Izvor: B92, 28.Okt.2008, 04:37 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Rehabilitovane 694 osobe
Beograd -- Okružni sudovi u Srbiji od aprila 2006. rehabilitovali su 694 osobe koje su bile žrtve političkog progona od 6. aprila 1941. do 25. aprila 2006, piše Danas.
Među rehabilitovanima su i Žanka Stokić, Slobodan Jovanović, Dragoslav Mihailović, Borislav Pekić. Najviše zahteva za rehabilitaciju bilo je u vezi sa osobama koje su bile pripadnici četničkog pokreta i za osobe osuđene kao pristalice Informbiroa, ali i zahteva potomaka pripadnika nemačke nacionalnosti >> Pročitaj celu vest na sajtu B92 << iz Vojvodine.
Kako je Danasu rečeno u Ministarstvu pravde, tokom 2007. rehabilitovano je 375 osoba, a do danas sudovi u Srbiji odluku o rehabilitaciji nepravedno osuđenih doneli su u 319 slučajeva.
Reč je o osobama koje su bile proglašene za narodne izdajnike, klasne ili političke neprijatelje i zbog toga su bili lišeni građanskih prava, državljanstva, celokupne imovine, a često i života.
Većina političkih i ideoloških presuda podrazumevala je zatvorsku kaznu od nekoliko godina prinudnog rada.
Prema podacima Arhiva Srbije, ta institucija je do danas odgovorila na više od 300 od 1.200 zahteva okružnih sudova u Srbiji za dostavljanje dokumentacije potrebne za rehabilitaciju političkih neistomišljenika.
Najviše zahteva za rehabilitaciju bilo je u vezi sa osobama koje su bile pripadnici četničkog pokreta i za osobe osuđene kao pristalice Informbiroa nakon raskida Jugoslavije sa Sovjetskim Savezom (SSSR), ali i zahteva potomaka pripadnika nemačke nacionalnosti iz Vojvodine.
Spekuliše se sa podatkom od oko 65.000 članova Komunističke partije koji su bili osuđeni zbog podrške SSSR u sukobu sa Jugoslavijom. Od suda su velika očekivanja i potomaka pripadnika Ravnogorskog pokreta, pripadnika Jugoslovenskog pokreta "Zbor Dimitrija Ljotića".
Okružni sud u Beogradu do danas je primio 713 zahteva za rehabilitaciju, a rešio je ukupno 301 predmet.
Rehabilitovane osobe se smatraju neosuđivanim, a žrtve i njihovi naslednici imaju pravo na naknadu štete i povraćaj oduzete imovine. Da bi se rešilo pitanje oduzete imovine, potrebno je donošenje zakona o restituciji.
Zakonom o rehabilitaciji uređuje se rehabilitacija osoba koje su bez sudske ili administrativne odluke ili sudskom ili administrativnom odlukom lišena, iz političkih ili ideoloških razloga, života, slobode ili nekih drugih prava od 6. aprila 1941. do 25. aprila 2006, kada je stupio na snagu taj zakon.
Među poznatijim ličnostima koje su rehabilitovane jesu Momčilo Ninčić, ministar spoljnih poslova u izbegličkoj vladi Kraljevine Jugoslavije za vreme Drugog svetskog rata, osuđen zbog verbalnog podržavanja četničkog pokreta, glumica Žanka Stokić, predsednik jugoslovenske vlade u izbeglištvu Slobodan Jovanović.
Rehabilitovani su i književnik Dragoslav Mihailović, koji je bez suđenja oglašen krivim za neprijateljsku propagandu i upućen u zatvor na Goli otok, Borislav Pekić, Svetislav Stefanović, zatim vojvođanski industrijalac i veleposednik Đoka Dunđerski, ali i Anton Šuster, limar na dvoru Karađorđevića, kojeg su partizani streljali u jesen 1944.
Zakon o rehabilitaciji stupio je na snagu 17. aprila 2006.
