Izvor: RTS, 01.Maj.2013, 08:47 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Sećanje na žrtve "Bljeska"
Odavanjem pošte žrtvama u Srbiji i Republici Srpskoj obeležena 18. godišnjica hrvatske vojno-policijske akcije "Bljesak". U toj akciji je, prema podacima Dokumentaciono-informativnog centra "Veritas", ubijeno 283 Srba iz zapadne Slavonije.
Navršava se 18. godina od ofanzive hrvatskih snaga na područje zapadne Slavonije koje je do tada bilo u sastavu samoproklamovane Republike Srpske Krajine (RSK). Tokom dvodnevne operacije "Bljesak", koja je počela 1. maja 1995. godine >> Pročitaj celu vest na sajtu RTS << oko pet sati ujutro artiljerijskim napadom na Pakrac, hrvatska vojska preuzela je kontrolu nad zapadnom Slavonijom.
Više hrvatskih nevladinih organizacija saopštilo je uoči obeležavanja 18. godišnjice akcije "Bljesak", da još nisu rasvetljeni i procesuirani svi zločini, uključujući i ubistvo civila u selu Medari kod Nove
Gradiške.
"Apelujemo na efikasniji rad policije, Državnog tužilaštva i sudova na istraživanju i procesuiranju svih ratnih zločina i upozoravamo još jednom na neprocesuiranje zločina u Medarima", navodi se u saopštenju udruženja Dokumenta, Centra za mir, nenasilje i ljudska prava Osijek i Građanskog odbora za ljudska prava.
U crkvi Svetog Marka Udruženje porodica nestalih i poginulih lica "Suza" održali su parastos za Srbe postradale u akciji hrvatske vojske "Bljesak" 1995. godine.
Služenju parastosa prisustvovali su i članovi Koalicije udruženja izbeglica, koji ističu da operacija Bljesak" nije bila legitimna jer njen cilj "nije bilo samo uspostavljanje suvereniteta Hrvatske na tom području, već prisilno proterivanje srpskog stanovništva".
Posle služenja parastosa, predsednik "Veritasa" Savo Štrbac i predsednik Koalicije udruženja izbeglica Miodrag Linta istakli su da odgovorni za te zločini još nisu procesuirani.
Štrbac je rekao da je prošle godine MUP Republike Srpske podne prijavu tužilaštvu BiH za ratne zločine protiv, kako je rekao, "celog vojnog političkog i policijskog vrha Hrvatske iz tog perioda".
Prema njegovim rečima, pretprošle godine i srpsko Tužilaštvo za ratne zločine je pokrenulo pretkrivični postupak za zločine nad Srbima u akciji "Bljesak" u selu Medari, "gde su masakarirane 23 osobe, među kojima 12 žena i troje dece do 11 godina".
Linta je rekao da porodice ubijenih i proteranih očekuju pravdu, a "mi smatramo da je konačno došlo vreme da Vlada Srbije stane iza proteranih Srba i da se otvori suštinski dijalog sa zvaničnim Zagrebom i da se procesuiraju svi odgovorni za ratne zločine".
Simboličnim spuštanjem venaca u reku Savu sa sredine mosta u Gradiški obeleženo je 18 godina od egzodusa Srba iz zapadne Slavonije.
Predsednik Republike Srpske Milorad Dodik rekao je da je u interesu pravde da se svake godine i na svakom mestu obeležavaju datumi srpskih stradanja, podsećajući da još niko nije odgovarao za zločine koje su hrvatske snage počinile nad Srbima tokom akcije "Bljesak", u kojoj je stradalo 280 nedužnih civila.
"Srpski narod širom svojih prostora obeležava svoja stradanja. To je narod koji je najviše stradao u prethodnim ratovima na području bivše Jugoslavije i zato ne smemo odustati sa obeležavanjima svojih značajnih datuma", rekao je Dodik.
Oko 30.000 ljudi napustilo Zapadnu Slavoniju
U akciji "Bljesak" stradao je veliki broj srpskih civila, a oko 30.000 njih je napustilo to područje.
Prema podacima Dokumentaciono-informativnog centra "Veritas" iz aprila 2003. godine, prvih dana maja 1995. ubijeno je ili nestalo 283 Srba iz zapadne Slavonije.
Prema izveštaju Hrvatskog helsinškog odbora za ljudska prava (HHO), koji je predstavljen 24. jula 2003, u akciji "Bljesak" pripadnici hrvatske vojske ubili su ukupno 83 srpska civila. Od tog broja, njih 30 ubijeno je u napadima na izbegličke kolone, a 53 osobe su ubijene u svojim kućama.
Dan po otpočinjanju akcije "Bljesak" bivši predsednik RSK Milan Martić naredio je raketiranje Zagreba koje je trajalo dva dana, zbog čega je kasnije optužen pred Haškim sudom i osuđen na 35 godina zatvora. Snage bivše RSK ispalile su na grad 23 projektila i tada je poginulo šest ljudi, a 176 osoba je ranjeno.
Zbog ratnih zločina počinjenih u akciji "Bljesak" i "Oluja" Tribunal za ratne zločine u Hagu pripremao je optužnicu protiv tadašnjeg predsednika Hrvatske Franje Tuđmana (preminuo 1999). U aprilu 2001. haški istražitelji saslušali su bivšeg načelnika GS Hrvatske vojske Petra Stipetića, ali je on nakon sprovedene istrage oslobođen sumnji za zločine počinjene tokom akcija "Medački džep", "Bljesak" i "Oluja".
Haški istražitelji su, takođe, saslušali više osumnjičenih hrvatskih oficira, ali protiv njih nisu podignute optužnice.
U julu 2005. godine Tužilaštvo je primilo prijavu protiv generala Mladena Kruljca, zbog ratnog zločina u zapadnoj Slavoniji u vreme operacije "Bljesak". Ta prijava prosleđena je i nadležnom tužilaštvu u Slavonskom Brodu, ali protiv njega nikada nije podignuta optužnica.
Mesec dana kasnije, povodom 10. godišnjice akcije Oluja, kojom su hrvatske snage povratile kontrolu nad Kninskom krajinom, tadašnji predsednik Hrvatske Stjepan Mesić unapredio je Kruljca u čin general-pukovnika.
U julu 2010. na mesnom groblju u selu Medari u blizini Nove Gradiške u zapadnoj Slavoniji, ekshumirano je 28 tela, među njima i dece, iz zajedničke grobnice nastale tokom akcije "Bljesak". U maju 2011. godine ekshumirano je 48 Srba ubijenih i toj akciji na mesnom groblju u selu Vrboljani, a godinu dana kasnije u opštini Novska još 28 tela.
Dokumentaciono-informativni centar "Veritas" saopštio je , u novembru 2011. godine , da je u Zagrebu identifikovano 14 posmrtnih ostataka Srba koji su poginuli u akciji hrvatske vojske i policije "Bljesak".
Komisija za nestala lica Vlade Srbije je saopštila da su na grobljima u Medarima, Okućanima i Vrbovljanima do sada ekshumirani posmrtni ostaci 110 žrtava te vojno-policijske akcije.
