Izvor: Mondo, 22.Jul.2016, 05:03 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Ponovo zasijala Bogorodica Ljeviška (FOTO)
U crkvi Bogorodica Ljeviška u centru Prizrena ovog vikenda obavljeno je prvo srpsko venčanje posle sukoba 1999. godine.
Nedu Golubović iz Kotora i Ivana Zečevića iz Bijele kod Herceg Novog je u jednoj od najlepših srpskih crkava, pred desetak prizrenskih Srba, venčao sveštenik Đorđe Stefanović, javio je Tanjug.
Foto: TANJUG/ ZIVOJIN RAKOCEVIC
"Sam Bog zna koliko je vremena prošlo od prethodnog venčanja, ovo je velika radost za sve nas", rekao >> Pročitaj celu vest na sajtu Mondo << je sveštenik Đorđe koji posle obnove hrama služi u njemu.
"Osećam i znam da je ovo velika svetinja i da svi mi pripadamo ovom gradu", kaže mladoženja Ivan ispred crkve koja je teško postradala u pogromu 17. marta 2004. godine.
On smatra da je ovo neka vrsta doprinosa obnovi koja još traje.
Foto: TANJUG/ ZIVOJIN RAKOCEVIC
"Mi smo se ovde upoznali, krenuli smo na putovanje i ovde smo se sreli, pa je normalno da se ovde venčamo", kaže nevesta Neda dok se u priprati fotografišu ispod natpisa peresijskog pesnika Hafiza: "Zenica oka mog gnezdo je lepote tvoje".
Ovaj natpis na arapskom, dao je da se ureže, zadivljen lepotom fresaka neki bogati otomanski putnik.
U pitanju je najznamenitija srednjovekovna građevina u Prizrenu, a u njene zidove su, kao u retko kojoj građevini, urezane patnje srpskog naroda na Kosovu.
Podsećamo da je od dolaska NATO snaga na Kosovo i Metohiju (1999), crkva pod zaštitom nemačkih vojnika. Ali, i pored toga, crkva je gađana iz vatrenog oružja i zapaljena 17. marta 2004. od strane albanskih vandala.
Nije ovo prvo stradanje Bogorodice Ljeviške - za vreme turske vlasti, u 18. veku, freske su izubijane čekićem, pokrivene slojem maltera i prekrečene, a crkva pretvorena u džamiju. Freske su ponovo otkrivene u periodu 1950- 1952, dok su radovi na njihovoj restauraciji trajali do 1976. godine.
Izvor: youtube
Crkva je, od jula 2006. upisana na Listu svetske kulturne baštine UNESCO-a, pored Pećke patrijaršije i Gračanice, uz prethodno upisan manastir Dečani.
Crkvu Bogorodice Ljeviške (sv. Petke) podigao je kralj Milutin 1307 godine, kako je zabeleženo u reljefnom natpisu na spoljnoj strani oltarskog dela.
To je jedna od velikih Milutinovih petokupolnih zadužbina, pri kojoj je bilo sedište prizrenskih episkopa, docnije mitropolita.
U njoj se izgleda služilo sve do XVIII veka, kada je preobraćena u tzv. Džuma-džamiju. Da bi je adaptirali potrebama svoje bogomolje, Turci su izmenili neke delove arhitekture, pa su je potom omalterisali i spolja i iznutra, piše u delu "Spomenici kulture".
Svojom arhitekturom crkva pripada spomenicima srpsko-vizantiske škole. Osnova joj je trobrodna - sa centralnim širim i dva sasvim uska bočna broda - kombinovana sa upisanim krstom. Pored velike centralne kupole javljaju se i četiri manje, dekorativne, na krajnjim uglovima zgrade, kao i kalota kojom je zasveden oltarski prostor (slično Gračanici).
Nešto kasnije dozidani su uz prvobitnu crkvu novi bočni brodovi i jedan prostor na zapadnoj strani koji bi odgovarao unutrašnjoj priprati, a ispred ovog, dvospratna spoljna priprata sa visokom kulom-zvonikom na sredini.
Najbolje očuvane freske nalaze se u oltaru, na stupcima, nižim zonama i u kupolama. Tu su pored pojedinačnih likova svetaca i tema koje se obavezno slikaju u određenim prostorima crkve, ilustrovane snene iz Hristovrg života.
U unutrašnjoj priprati očuvana je galerija portreta Nemanjića: na zapadnom zidu iznad vrata nalazi se veliko poprsje Stevana Nemanje; južno od njega naslikan je sv. Sava, a severno Stevan Prvovenčani i Milutin. Preko puta, na istočnom zidu levo od ulaza još jednom je ponovljen portret Milutinov, ovog puta mnogo svečaniji, sa opširnom titulom, a desno od vrata — kako se vidi po očuvanom natpisu — bio je smešten lik Milutinovog oca, kralja Uroša I.
Ovo su najveće srpske svetinje (FOTO)
