Izvor: RTS, 12.Jul.2012, 18:52 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Obrazloženje odluke o Vojvodini
Ustavni sud saopštio da je odluke o nadležnosti Vojvodine doneo polazeći od toga da je decentralizacija državne vlasti jedan od osnovnih principa proklamovanih Ustavom, kao i da je jedino ustavotvorac ovlašćen da odredi granice decentralizacije.
Ustavni sud Srbije ustanovio je da su pojedine odredbe Zakona u utvrđivanju nadležnosti AP Vojvodine neustavne polazeći od toga da je decentralizacija državne vlasti jedan od osnovnih principa proklamovanih Ustavom, kao i da >> Pročitaj celu vest na sajtu RTS << je jedino ustavotvorac ovlašćen da odredi granice decentralizacije.
Bivša predsednica Skupština Srbije Slavica Đukić Dejanović izjavila je da se sve odredbe Zakona o nadležnosti Vojvodine koje su proglašene neustavnim vraćaju na ponovno odlučivanje.
"Predlagač - Skupština Vojvodine se izjašnjava o njima i izmenjen tekst ponovo daje Skupštini Srbije na saglasnost", rekla je Slavica Đukić Dejanović agenciji Beta.
Sud je istakao da je odluku o tome da pojedine odredbe Zakona o utvrđivanju nadležnosti AP Vojvodine nisu u saglasnosti s Ustavom, doneo nakon tri pripremne sednice i dve javne rasprave.
Sud je naveo da je važeći Ustav taksativno nabrojao oblasti u kojima autonomna pokrajina može imati sopstvene nadležnosti i istovremeno je utvrdio da će se zakonom odrediti koja su to pitanja u ovim oblastima od pokrajinskog značaja.
Polazeći od takvog koncepta Ustava, Ustavni sud je utvrdio da su neustavne one odredbe Zakona kojima se AP Vojvodini prenose nadležnosti u oblastima koje nisu predviđene Ustavom.
Prema obrazloženju to su: nauka i tehnološki razvoj, energetika, lokalna samouprava i organizacija sudske vlasti u Republici, kao i odredbe kojima se Pokrajini prepušta uređivanje čitave oblasti, a ne samo onih pitanja u toj oblasti koja su po svojoj prirodi, od pokrajinskog značaja (vodoprivredna deltanost, šumarstvo, lov, ribolov, zaštita životne sredine).
Osim toga, kako zakonodavna vlast prema Ustavu pripada isključivo Narodnoj skupštini, i njeno vršenje, uključujući i pravo predlaganja zakona, ne može biti ničim ograničeno ili uslovljeno, osim samim Ustavom, obrazaložio je Ustavni sud.
Sud je utvrdio da nisu u saglasnosti sa Ustavom i one zakonske odredbe koje obavezuju Narodnu skupštinu da prilikom donošenja ili izmena bilo kog zakona "vodi računa o dostignutom nivou prava građana na pokrajinsku autonomiju, a svakog predlagača zakona da prethodno zatraži mišljenje nadležnog organa autonomne pokrajine o predloženom zakonu."
Ustavni sud je pritom ocenio da se pravo građana na pokrajinsku autonomiju ne može smatrati individualnim ili kolektivnim ljudskim pravom, čiji se dostignuti nivo garantuje Ustavom, već je reč o ustavnoj garanciji decentralizacije kao rukovodnog principa ustavnog poretka.
Sud je, takođe, ocenio da su neustavne i odredbe Zakona, kojima su autonomnoj pokrajini prenete nadležnosti koje mogu biti isključivo u ingerenciji Vlade kao nosioca izvršne vlasti - vođenje politike u određenoj oblasti društvenog života i donošenje propisa za izvršavanje zakona umesto nadležnog republičkog organa.
Za Ustavni sud je bila sporna i odredba po kojoj AP Vojvodina može osnovati predstavništva u regionima Evrope i u Briselu, jer je pravo predstavljanja u drugim državama isključivo pravo države koja jedina ima međunarodno pravni subjektivitet, te se preko predstavništva države zastupaju politički, ekonomski, kulturni i drugi interesi svakog njenog pojedinog dela, pa i autonomne jedinice.
Obrazloženje o glavnom gradu
Među odredbama Zakona za koje je Ustavni sud našao da su neustavne jeste i odredba prema kojoj Novi Sad nije samo administrativni centar AP Vojvodine već i njen glavni grad, jer je pojam glavnog grada izraz državnosti koju autonomna pokrajina nema, te zato prema Ustavu u Republici može postojati samo jedan glavni grad.
Kako su, prema važećim zakonima, jedinice lokalne samouprave na kojima žive pripadnici nacionalnih manjina, nadležne da uvedu ravnopravnu službenu upotrebu jezika i pisma nacionalne manjine, Ustavni sud je ocenio neustavnom odredbu Zakona prema kojoj se AP Vojvodini daje nadležnost ne samo da uredi koji jezici nacionalnih manjina su u službenoj upotrebi u radu njenih organa, već i da umesto jedinice lokalne samouprave propisuje da li će i koji jezici nacionalnih manjina biti u službenoj upotrebi u svakoj pojedinoj opštini i gradu na teritoriji Pokrajine.
S druge strane, Ustavni sud je ocenio da nije neustavna odredba Zakona o tome da AP Vojvodina može da zaključuje međuregionalne sporazume o saradnji, ali pod uslovom da ovi sporazumi imaju ono značenje koje im je dao Ustavni sud u obrazloženju svoje Odluke, jer oni predstavljaju instrument Ustavom dopuštene saradnje autonomne pokrajine sa odgovarajućim teritorijalnim zajednicama drugih država.
Prema oceni Ustavnog suda, nije neustavna ni odredba prema kojoj AP Vojvodina može obezbediti obrazovanje na maternjem jeziku, na svim nivoima obrazovanja, jer je reč o Ustavom dopuštenom obezbeđivanju dodatnih prava nacionalniih manjina, koja se u tom slučaju obezbeđuju iz sredstava autonomne pokrajine.
Sud je, takođe, našao da nisu sporne ni odredbe o nadležnosti Pokrajine u oblasti prostornog planiranja i razvoja, Nacionalnog investicionog plana - odredba o svojini AP Vojvodine, njeno pravo na ostvarivanje saradnje sa odgovarajućim, teritorijalnim zajednicama drugih država, nadležnost da vrši kontrolu i zaštitu prirodnih resursa i dobara na svojoj teritoriji, da uređuje upotrebu naziva AP Vojvodine, kao i da vrši nadzor nad obavljanjem poslova koje poveri jedinicama lokalne samouprave na svojoj teritoriji.
