Izvor: Politika, 23.Nov.2006, 13:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Poetska sublimacija
Proces stvaralačkih promena u radu Nevenke Stojsavljević tekao je logično i postepeno kroz sazrevanje i redukovanje likovnih sredstava, a težište se vremenom pomeralo sa plana figurativno-asocijativnog ka asocijativno-apstraktnom da bi danas, u fazi traženja idejne i vizuelne suštine, uvela geometrijski likovni prostor. Njena težnja ka fenomenu poetske sublimacije, naglašena je i naslovom novog ciklusa radova na papiru. Očito, u tako izmenjenom modelu stvaralačke vizije, po razvijenoj >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << geometrijskoj shemi, plan optičkih fikcija balansira emocionalni i racionalni nivo podstičući, isto tako, razmišljanje o unutrašnjoj autonomiji i zakonima stvaralačke logike, istoričnosti umetničkih uzora i tradiciji, idealima i egzistencijalnoj nužnosti, konvencionalnim idiomima i sistemima (samo)odbrane.
Koncentrovani grafizam koji emanira idealne horizonte svetlosti, tipičan za grafike Nevenke Stojsavljević iz 90-ih godina prošlog veka, transferisan je u likovni registar geometrizovanih situacija u kojima dominantna konstrukcija vertikalnih traka, njihov izlomljen i nastavljen tok, njihovo slaganje i preklapanje u kadru lavirinta, afirmišu red, disciplinu oblika, njegovu fragmentarnost i shematičnost. Isto tako, relativno mali broj upotrebljenih elemenata u obrnutoj je srazmeri sa njihovim dejstvom.
Na podlozi od natron papira, koja je kao plemenita osnova uključena u svedeni koloristički registar i sklad zlatne i srebrne, akcentima zasićenog pigmenta crvene, oker, plave, bele, crne, fiksirana je atmosfera poetske ritmičnosti bliska zvuku ponavljanja muzičke fraze. U okviru zadatog sistema, ovaj koncentrovani grafizam u neposrednoj je vezi sa refleksijom svetlosti i kvalitetom njene gradacije. O uspostavljenoj ravnoteži između poetske eteričnosti prostora i racionalne "matematičke" harmonije konstruktivne sheme pisala je u predgovoru Ljiljana Slijepčević.
Iz ugla prostorne definicije harmonizovane strukture "Sublimacije" generišu materijalnost i ritam kompozicije a problem prostor – svetlo može se elaborirati kao fenomen geometrijski prostor – kosmički prostor/svetlo, kartezijanski sistem i likovna partitura, tačnije njihova veza sa matematikom i muzikom o kojoj se dosta govori u genezi geometrijske apstrakcije (Mondrijan, Albers, Bauhaus...). Recikliranje iskustva istorijskih avangardi uobičajen je proces, a njihova re/interpretacija legitimna.
Od prve samostalne izložbe 1979. do danas tenzija u radu Nevenke Stojavljević nije popustila, izbegla je i mogući rukopisni manir, a njenu prevashodnu afirmaciju u beogradskom grafičkom krugu poslednjih godina sve više potiskuje koncentrisanost na medij crteža/slike.
Reč je o umetnici koja selektivno i kultivisano sledi ubedljiv konceptualni i motivski okvir obezbeđujući svom delu potreban integritet. Markuzeova teza da je carstvo slobode van mimezisa nalazi svoju potvrdu i u delu ove autorke.
[objavljeno: ]
