Izvor: B92, 12.Maj.2015, 13:57   (ažurirano 02.Apr.2020.)

Nova era: Internetizacija terora

Od Al-Kaide do Islamske države, islamistički terorizam se znatno razvio, a novu eru karakteriše radikalizovanje mladih, upozorio je islamolog Matje Gider.

U najnovijoj knjizi pod naslovom "Nova era terorora, od kula bliznakinja do Šarli Ebdoa", ovaj profesor Univerziteta u Tuluzu objašnjava da je, uzevši maha, radikalizacija sada zahvatila čitave grupe mladih koje do sada nisu doticale takve pojave, prenosi francuski list "Figaro"

"Teroristi sada deluju vrbujući >> Pročitaj celu vest na sajtu B92 << revolucionarne, pobunjeničke, autonomističke, secesionističke grupe, ili pak političko-verske organizacije koje su učestvovale u političkoj tranziciji posle arapskog proleća", navodi on.

Terorizam sada ima izuzetno veliki medijski odjek, bilo od strane samih terorističkih organizacija ili od strane tradicionalnih medija kao što su televizija, štampa ili radio koji kontinuirano prenose i najmanje terorističke akcije, navodi on.

U tom kontekstu, Gider ukazuje na "internetizaciju" terorizma.

"Kako je internet postao hipermedij koji omogućuje prenošenje sadržina svih vrsta, bilo u pisanom, zvučnom, video obliku ili pak u obliku fotografije, terorističke grupe i organizacije se masovno njime služe kao protivtežom tradicionalnim medijima čije su sadržina i urednička linija pod kontrolom", smatra francuski ekspert.

Pri tom, kako kaže, nacionalni zakoni ostaju nemoćni pred međunarodnom arhitekturom svetske mreže, a teroristi umeju da iskoriste resurse koje pruža internet, kao i manjak regulativa vezanih za njegovu upotrebu.

Upitan kako objašnjava novu moć privlačenja koju Islamska država ima među državljanima nemuslimanskih zemalja, Gider ističe da, uprkos svom nazivu, Islamska država ne privlači samo muslimane.

"Naprotiv, dobar deo njenih jedinica sačinjen je od stranih boraca koji potiču iz nemuslimanskih zemalja, a podrobna studija o motivima tih boraca pokazuje da su takve organizacije privlačne mladima na Zapadu na način na koji su to bile krajnje levičarske terorističke organizacije 1970-ih godina", navodi on.

Prema njegovim rečima, verska dimenzija je ponekad potpuno odsutna iz duha kao i iz prakse nekih mladih koji na fotografijama poziraju u stilu Če Gevare i drugih heroja savremene revolucionarne mašte.

"U odsustvu ideologije o radikalnoj borbi protiv utvrđenog poretka, oružani džihadizam upravo zamenjuje revolucionarni komunizam kao ideologija borbe protiv imperijalizma generalno i, naročito, zapadnog intervencionizma", upozorava ovaj islamolog.

On smatra i da je Al-Kaida u slabljenju od smrti svog osnivača Osame bin Ladena u maju 2011. godine i da se teško odupire Islamskoj državi koja nudi mnogo interesantnije izglede za "karijeru" i "razvoj" džihadistima širom sveta.

Nasuprot samoubilačkim napadima na javnim mesta, omiljenom načinu delovanja Al-Kaide sa ciljem da broj žrtava bude što veći, Islamska država propagira ciljane akcije (protiv snaga bezbednosti, novinara, Jevreja...) koje imaju snažan simbolički i medijski uticaj.

Ukazujući na evoluciju terorizma, Gider navodi da je "deteritorijalizovani džihad" Al-Kaide ustupio mesto trijumfu "teritorijalizovanog džihada" sa Islamskom državom, ideologiji koja znatno prelazi granice Sirije i Iraka, s višestrukim ograncima u drugim arapskim i muslimanskim zemljama.

Upitan da li bi, u dogledno vreme, Islamska država mogla da zameni Al-Kaidu i da li postoji interni rat između njih, on kaže da ova dva pokreta jesu u međusobnom ratu, pre svega u Siriji, od kraja 2013.

Taj se rat, dodaje on, i dalje vodi u nekim regionima gde se podgrupe kolebaju kome da obećaju vernost, kao u Severnoj Africi ili Sahelu, mada je, generalno, više reč o nadmetanju nego o istinskom unutrašnjem ratu.

"Pred zajedničkim unutrašnjim neprijateljem (arapski režimi), kao i spoljnim (zapadne zemlje), džihadisti su odlučili da obustave neprijateljstva i pozovu na jedinstvo", ističe on dodajući da je vazdušna kampanja međunarodne koalicije na Islamsku državu počev od leta 2014. ubrzala zbližavanje i ujedinjenje džihadističkih grupa.

Danas, ukazuje on, prisustvujemo dinamici "spojenih sudova" u kojoj militantni aktivisti i borci prelaze iz jedne u drugu organizaciju, u zavisnosti od odnosa snaga na lokalnom nivou.

Francuski ekspert predočava i da Islamska država nije nastala sa ratom u Siriji, već pod američkom okupacijom Iraka, te da je dugo bila saveznik Zapadnjaka kao sastavni deo oružane opozicije sirijskom režimu, čiji su pad svi priželjikvali.

On dodaje da je 2014. došlo do kvalitativne promene u prirodi i ciljevima Islamske države, što je dovelo do potpunog preokreta u arapskoj i zapadnoj politici prema svima koji su joj se pridružili.

"Od aktera u sirijskoj areni, Islamska država se iznenada tranformisala u ekspanzionističku organizaciju koja jasno teži ukidanju utvrđenih granica i stvaranju nove sunitske države, pri čemu je umela da, u početku, iskoristi neaktivnost Zapadnjaka", objašnjava Gider.

Kao način borbe protiv terorizma danas, on predlaže rat protiv terorističkih ideja, uz angažovanje svih obaveštajnih resursa, budući da su čisto bezbednosna i vojna rešnja umnogome pokazala svoje granice.

Nastavak na B92...