvojicu ubijenih logoraša u bivšem Domu JNA.
Prema rečima predsednika Udruženja zarobljenika opštine Derventa Draga Kneževića, od 15 logoraša koji su tog kobnog dana odvedeni da kopaju rovove na >> Pročitaj celu vest na sajtu Blic << Tomasovom brdu osam je poginulo, a sedam teško ranjeno.
- Oni su dovedeni na prvu borbenu liniju da kopaju rovove iz logora koji su bili ranije formirani na području derventske opštine, gde su stravično mučeni i nad njima su se iživljavali na razne načine - naveo je Knežević.
On je istakao da preživeli logoraši iz te opštine nisu zadovoljni procesiranjem odgovornih za stravične zločine nad Srbima, a celi postupak se vodi u tužilaštvima Hrvatske, u Osijeku i Zagrebu.
- Logoraši ponovo proživljavaju bolna iskustva, jer moraju odlaziti u Hrvatsku da svedoče - rekao je Knežević.
On je podsetio da je veoma mali broj odgovornih procesuiran, da su donesene presude, ali je u toku žalbeni postupak i još je neizvesno koliko će iznositi pravosnažna presuda.
- Hrvatska ne isporučuje svoje državljane BiH i procesi se vode pred hrvatskim tužilaštvima. Imali smo slučajeva da su neki od zločinaca ili odgovornih promijenili identitet, ali se i tome staje u kraj, te očekujemo poboljšanje u kažnjavanju odgovornih - rekao je Knežević.
Prema njegovim riječima, u Derventi je bilo nekoliko logora za Srbe, od kojih su poznatiji bili oni formirani u bivšem Domu JNA i hangaru na Rabiću.
On je rekao da je kroz logore prošlo 400 zarobljenika, koji su bili premeštani iz jednog u drugi logor.
Ubijeni su zarobljenici Nenad Panzalović, Željko i Rade Bokur, Vujadin LJubojević, Savo Pavlović, Dragan Grbić, Miro Jovičić i Milorad Gunjević.
Parastos kod spomenika, koji se nalazi na raskrsnici puteva Gornja Lupljanica - Velika Sočanica - Dažnica, služili su sveštenici Srpske pravoslavne crkve. Potom su vence položile porodice ubijenih zarobljenika, potpredsednik Skupštine opštine Slavko Tomaš, zamenik načelnika opštine Siniša Jeftić i načelnik Odjeljenja za boračko invalidsku-zaštitu Milovan Kričković, predstavnici Udruženja zarobljenika opštine Derventa, Boračke organizacije, SUBNOR-a, te Mesne zajednice Velika Sočanica i političkih partija.
Nakon parastosa na Tomasovom brdu, pomen je služen i ispred spomen-ploče koja je postavljena na ulazu zgrade bivšeg Doma JNA, gdje je bio jedan od logora za Srbe, u kojem su vršena razna mučenja i ubijanja srpskih zarobljenika.
Pomen je obavljena za Blagoja Đuraša, koji je zaklan u Domu JNA, i ubijenog Čedu Ćudića nedaleko od Doma JNA.
Venac je položio i načelnik opštine Derventa Milorad Simić, te ostali učesnici obeležavanja na Tomasovom brdu.
Iz obimne dokumentacije koju su logoraši dostavili nadležnim Tužilaštvima u BiH logoraši koji su ubijeni 19. juna 1992. odvedeni su na borbenu liniju iz logora Rabić u Derventi, čiji upravnik je bio Željko Pudić, dok su stražari bili Nihad Hamzić zvani Fric, Angijad Jusanović, zvani Talijan, Almas Nezirević, Mustafa Tabaković i Edin Mrkonjić.
Ratni zarobljenici iz Dervente najodgovornijim za formiranje logora u ovom gradu za vreme rata smatraju ratnog predsednika SO Derventa Vinka Begića zvanog Šiljo, načelnika policijske stanice Ivana Dusparu, predsednika Kriznog štaba Ivana Čuljka, te predsednike Hrvatske demokratske zajednice i Stranke demokratske akcije iz Dervente Iku Stanića i Sulejmana Alijagića.
Ovaj logor je na osnovu naredbe tadašnjeg ratnog rukovodstva hrvatsko-muslimanske koalicije formiran 26. aprila 1992. godine.
Organizator obeležavanja je Udruženje zarobljenika opštine Derventa.
