Izvor: Večernje novosti, 08.Jun.2014, 19:45   (ažurirano 02.Apr.2020.)

Planeta ni dan bez ratovanja

RAT niko ne voli, a bezmalo celokupna istorija čovečanstva ispisana je krvavim i surovim sukobima, pa se sa pravom može posumnjati da je ljudski rod u svojoj istoriji imao bar jedan dan bez sukoba. S obzirom na to da je istorija ratovanja istovremeno i svojevrsna hronologija nasilja, mnogobrojni sociolozi i psiholozi tvrde da je rat zapravo izraz čovekove prirodne agresivnosti. U suprotnom, smatraju, nestao bi sa napretkom civilizacije. Dmitar Tasić, istoričar Instituta za strategijska istraživanja >> Pročitaj celu vest na sajtu Večernje novosti << Ministarstva odbrane Srbije i predsednik Srpske komisije za vojnu istoriju, podseća da je prvi zabeleženi rat bio oko 2700. godine pre naše ere u Mesopotamiji, između Sumera i Elama. Zanimljivo je da su prvi živeli na današnjoj teritoriji Iraka, a drugi sadašnjeg Irana. - Najkraći rat u istoriji trajao je četrdesetak minuta, a dogodio se 27. avgusta 1896. godine između Velike Britanije i istočnoafričkog ostrvskog sultanata Zanzibar - otkriva naš sagovornik. - Da bi sprečili smenu na prestolu sultanata i dolazak na vlast njima nenaklonjenog pretendenta, Britanci su sultanovu palatu zasuli snažnom topovskom paljbom i ubrzo izdejstvovali predaju. S druge strane, kaže on, ima više ratova koji bi mogli da se svrstaju u najdugotrajnije. - Evropljanima prva asocijacija svakako je Stogodišnji rat između Engleske i Francuske, koji je trajao od 1337. do 1453. godine - objašnjava naš sagovornik. - Ipak, duže je trajao Arauka rat u Južnoj Americi. Zvanično, trajao je 290 godina, od 1536. do 1825. godine, a zapravo je bio otpor plemena Mapuče španskim osvajačima. Sve do sloma španske kolonijalne vlasti ovo pleme se uspešno branilo, pre svega zahvaljujući geografskoj izolovanosti u planinskim krajevima današnje granice Čilea i Argentine. Među najduže ratove ubrajaju se i grčko-persijski, peloponeski, tridesetogodišnji i rat ruža, kao i građanski rat u Gvatemali.SVE ZBOG LEPE JELENE Osim „Ilijade“ i „Odiseje“, u kojima Homer verno prikazuje društvo svog doba, istoričari nemaju nikakvih drugih dokaza da je Trojanski rat izbio zbog lepe Jelene, odnosno izvorno Helene - kaže dr Tasić. - Trojanski rat je, inače, jedini u kome se kao povod pominje žena. Kada je reč o žrtvama, naglašava Tasić, Prvi svetski rat i danas nosi oreol krvavog ratnog sukoba čiji su simboli mitraljezi, bojni otrovi i juriši na protivničke rovove. Drugi svetski rat je takozvani totalni rat koji mobiliše sve postojeće ljudske i privredne potencijale. To je rat suprotstavljenih ideologija, praćen genocidom i masovnim ratnim zločinima. Ne bi trebalo, po rečima našeg sagovornika, zaboraviti ni ratove čija dugotrajnost je uzrokovala milionske žrtve. - To su, na primer, mongolska osvajanja, zatim muslimansko osvajanje Indije, koje je tokom nekoliko vekova usmrtilo više od 80 miliona ljudi - kaže Tasić. - Mandžursko osvajanje Kine u 16. veku odnelo je oko 25 miliona života, a u gušenju Tajpiškog ustanka u Kini bilo je 20 miliona stradalih. U novijoj istoriji, pak, tokom oružanog sukoba u Ruandi, samo od aprila do jula 1994. godine stradalo je oko 800.000 pripadnika plemena Tutsi. U najkrvavije bitke dr Dmitar Tasić svrstava bitku na Somi, kada je samo tokom prvog dana bitke, jula 1916. godine, poginulo, ranjeno i nestalo oko 60.000 Britanaca. Ali, krvavija od ove bitke bila je Staljingradska, u kojoj je na obe strane, nemačkoj i sovjetskoj, bilo gotovo dva miliona žrtava. KRVAVI MAČKOV KAMEN Koliko važno mesto u istoriji moderne srpske države zauzimaju ratovi vidljivo je iz analize akademika Ljubodraga Dimića - navodi dr Dmitar Tasić. - U toj analizi je zapisano da je u dva veka moderne srpske države, od 1804. do 2004. godine, bilo 12 ratova, mnoštvo buna i ustanaka, nekoliko građanskih ratova, više genocida, četiri ekonomske blokade, nekoliko okupacija, 15 velikih diplomatskih kriza, više revolucija i diktatura i nekoliko egzodusa. Kada se svi ovi podaci uzmu u obzir, svaka četvrta godina tokom ova dva veka bila je ratna. Tasić podseća da je jedna od najkrvavijih bitaka u novijoj srpskoj istoriji bila na Mačkovom kamenu. U tom boju, navodi on, u borbama od 14. do 22. septembra 1914. godine, srpske snage su imale više od 11.000 poginulih, ranjenih i nestalih, što je bio nenadoknadiv gubitak.

Nastavak na Večernje novosti...