Izvor: VOA, 04.Jun.2016, 19:50   (ažurirano 02.Apr.2020.)

Pilotska kaciga od 400 hiljada dolara!

Najnoviji američki borbeni avion - F-35 - našao se u središtu kontorverze zbog cijene, problematičnog dizajna, te pokušaja da se upotrijebi za više ciljeva. Kontroverzna je čak i kaciga pilota. Najsavremeniji borbeni avion F-35 košta oko 100 miliona dolara po letjelici, što ne uključuje cijenu motora. Troškovi dizajna, stavljanja u pogon i proizvodnje do sada se procjenjuju na oko 350 milijardi dolara i više. Međutim, još kontroverznija je kaciga od 400 hiljada dolara, koja je integralni dio oružanog sistema aviona. Major Vil Andreota, veteran američkih vazdušnih snaga i komandant pilotskog tima za avione F-35 , brani taj program “Ova kaciga ima sve informacije o aktiviranju našeg oružanog sistema, i to kad gledamo pravo i u stranu.  Dostupni su mi svi podaci iz letjelice, zbog čega je ovo više od kacige. Na gornjem dijelu se nalazi centralni kompjuter, koji obrađuje informacije i odlučuje o tome šta će mi prikazati. Ovo je takozvani vizir, koji funkcioniše kao ekran, gdje se prikazuju svi podaci”. Na kacigi se nalaze skupe kamere, koje omogućavaju pilotu ga gleda izvan i unutar kokpita. Takođe ima kamere sa infracrvenim zracima. Den Grejzer iz Projekta za nadzor vlade kaže ya Glas Amerike da kaciga ukazuje na veći problem – a to je stavljanje previše stvari u jedan paket. "Da bi se objedinila sva ta tehnologija, gomilaju se troškovi i složene komponente, koje kasnije treba održavati, zato što je riječ o još jednoj stvari u ovoj letjelici koja može da se pokvari u budućnosti”. Kamere za kacigu su neophodne zato što pilot u avionu F-35 sjedi mnogo niže nego u ostalim borbenim letjelicama. Grejzer kaže da je to greška u dizajnu:  “Za poreske obveznike to znači da ne plaćamo samo za dizajn kokpita sa pilotom u avionu, već i izdvajamo dodatnih pola miliona dolara za složeni dizajn kacige da bi se prevazišlo nešto što su mogli da riješe jednostavnim inženjerskim potezom”. F-35 je dizajniran da traje oko 50 godine. Za američke vazdušne snage, mornaricu i marince proizvedeno je 2.500 letjelica, uz nekoliko stotina za saveznike koji učestvuju u tom programu, a čiji se piloti trenutno obučavaju u Arizoni.

Nastavak na VOA...