Izvor: Radio Televizija Vojvodine, 09.Okt.2009, 01:45   (ažurirano 02.Apr.2020.)

Obeležavanje 75 godina od smrti kralja Aleksandra

BEOGRAD - Vlada Srbije organizovaće danas niz manifestacija kojima će obeležiti 75. godišnjicu smrti kralja Aleksandra Prvog Karađorđevića.

U hramu Svetog Đorđa na Oplencu Svetu arhijerejsku liturgiju sa parastosom služiće vladika Šumadijski Jovan, uz sasluženje episkopa Aljaskog Nikolaja, Zahumsko-hercegovačkog Grigorija i sveštenstva oplenačkog namesništva.

Predsednik Srbije Boris Tadić položiće venac na grob kralja Aleksandra u crkvi Svetog Đorđa >> Pročitaj celu vest na sajtu Radio Televizija Vojvodine << na Oplencu u Topoli, a ceremoniji će prisustvovati i članovi diplomatskog i vojno-diplomatskog kora u Republici Srbiji, kao i članovi porodice Karađorđević.

U saopštenju Organizacionog odbora navodi se da će, po okončanju ceremonije polaganja venaca, u Kući kralja Petra Prvog na Oplencu biti održano svečano otvaranje izložbe "Državnički i ratnički put kralja Aleksandra Prvog", koju realizuju Vojni muzej u Beogradu i Zadužbina kralja Petra Prvog u Topoli.

Nepoznata istina o organizatorima

Do današnjeg dana, sedam i po decenija od 9. oktobra kada je u marsejsku luku na razaraču "Dubrovnik" doputovao kralj Srba, Hrvata i Slovenaca, javnost je ostala uskraćena za istinu o organizatorima jednog on najvećih zločina veka.

Prava verzija tragične sudbine kralja Aleksandra koji je bio stub jedinstvene države južnih Slovena i novog evropskog poretka na jugoistoku Evrope ostala je nerazjašnjena iako mnogi istoričari i poznavaoci tog vremena tvrde da iza atentata, čiji su izvršioci poznati, stoje tajne službe zemalja koje su težile reviziji Versajskog poretka.

Nesporno je da je na kralja pucao Petar Keleman čiji je pravi identitet i nadimak Černozemski kasnije obelodanjen, a slika ubijenog jugoslovenskog kralja i francuskog ministra spoljnih poslova Bartua u otvorenom automobilu obišla je svet.

Francuska je priredila neviđeni doček Kralju Aleksandru i o tome postoje i filmski zapisi na kojima je ispričana čitava poseta, od ulaska u luku gde su bile usidrene krstarice "Kleber" i "Diken".

Na filmskoj traci je i doček na keju, gde ministar Bartu u ime predsednika Francuske Lebrena pozdravlja kralja Aleksandra, a potom i njihova vožnja luksuznim automobilom u pratnji generala Žorža, člana francuskog ratnog saveta.

Cilj atentata je postignut, kralj Aleksandar je ubijen a hici revolvera "mauzer" smrtno su ranili i francuskog ministra Bartua i nasumice dve žene iz publike i jednog policijskog agenta.

Atentatora Černozemskog sabljom je posekao pukovnik Piole koji je u tom trenutku na konju prišao mestu tragedije. General Žorž, iako ranjen sa četiri metka, preživeo je tragediju.

Smatra se takođe da je organizator ubistva fašistička Italija i da su izvršioci članovi ustaške organizacije koju je predvodio Ante Pavelić i članovi probugarske struje VMRO.

Njihova kraljevska visočanstva prestolonaslednik Aleksandar Drugi i princ Filip, te ministar spoljnih poslova Srbije Vuk Jeremić prisustvovaće, u Marseju memorijalnoj ceremoniji povodom 75. godišnjice od atentata na kralja Aleksandra Prvog i ministra spoljnih poslova Francuske Luja Bartua.

Tokom zvanične ceremonije, koju organizuje Vlada Francuske, lovorovi venci biće položeni na mestu ubistva kralja Aleksandra i Luja Bartua, saopšteno je iz kancelarije Karađorđevića.

Biografija

Aleksandar Prvi Karađorđević, drugi sin Kralja Petra Prvog i kneginje Zorke, rođen je na Cetinju 17. decembra 1888.

Kum na krštenju bio mu je, preko izaslanika, ruski car Aleksandar Drugi.

Detinjstvo je proveo u Crnoj Gori, osnovnu školu završio je u Ženevi a školovanje nastavio u vojnoj školi u Petrogradu, a potom u Beogradu.

Sudbinski preokret u životu mladog princa Aleksandra nastupio je 1909, kada se njegov stariji brat, princ Đorđe odrekao prava nasledstva prestola.

Kao prestolonaslednik, princ Aleksandar je pristupio reorganizaciji vojske, pripremajući je za konačan obračun sa Otomanskim carstvom.

U Prvom balkanskom ratu 1912, prestolonaslednik Aleksandar je kao zapovednik Prve armije vodio pobedonosne bitke na Kumanovu i Bitolju, a potom 1913. u Drugom balkanskom ratu bitku na Bregalnici.

U Prvom svetskom ratu bio je vrhovni zapovednik srpske vojske u bitkama na Ceru i Kolubari 1914, kad je srpska vojska potpuno razbila vojsku Austro-Ugarske monarhije.

Godine 1915. napadnuta od Austro-Ugarske, Nemačke i Bugarske, Srbija je podlegla u neravnopravnoj borbi.

Sa mnogim gubicima srpska vojska se, zajedno sa starim kraljem Petrom Prvim i prestolonaslednikom Aleksandrom povukla preko Albanije na ostrvo Krf, gde je reorganizovana.

U njegove vojničke uspehe ubraja se i pobeda na Solunskom frontu, na Kajmakčalanu.

Završne operacije proboja Solunskog fronta u jesen 1918, srpska vojska je izvršila pod vrhovnom komandom regenta Aleksandra, sa odličnim komandnim kadrom u koji spadaju vojvode Živojin Mišić, Stepa Stepanović i Petar Bojović.

Nakon vojničkih usledili su državnički uspesi

Nakon odluka srpske Narodne skupštine i Narodnog veća u Zagrebu, regent Aleksandar je proglasio ujedinjenje Srba, Hrvata i Slovenaca u jednu državu, 1. decembra 1918.

Ovim činom ostvareni su ideali o ujedinjenju južnih Slovena, za koje su se zalagali njegov otac i deda.

Posle smrti Kralja Petra Prvog, 16. avgusta 1921, regent Aleksandar je postao kralj Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca.

Godine 1922. oženio se princezom Marijom od Rumunije. U tom braku rođena su tri sina, Petar, Tomislav i Andrej.

U spoljnoj politici, intenzivno je radio na sklapanju međudržavnih odbrambenih saveza usmerenih protiv sila koje su težile reviziji Versajskog sistema mirovnih ugovora.

Njegovom zaslugom stvorena je 1921. Mala antanta (Kraljevina Srba, Hrvata i Slovenaca, Rumunija i Čehoslovačka).

Savez sa Francuskom sklopljen je 1927, a 1934. obrazovan je savez između Jugoslavije, Rumunije, Turske i Grčke.

Nastavak na Radio Televizija Vojvodine...