Izvor: Politika, 09.Okt.2006, 12:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Sakralizacija skloništa
Postavka Glory box Perice Donkova u Galeriji ULUS-a
Od kada je, pre dve i po decenije, završio školovanje na beogradskoj Likovnoj akademiji, Perica Donkov zauzima značajnu poziciju u poetskom krugu novog enformela, čiji su protagonisti obeležili recentnu likovnu praksu druge polovine 80-ih godina 20. veka. Može se reći da je ovaj talas neoenformela, referiran mahom u radovima generacije tada mladih slikara, na neposredan način označio stanje slikarske aktuelnosti, a Pericu >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << Donkova je uveo u magistralni tok skorašnje scene.
I tokom prošle dekade Donkovljeva slikarska produkcija sledi liniju nove apstrakcije koja je jasno uočena i na autorovim prethodnim beogradskim izložbama. Nesporno blizak idejama slikarstva akcije i apstraktnog ekspresionizma, Donkov se u svom radu bavi problemima ekspresije materije, naglašenim pikturalnim svojstvima slike, fakturama, gestom. Koloritne vrednosti su u rasponu od kiferovski vagnerijanskih monohromnih pasaža do klajnovski plavih.
Kao autor izuzetne radne energije, posvećen slikarstvu, održao je kontinuirano prisustvo na savremenoj sceni mada se posle završenog školovanja vratio u rodni Niš. Rad Perice Donkova podržan je i kritičarskim recenzijama i autorskim izborima.
Dobro uritmovanim samostalnim izložbama on sledi proces problemskih krugova tipičnih za njegovu slikarsku praksu. Tokom protekle decenije, na tim je izložbama bilo očito da ovaj umetnik svojim monumentalnim poliptisima potencira utisak ambijentalizacije prostora, što se može razumeti i željom da se dobije utisak beskonačnog, osvojenog prostora.
Ambijentalna postavka Glory box, novi ciklus monumentalnih slika rađenih pigmentom na pausu, predstavlja još radikalniji pomak ideje dijaloga sa prostorom i njegovom beskonačnošću. Totalna zidna instalacija u delu galerije, tzv. Boks, "olovnim pločama" obložena, nosi svoj veoma ubedljiv slikarski kontekst sakralizacije prostora, skloništa, koje Donkov opisuje: "Stvaram sklonište, lični prostor za molitve ugrožene ljudske jedinke koja spoznaje i suprotstavlja se besmislu."
Očito, postavka prati prostor galerije ULUS-a, a autor oblaže zidove svojim "olovnim pločama", artikulišući utisak sakralnog ambijenta ispunjenog tišinom i tajnom. Donkov pažljivo bira kvalitet podloge koju koristi u svojim slikarskim seansama, kako bi podloga radila sa pigmentom a slikarski medij dobio svoj potpuni zvuk; ovaj autor je i ranije slikao na netipičnim podlogama, pa je paus-papir samo jedna od njih.
U relativnost trajanja umetničkih materijala uverio se Donkov 2003. godine, kada je u požaru uništen njegov atelje i veći deo opusa. Tako je ova izložba i znak umetničke i ljudske pobede slikara bez ateljea, koji ne pristaje na pauze u radu; ova situacija, s druge strane, svakako je inicirala fazu redukcije boje pa je olovnosiva dominantna a kvalitet slikarske materije vrlo decentan. Ambijentalna postavka Glory box, velika (i razlomljena) poliptihalna kompozicija, proizvodi utisak oratorijumske slike izrazitog energetskog dejstva u kojem materijalizovani zvuk sivog pigmenta održava svečani ton i ravnotežu sa smelim fragmentima crnih traka.
Rad Perice Donkova predstavlja ubedljivu slikarsku pojavu, nastalu u vitalnoj klimi postmodernih traženja i svojevrsnu reinterpretaciju modernističkog jezika na početku trećeg milenijuma.
Ljiljana Ćinkul
[objavljeno: 09.10.2006.]
