Izvor: Southeast European Times, 11.Jan.2011, 00:56   (ažurirano 02.Apr.2020.)

Sarajevo polako obnavlja Gradsku većnicu

U toku je treća od ukupno četiri faze obnove u požaru uništene Gradske većnice, jednog od simbola Sarajeva.

10/01/2011

Jusuf Ramadanović za Southeast European Times iz Sarajeva – 10.1.2011.

Gradska većnica u Sarajevu je nacionalni spomenik sagrađen 1896. godine za vreme austrougarske vladavine. To je najveće i najreprezentativnije zdanje iz tog perioda u Sarajevu, koje se nalazi u Starom gradu, na desnoj obali Miljacke.

Većnica je preživela >> Pročitaj celu vest na sajtu Southeast European Times << dva svetska rata, da bi na kraju stradala u velikom požaru u avgustu 1992, na početku bosanskog rata. Pre požara u tom zdanju nalazila se Narodna biblioteka. Granate ispaljene sa srpskih položaja tog avgusta srušile su zgradu, kom prilikom je uništen značajan broj dragocenih knjiga i arhivskog materijala.

Mukotrpna obnova podeljena je u četiri faze. U prve dve najveći napori uloženi su u stabilizaciju objekta, posebno nosećih zidova. Prve dve faze završene su po ceni od tri miliona evra.

Među glavnim finansijerima su gradske vlasti, nekoliko evropskih vlada i glavnih gradova, narodne biblioteke Srbije, Francuske, Austrije, Holandije, Kipra i Norveške, kao i ambasade Hrvatske, Sjedinjenih Država i Velike Britanije.

U trećoj fazi predviđena je donacija vredna 7,5 miliona evra od Evropske komisije za renoviranje enterijera, a Španija je obećala milion evra za fasadu zgrade.

Krajnji cilj je da se zdanje potpuno restaurira i da mu se vrati nekadašnji pseudomavarski stil. Kada bude završena, u njoj će se ponovo nalaziti Narodna biblioteka, kao i kancelarije gradske uprave.

Izvođač za treću fazu koja je u toku je jedna od najvećih građevinskih filmi u zemlji, GP bosna. Radove nadzire federalno ministarstvo kulture i sporta, kao i njegova filijala, Zavod za zaštitu spomenika.

Gradonačelnik Sarajeva Alija Behmen kaže da bi obnova „trebalo da vodi računa i o najsitnijim detaljima“, pod stalnim nadzorom stručnjaka, kako bi se garantovao kvalitet radova.

U fazi koja je u toku akcenat je na enterijeru. Prvi prioritet je kupola, na kojoj je ogromna rupa prekrivena kako bi se sprečilo curenje kiše i snega i koja je zakrpljena kako bi se zaštitila unutrašnjost zdanja. Potrebna je potpuna obnova kupole, kao i prozora, koji su pukli i iskrivili se u granatiranju.

Direktor preduzeća GP Bosna Uglješa Kisić kaže da bi taj segment obnove trebalo da traje 21 mesec. Predviđeno je „raščišćavanje i renoviranje prostora, kao i podruma, koji se već koristi“, kao i rešavanje problema kupole i prozora.

Po spoljašnjosti zgrade postavljene su skele kako bi se olakšala obnova fasade, dodaje on. Iako su radovi još u toku, delovi Gradske većnice već se koriste. U njima se održavaju razni događaji i izložbe, a nedavno su hodnik napunili posetioci filmskog festivala MESS. Gradska većnica bila je jedan od objekata gde su puštani filmovi.

Kada je prvi put sagrađena pre više od jednog veka, mnogim Sarajlijama se nije dopala, jer su smatrali da se previše razlikuje od okolne arhitekture. Vremenom su se mišljenja promenila i većnica je postala simbol grada. Sarajlije je zovu po nadimku, Vijećnica.

Upravo iz Gradske većnice je, jednog sudbonosnog dana 1914, austrougarski prestolonaslednik Franc Ferdinand izašao zajedno sa suprugom i svitom na svoje poslednje putovanje. Srpski nacionalisti su izvršili atentat na Ferdinanda i njegovu suprugu, što je izazvalo Prvi svetski rat.

Većnicu prate brojne legende, od kojih neke potiču još od vremena kada je sagrađena. Čak i otkup zemljišta bio je izuzetno komplikovan, jer su austrougarske vlasti napravile dogovor sa svim vlasnicima, osim jednog.

Taj vlasnik nije hteo da čuje ni za kakav dogovor, garancije ili novčane ponude. Čitav projekat bio je stao zbog jednog nepokolebljivog Sarajlije.

Rešenje je na kraju pronađeno. Njegova kuća preneta je ciglu po ciglu, prozor po prozor i ogradu po ogradu na drugu obalu Miljacke, gde je ponovo sastavljena. Prozvana je Inat kuća i dan danas se nalazi na stotinak metara od Gradske većnice.

Nastavak na Southeast European Times...