Izvor: Radio Televizija Vojvodine, 29.Okt.2011, 15:11   (ažurirano 02.Apr.2020.)

Pomen stradalima u akciji "Otkos"

SLAVONSKA POŽEGA -

Povodom 20. godišnjice stradanja Srba u Požeškoj kotlini i prvoj akciji hrvatskih paravojnih snaga pod nazivom "Otkos" na području Istočne Bilogore, u crkvi Svetog Marka danas je služen parastos ubijenim srpskim civilima i pripadnicima Teritorijalne odbrane, kao i svim srpskim žrtvama u proteklim ratovima.

Parastos je služio otac Trajan sa sveštenstvom tog beogradskog hrama u prisustvu oko stotinu građana, među kojima su bili predstavnici i članovi >> Pročitaj celu vest na sajtu Radio Televizija Vojvodine << izbegličkih udruženja i Zavičajnog udruženja "Bilogora".

U njihovo ime, prof. Siniša Lalić zahvalio je "Srpskoj pravoslavnoj Crkvi i patrijarhu Irineju na tome što saučestvuje u patnji i deli sudbinu svoga naroda, a državi Srbiji što je, kao i uvek pod svoje okrilje prihvatila stotine hiljada unesrećenih".

Za zločine nad Srbima počinjene u Požeškoj kotlini na području Zapadne Slavonije i akciji "Otkos" na opštini Grubišno polje, još niko nije odgovarao ni pred Haškim tribunalom, ni pred hrvatskim sudovima.

Akcija etničkog čišćenja Srba iz 26 sela Požeške kotline počela je na osnovu zvanične naredbe koju je doneo Krizni štab opštine Slavonska Požega 29. oktobra 1991. o "evakuaciji" 26 sela ispod planina Papuka i Psunja.

Bila je to prva i jedina zvanična naredba ove vrste u Evropi posle Drugog svetskog rata koja je dovela do potpunog uništenja 23 većinska srpska sela i likvidacije 67 srpskih civila, među kojima je bila 41 osoba starija od 60 godina i 31 žena.

Potom je usledilo sistematsko paljenje i miniranje srpskih kuća, s očitim ciljem da budu prikriveni tragovi pljačke i da se stanovnici napuštenih sela u njih više nikada ne vrate.

Dva dana kasnije, 31. oktobra 1991. godine, usledila je akcija "Otkos", prva koju su izvele paravojne hrvatske formacije napadom na pripadnike Teritorijalne odbrane iz sastava Banjalučkog korpusa JNA u vreme kada Hrvatska još nije bila međunarodno priznata država.

U tom napadu na područje opštine Grubišno polje poginulo je 12 pripadnika Teritorijalne odbrane, a u teroru hrvatske paravojske ubijeno je 10 civila, dok je još osam likvidirano nakon akcije.

Kompletno stanovništvo napustilo je u izbegličkim kolonama 23 sela, kao najveći deo žitelja još 15 naselja, a sa njima i oko 250 pripadnika drugih nacionalnosti, deo njih iz mešovitih brakova.

Na području istočne Bilogore, smeštene na severozapadu Hrvatske (između Bjelovara, Daruvara i Virovitice) tokom i posle rata od 1991. do 1997. godine, život je izgubila 61 osoba srpske nacionalnosti, od toga 35 civila i 24 borca Teritorijalne odbrane, a dvojica Srba su likvidirani nakon što su prinudno ostali u hrvatskoj policiji i vojsci.

Od ukupnog broja srpskih civila stradalih na području istočne Bilogore, 17 je ubijeno pre akcije "Otkos" tokom kampanje zastrašivanja i zlostavljanja, a neki od njih poput Ljube Orić, zaklani su i spaljeni.

Prema podacima Mitropolije zagrebačko-ljubljanske, pre Drugog svetskog rata na području istočne Bilogore bilo je 18.000 srpskih žitelja, a posle ustaških zločina, i onih počinjenih u poslednjem ratu, 2005. godine je preostalo 1.170, uglavnom starijih osoba bez dece, dok je popis stanovništva u aprilu 2011. dočekalo njih jedva 1.000.

Nastavak na Radio Televizija Vojvodine...