Izvor: Politika, 19.Jul.2014, 23:23 (ažurirano 02.Apr.2020.)
O boji, oblicima i osećanjima
Programski koncepti kulture prilagođeni sezoni odmora vidljivi su uglavnom na letnjim festivalima, a galerije u Beogradu, bez pauze, održavaju redovan ritam izložbenih aktivnosti. Tako je i u Kulturnom centru Beograd,gde tri postavke tematizuju različite problemske fenomene – od relacije umetnosti i fudbala, aktuelizovane i ovogodišnjim Svetskim prvenstvom, preko pitanja nagosti ljudskog tela,do fokusiranja crvene boje estetskog i simboličkog značenja u radovima tri umetnice. Simptomatično >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << je da je čitav ovaj projekat posvećen crvenoj boji u znaku broja tri.Tri umetnice poznate beogradskoj publici,Božica Rađenović i Vesna Perunović, naturalizovane Kanađanke,i Olivera Parlić Karajanković iz Beograda,animirale su tri kustoskinje: Gordana Dobrić, Slavica Popov, Nela Tonković, iz tri grada – Beograda, Zrenjanina i Subotice – gde će ova postavka posle Beograda putovati.
Sa idejom da se fenomen crvene boje ispita s različitih stvaralačkih uporišta, projekat „Tri boje crvene” predložila je Božica Rađenović,u čijim je radovima, predstavljenim na dve nedavne beogradske izložbe, hromatsko dejstvo crvene boje bilo dominantno. Sećamo se i poljskog režisera Kišlovskog i njegove filmske trilogije posvećene određenim bojama i njihovim značenjima. Crvena i kao jaka emocija, materinstvo, životni procesi, krv...
Pitanje: šta je to što postavku „Tri boje crvene” čini jedinstvenom i homogenom, bez obzira na to što su tri različita poetska diskursa nastala na tri različita kraja sveta? Ili, kako jedna boja stvara vitalnu atmosferu ove izložbe? Očito, ovaj na prvi pogled jednostavan problemski okvir posvećen crvenoj samo je inicijalna tačka u razvijanju sluha za dijalošku formu ženske senzualnosti temperovane u šest ruku. Intuicija i čulnost, iskustvo i manuelnost, tananost i ručni rad, sugestivnost i nostalgija, kvalitetom strpljenja i ponavljanja, taktilnost sećanja svojstvena biću femine i prirodne veze među izabranim materijalima,reflektuju govor u prvom licu jednine. Jer, u ovoj multimedijalnoj postavci dominantna je dimenzija metaforičnog upisivanja ženskog/personalnog koda u realnu dimenziju temporalnosti, procesa i trajanja. Razvijeni određeni jezički modeli zasnovani su i na lepoti ženskog ručnog rada – stvarnoj,ali i metaforičnoj vrsti pletiva kojom se provlači Arijadnina nit od Beograda i Toronta do Otave, gde su adrese naših umetnica. Ovaj princip zadovoljstva neposrednog rada u materijalu govori i o pohvali ruci.
Vesna Perunović okupirana je pitanjima egzistencije egzilanta i kulturnog nomada koja u samorefleksivnom tonu ženske intuicije strukturiše fine vizuelne provokacije tonirajući intimne, ritualne i interaktivne radove/projekte. I radovi Božice Rađenović posvećeni crvenoj boji jesu i hronika jednog stanja s određenom temperaturom delikatnog autobiografskog tona. „Možda moju stvaralačku putanju najbolje opisuje metoda Lutati i izgubiti se”, izjavila je Olivera Parlić, čiji redi mejd objekti imaju subverzivno dejstvo.
Različiti narativ i medijske realizacije – crteži kao predlog za performans, printovi, skulpture rađene u mekom materijalu, instalacije od vune i metala, objekti rađeni u kombinovanoj tehnici drvo, metal i crvene niti, redi mejd radovi i performans u video-formatu – stvaraju živu strukturu ove postavke,tangirajući probleme ideološkog, nacionalnog i rodnog identiteta.
Idejna i vizuelna ubedljivost ovog zajedničkog predstavljanja jesteu tome što svaka umetnica nastavlja da razvija vitalnu snagu sopstvenog kreativnog principa koji su premreženi zajedničkom energijom upisivanja osećajnih niti koje pojačavaju utisak ambijentalnog utočišta, kao komplementarni delovi jednog celog. U ovim složenim asocijacijama etika i estetika su na istom polu,anulirajući ideju o malim i velikim temama u umetnosti. Fleksibilne strukture i fragmenti „Tri boje crvene” asociraju na duhovno srodstvo s velikim uzorom Luis Buržua i njenim „skulptovanim emocijama”, kako su kritičari nazivali opus velike umetnice.
Ljiljana Ćinkul
objavljeno: 20.07.2014
