Izvor: Radio Televizija Vojvodine, 18.Jan.2012, 15:46 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Pomen žrtvama Racije u Šajkašu
ŠAJKAŠ, NOVI SAD -
U vojvođanskom mestu Šajkaš danas je održan pomen žrtvama zločina Racije iz Drugog svetskog rata.
Služen je parastos, a potom su meštani i njihovi gosti pred spomenikom proti Svetozaru Vlaškaliću održali pomen, uz prigodnu besedu o posledicama Racije u tom mestu.
Po Žilinskom su bile 12.763 žrtve
Prota Svetozar Vlaškalić je odmah po okupaciji u Drugom svetskom ratu proteran iz rodnog Mošorina u Šajkaš, da bi >> Pročitaj celu vest na sajtu Radio Televizija Vojvodine << na Badnji dan 1942. godine bio ubijen na jednoj njivi.
U Šajkašu su nakon Božićne liturgije, 7. januara 1942, mađarski vojnici "hortijevci" dočekali meštane i odvojili one koje su imali na svojim spiskovima. Ukupno je ubijeno 27 osoba.
Mađarska vojska je u januaru 1942. godine sprovela Raciju u više mesta i gradova u Bačkoj, pod izgovorom da partizani pripremaju pobunu lokalnog stnovništva.
Prema zvaničnim podacima, u Raciji je ubijeno oko 4.000 građana, dok Memorijalno društvo "Racija 1942." tvrdi da je broj ubijenih oko 13.000.
Veljić: Iskorenili su svu inteligenciju Šajkaške
Prema podacima društva "Racija 1942." samo u Čurugu i Žablju je pobijeno najmanje 6.000 žitelja.
"Na minus 30, zlikovci su pre sedam decenija u Čurugu i Žablju počeli ono što su nazvali "Racijom". Pobili su najuglednije ljude, a naredne dve sedmice počinili grdna zverstva u celoj Šajkaškoj oblasti. Iskorenili su svu inteligenciju Šajkaške, mnoštvo imućnih seljaka i mnoštvo dece. Zbog tog mnoštva bačenih pod led Tise, ta reka je, po rečima jedinog preživelog Pavla Dožića, od 15 čuruških sveštenika, postala "kosturnica Bačka", rekao je istoričar Aleksandar Veljić, istraživač događaja u Racije, za beogradske medije, dodajući da je istina izašla na videlo zahvuljujući pojedincima koji o zločinu nisu želeli da ćute.
"Racija 1942" ističe da su u posleratnoj Jugoslaviji podaci o žrtvama racije bili "nepotpuni, iskrivljeni, a istina prećutkivana, jer je broj ubijenih drastično smanjen, a nikad nije sačinjen popis žrtava".
Prema podacima mađarskih vojnih krugova, do kojih je došao poslanik Stranke malih posrednika u ondašnjem parlamentu Mađarske Endre Bajči Žilinski, januarska racija 1942. godine odnela je najmanje 12.763 žrtve.
Zajednički pomen bez dogovora?
S druge strane, još uvek se nije stišala bura zbog "nesporazuma" između predstavnika Grada Novog Sada i i Eparhije bačke, u vezi sa pomenom žrtvama Novosadske racije.
Proteklih dana je najavljivano da bi i ove godine, kao i prethodnih, pomen mogao biti održan na dva odvojena skupa, u organizaciji Grada Novog Sada 21. januara, a Srpske pravoslavne crkve dva dana kasnije.
A onda je juče, iz kabineta gradonačelnika, stiglo saopštenje medijima, u kojem se navodi da kao gradonačelnik Novog Sada, Pavličić ne može da dozvoli da se pomen zverski pobijenim ljudima održava u dve kolone i u dva različita dana, "jer bol je jedan i sećanje je jedno".
On je precizirao da će komemoracija biti organizovana u ponedeljak, 23. januara u podne, dakle u isto vreme, u koje je pomen zakazala Srpska pravoslavna crkva.
Sekretar Eparhije bačke Slobodan Simić izjavio je za Radio-televiziju Vojvodine da nije tačna informacija da će Grad Novi Sad sa Eparhijom bačkom i Jevrejskom opštinom održati zajednički pomen, jer se Grad tim povodom nije ni obratio Eparhiji bačkoj.
"Što se nas tiče, mi ćemo 23. januara u 12 časova sa jevrejskom opštinom izaći na molitveni pomen, koji će služiti njegova svetost patrijarh Irinej", rekao je Simić.
Predsednik Jevrejske opštine Novog Sada (JONS) Goran Levi usprotivio se ponovnom održavanju dve komemoracije i založio se za saradnju Grada i Srpske pravoslavne crkve, za više razumevanja i tolerancije, jer su, kako je rekao, najvažnije žrtve.
Nastavak na Radio Televizija Vojvodine...
