Izvor: Blic, 17.Okt.2012, 09:13   (ažurirano 02.Apr.2020.)

Otkriven sićušni, zbijeni solarni sistem

Naučnici su otkrili neverovatno zbijen planetarni sistem, u kojem pet planeta kruži oko zvezde u području manjem od jedne dvanaestine Zemljine orbite.

U sistemu nazvanom KOI-500, ove egzoplanete orbitiraju oko svoje zvezde toliko blizu da se njihove godine – vreme koje im treba da naprave krug – iznose svega 1.0, 3.1, 4.6, 7.1 i 9.5 dana. KOI-500 nalazi se u sazvežđu Lire, udaljenom od Zemlje oko 1.100 svetlosnih godina.

Čitav sistem smešten je u području >> Pročitaj celu vest na sajtu Blic << 150 puta manjem od onog u kojem Zemlja orbitira, a sadrži više materijala od nekoliko Zemlji – izjavio je Darin Ragocine, naučnik sa Univerziteta Floride.

-Po toj stopi bi mogli lako da spakujete unutra još 10 planeta i one bi se sve udobno smestile u području Zemljine orbite – dodao je on.

Zvezda KOI-500 otprilike je mase našeg Sunca, ali je svega tri četvrtine njegovog prečnika i staro je oko milijardu godina, što je manje od jedne četvtine sunčevih godina.

Planete ovog super-kompaktnog sistema kreću se od 1.3 do 2.6 veličine Zemlje. One su toliko blizu jedna drugoj da uzajmna gravitacija blago gura i vuče njihove orbite.

- Ipak, njihove orbite deluju stabilno, nema opasnosti od sudara ili odgurivanja od ili ka zvezdi – istakao je Ragocine za portal Spejs.

Zanimljivo je da od zvezde udaljenije četiri planete imaju sinhronizovanu orbitu, koja do sada nije viđena, takozvanu rezonancu četiri tela.

-Ove četiri planete imaju sličnu orbitalnu konfiguraciju otprilike na svaki 191 dan – kaže Ragocine.

Zbog orbite blizu zvezde KOI-500 planete su toliko vrele da naučnici misle da one nisu oformljene na toj poziciji. Oni smatraju da je ovaj sistem u početku bio rašireniji, te da je migrirao ka unutrašnjosti zbog gravitacionih interakcija između tela i protoplanetarnog diska gasa i prašine iz kojeg su potekla.

-Mislimo da su planete u trenutnu orbitu dospele procesom migracije i da su istim sinhronizovane u rezonancu četiri tela – naveo je Ragocine.



Zašto su ti svetovi toliko različiti od našeg?

Novije teorije formacije džinovskih planeta našeg spoljnog dela Sunčevog sistema, poput Jupitera i Saturna, takođe uključuju planete koje se kreću tokom formacije. Kako ovi džinovi menjaju svoje orbite, njihove gravitacije vuku asteroide i komete ka unutrašnjosti Sunčevog sistema, što je pre oko 4,1 do 3,8 milijardi godina uzrokovalo takozvanu lunarnu kataklizmu, usled koje su Zemlja, Mesec i planete unutrašnjeg dela Sistema zasute bezbrojnim udarima svemirskog kamenja.

Kako otkrivamo sve više i više egzoplaneta, naučnici primećuju da neki svetovi, koji se najviše posmatraju, orbitiraju oko svojih zvezda mnogo bliže nego bilo koja planeta u našem sistemu oko Sunca, uključujući takozvane “vrele Jupitere”, odnosno džinove koji su bliži svojoj zvezdi od Merkura Suncu.

Naučnici ne razumeju zašto su ti najposmatraniji vanzemaljski sistemi toliko različiti od našeg. Oni smatraju da je do razlike došlo usled različitih načina na koje su planete stupile u interakciju sa diskovima gasa i prašine iz kojih su potekle.

"Kepler"

Egzoplanete sistema KOI-500 otkrivene su uz pomoć pionirskog teleskopa američke svemirske agencije NASA “Kepler”. Orbitirajuća opservatorija do sada je detektovala više od 2.300 potencijalnih vanzemaljskih svetova od lansiranja u martu 2009. “Kepler” traga za planetama posmatrajući istovremeno više od 160.000 zvezda, tragajući za malim prekidima u njihovom sjaju, koji bi ukazao na svet u tranzitu.

Povezane vesti: Otkrivena planeta sa četiri sunca Otkrivena nova crna rupa u našoj galaksiji Pogledajte kako izgleda umiruća zvezda Asteroid Vesta protoplaneta? Otkrivena nova "super Zemlja" u sazvežđu Zlatne ribe

Nastavak na Blic...