Izvor: Politika, 11.Jul.2006, 12:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Oružje starog sveta
Katapult je bio izum koji je osmišljen u doba Dionisija Starijeg iz Sirakuze, 399. pre naše ere
Godine 399. pre naše ere Dionisije Stariji, vladar grčke kolonije Sirakuze, na Siciliji, pripremao se za rat sa Kartaginom. Finansirao je velika istraživanja kako bi se proizvela nova oružja. Najveći uspeh tog velikog programa bio je izum katapulta, ključnog oružja drevnog sveta.
Čak su i u tim ranim danima katapulti ispaljivali strele mnogo dalje nego što je to >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << i najsnažniji čovek ikad uspeo. Dodatna istraživanja pokrenuo je kralj Filip II Makedonski (359–336. pre nove ere), što je dovelo do pojave velikih katapulta sa konopcima od životinjskih žila koji su mogli da odapnu strele duge 3,9 metara, više nego dvostruko duže od onih koje su odapinjale Dionisijeve naprave. Filipov sin, Aleksandar Veliki, koristio ih je u osvajanju najbolje branjenih gradova Persijskog carstva, kao što je Tir u Libanu. Pravljeni su ogromni katapulti, kao onaj koji je osmislio Arhimed, izgrađen krajem III veka pre nove ere. Ovi ogromni katapulti su mogli da bacaju kamenje težine do 80 kilograma na daljinu od 100 metara. Oni su bez sumnje mogli da razbiju svaki neprijateljski brod koji bi bio pogođen.
Ovakvi katapulti bili su korisni i kada se opsedao grad. Filon Vizantinac je u svom priručniku mehanike iz oko 200. pre naše ere pisao da bi zidine morale da budu široke bar petnaest stopa da bi podnele udarac katapultiranog kamena teškog do 130 kilograma, dok bi duboki šančevi morali da budu iskopani oko grada kako bi zidine bile van dometa neprijateljskih katapulta.
Jedan od značajnijih napredaka Rimljana jeste postavljanje manjih katapulta na gvozdene ramove sa točkovima, tako da mogu da se pomeraju po bojnom polju. Oni su ispaljivali uglavnom strele standardnog tipa od 68 santimetara na nekih 350 metara. Neverovatna snaga ovog rimskog oružja je u velikoj meri potvrđena nalazom iz brdskog utvrđenja Mejdn, koju je zauzeo budući imperator Vespanzijan početkom osvajanja Britanije, što je dokazano četvrtastom rupom koju je napravila šipka (strela) iz katapulta koja se sigurno kretala velikom brzinom, čim je tako probila kost. Keltski ratnici nisu imali nikakve šanse protiv rimskih legija pod budućim imperatorom Vespanzijanom, 43. godine nove ere. Njihovu dobro branjenu tvrđavu vrlo brzo je zauzeo neprijatelj sa daleko superiornijom vojnom tehnologijom.
M. M.
[objavljeno: 11.07.2006.]
