Izvor: Radio Televizija Vojvodine, 01.Sep.2009, 19:26 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Sećanje na Drugi svetski rat
VARŠAVA - U Poljskoj se obeležava sedamdesetogodišnjice od početka Drugog svetskog rata.
Prva ceremonija održana je u zoru na poluostrvu Vesterplate, nedaleko od Gdanjska, gde je nemački ratni brod ispalio prve projektile na poljsko utvrđenje 1939. godine, prenosi Bi-Bi-Si.
Poljski predsednik Leh Kačinski i premijer Donald Tusk stajali su zajedno sa ratnim veteranima pored spomenika herojima Vesterplatea.
Ceremonijama u Gdanjsku tokom dana prisustvovaće >> Pročitaj celu vest na sajtu Radio Televizija Vojvodine << strani lideri iz 20 zemalja, uključujući Nemačku i Rusiju.
Da se ne zaboravi
Prvog septembra 1939. godine nemački ratni brod "Šlezvig-Holštajn" otvorio je vatru na utvrđenje iz neposredne blizine.
Istovremeno, nemačke trupe pokrenule su invaziju na Poljsku iz tri pravca. Zbog ovih napada Britanija i Francuska objavile su rat Nemačkoj tri dana kasnije.
Tusk je u obraćanju rekao da se lekcije iz istorije ne smeju zaboraviti.
"Sećamo se, jer dobro znamo da će onaj koji zaboravlja, ili falsifikuje istoriju, ima moć ili preuzme moć da donese nesreću kao i pre 70 godina", rekao je Tusk.
Simbol otpora
Brod "Šlezvig-Holštajn" otvorio je vatru iako je u poljsku luku stigao u prijateljsku posetu. U to vreme Gdanjsk je bio poznat kao slobodni grad Danzig.
Utvrđenje su branila 182 poljska vojnika. Očekivalo se da će pružati otpor ne duže od 12 sati, ali su oni zadržali snage od preko 3 hiljade nemačkih vojnika punih sedam dana, uprkos napadima sa mora, sa kopna i iz vazduha.
Rezultati nove ankete pokazuju da je Vesterplate najvažniji simbol poljskog otpora u čitavom ratu.
Putin pozvao da se priznaju istorijske greške
Ruski premijer Vladimir Putin pozvao je danas u Gdanjsku, na zajedničkom evropskom obeležavanju 70. godišnjice izbijanja Drugog svetskog rata i pomenu žrtvama, i ostale zemlje Evrope da osude svoje grehe i zločine prošlosti i dogovore sa nacistima.
Putin je kazao da to treba učiniti kao i Rusija osudom pakta Ribentrop-Molotov o nenapadanju između Hitlerove Nemačke i Staljinovog Sovjetskog Saveza.
Putin je danas nekoliko puta u Gdanjsku i obližnjem Sopotu gde se sastao sa poljskim premijerom Donaldom Tuskom ponovo upozorio da taj pakt ne može da se lažno prikazuje kao jedini okidač Drugog svetskog rata, niti izjednačava nacizam i komunizam.
To su pred ovu godišnjicu više puta učinili poljski mediji i predsednik Poljske Leh Kačinjski tokom spora poslednjih nedelju dana sa ruskim medijima i istoričarima oko tumačenja istorijskog toka i uzroka i posledica Drugog svetskog rata.
"Od 1934. godine do 1939. godine trajala su nastojanja da se umire nacisti koji su preuzeli vlast u Nemačkoj. To je rađeno preko paktova i sporazuma koji su s moralne tačke gledišta bili neprihvatljivi a politički opasni i loši", podsetio je Putin.
On je rekao da je i Poljska 1934. godine sklopila pakt o nenapadanju sa Hitlerovom Nemačkom a takođe i na Minhenski sporazum 1938. godine čija žrtva je još pred rat bila Čehoslovačka.
"Teško je priznati te greške. Mi smo ih priznali. Naš parlament osudio je pakt Ribentrop-Molotov. Imamo pravo da očekujemo da će i druge zemlje osuditi sporazume sa Trećim Rajhom", pozvao je Putin i ostale da osude dogovore sa nacistima kao "neoprostivu grešku."
Ruski premijer podsetio je na strahovitu cenu kojom je plaćena pobeda u ratu, posebno u njegovoj zemlji, pošto su, kako je naglasio, čitavu polovinu od 50 miliona poginulih predstavljali građani Sovjetskog Saveza.
"Samo oslobađanje Gdanjska odnelo je živote 53.000 vojnika Crvene armije. Za oslobađanje Poljske živote je položilo čak 600.000 crvenoarmejaca", podsetio je Putin.
Ruski premijer, kao i juče u svom "pismu Poljacima" na stranicama poljskog lista "Gazeta viborča", ponovo je pozvao Evropu da uzme kao model saradnju i sadašnje odnose ratnih neprijatelja, sada tesnih partnera Nemačke i Rusije.
Na tom modelu Evropa bi trebalo po oceni Putina da gradi novi sistem bezbednosti i razumevanja na starom kontinentu, ne stvarajući nove linije podela i ne opterećujući sadašnju saradnju istorijskim traumama i razlikama u njihovim tumačenjima.
Kao jedini od osam evropskih državnika, među 20 premijera, koji su dobili priliku da se obrate Poljacima i Evropljanima sa poluostrva Vesterplate, Putin je odao poštu junaštvu i borbi preživelih ratnih veterana svih nacija.
"Vaša borba je u našim srcima. Večno. Hvala vam za nju", poručio je ruski premijer svim veteranima tog rata širom sveta.
Nastavak na Radio Televizija Vojvodine...
