Izvor: Politika, 24.Nov.2007, 13:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Nisam tipična glumica
Dramskoj umetnici Kseniji Jovanović jednoglasnom odlukom žirija ove godine pripala je ugledna glumačka nagrada "Dobričin prsten", priznanje koje po tradiciji dodeljuje Savez dramskih umetnika Srbije za životno delo.
"Dobričin prsten" Kseniji Jovanović biće uručen na svečanosti u decembru, a nagradu čini zlatna kopija prstena (izrada "Zlatare Majdanpek") koji je pripadao velikom srpskom glumcu Dobrici Milutinoviću. Ovo visoko priznanje ustanovljeno je 1980. godine, na stogodišnjicu >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << Milutinovićevog rođenja.
Prvi dobitnik nagrade "Dobričin prsten" bio je Ljuba Tadić, a prošle godine je pripala Bori Todoroviću. U međuvremenu, su je dobili Mira Stupica, Mija Aleksić, Zoran Radmilović, Nevenka Urbanova, Rahela Ferari, Branko Pleša, Danilo Bata Stojković, Marija Crnobori, Mata Milošević, Ljiljana Krstić, Petar Kralj, Olivera Marković, Rade Marković, Stevan Šalajić, Mira Banjac, Vlastimir Đuza Stojiljković, Stevo Žigon, Mihailo Miša Janketić, Petar Banićević i Svetlana Bojković. Ksenija Jovanović je 23. laureat ovog visokog priznanja.
Izvan klanova
Doajen srpskog glumišta Ksenija Jovanović je rođena u Sarajevu, kao kćerka glumačkog para Irene (priča se, najlepše žena koja je između dva rata prešla prag Narodnog pozorišta u Beogradu) i Branka Jovanovića. Tako je život Ksenije Jovanović od početka bio vezan za pozorište.
"Provodila sam vreme uglavnom sa bratom i kućnim pomoćnicama, roditelji kao članovi poluputujućih pozorišta često su bili odsutni. Osećala sam se usamljeno. Možda sam i postala glumica jer mi detinjstvo nije pratila igra, opuštenost, razbibriga. Uvek sam bila na straži, u gardu", priseća se Ksenija Jovanović svoga detinjstva.
Jednu godinu istaknuta glumica provela je na studijama ekonomije i vrlo brzo shvatila da to nije za nju. U to vreme je bio raspisan konkurs za prijem u Visoku filmsku školu, koju je vodio kolega njenih roditelja Vjekoslav Afrić.
– Dužni ste da me pustite na prijemni ispit. Ako to ne uradite, celog života ću vas kriviti što živim pogrešno i radim posao koji ne volim – rekla je tada svojim roditeljima.
Građansko vaspitanje naučilo je Kseniju Jovanović odgovornosti i prema sebi i prema drugima. Njen deda Milo Iličković je bio lekar-general, baka Klaudija Lukaševič Ruskinja. Imali su mnogo uticaja na njeno vaspitanje...
Umetničku karijeru, posle završene Visoke filmske škole, ostvarila je najpre u Beogradskom dramskom pozorištu od 1951. do 1961. godine, kada postaje član Narodnog pozorišta u Beogradu u kojem je provela najznačajniji period života, do 1989. godine i penzionisanja, ali u kojem igra i danas. Gostovala je i u Jugoslovenskom dramskom pozorištu, Zvezdara teatru, Ateljeu 212, Teatru poezije.
Svoju prvu ulogu Ksenija Jovanović je ostvarila 1949. godine u filmu "Barba Žvane". U dugom glumačkom trajanju ostaće upamćena po sjajnim ulogama: ledi Magbet, barunica Kasteli, Kručinina, Gurmišska, Jokasta, Jelena, Klitemnestra, Hekuba, Atina, Sara Bernar, Margareta, gospođa Higins, Hekuba, Žena A... Posebno je volela ulogu u predstavi "Neka se odenu nagi" L. Pirandela koju je režirao pokojni Jovan Putnik.
Tokom bogate karijere, ipak, može se primetiti malo je igrala komedije. Reditelji i publika mnogo više su je doživljavali kao glumicu ozbiljnog repertoara, a urođeni otmeni izgled opredelio je, čini se, i njen repertoar.
U krpicama svog bogatog sećanja Kseniji Jovanović ostaje upamćeno Sarajevo, ulica Souk bunar u kojoj je živela. Seća se sarajevskog Narodnog pozorišta, stepenica, mamine garderobe.
"Kamera nije volela moje lice, ali je mikrofon i te kako voleo moj glas. Možda sam staromodna, ali žalim što je na Sterijinom pozorju izbrisana nagrada za scenski govor", znala je da prokomentariše Ksenija Jovanović. Boja njenog glasa uticala je da od 1953. do 2004. godine snimi 210 radijskih uloga.
Ksenija Jovanović za sebe tvrdi da nije tipična glumica, pod tim podrazumeva da nije dovoljno komunikativna, da nema svoje male centre moći i uticaja. Na neki način živela je izvan tih kuloarskih zbivanja, klanova. Drugi razlog je i to što je u njenoj karijeri bilo dugih čekanja na pravu ulogu koja bi je obeležila kao ličnost, što nije bilo neke postupnosti u dobijanju uloga, što je bilo dugih pauza i praznina. Nadopunjavala ih je poezijom Desanke Maksimović i prozom Isidore Sekulić. Najzadovoljnija u životu je bila onda kada je imala lep glumački zadatak.
Vuk samotnjak
Posle penzionisanja 1989. godine Ksenija Jovanović radi vrlo lepe i zanimljive uloge. Tom ciklusu pripadaju predstave: "Tri visoke žene" u režiji Vide Ognjenović, "Mamac" D. Albaharija u režiji Mire Erceg, "Sudija" u režiji Tanje Mandić Rigonat, "Hasanaginica", "Gospođa ministarka", "Govornica"...
Tokom dugog i bogatog glumačkog veka Ksenija Jovanović je radila sa brojnim rediteljima: Predragom Dinulovićem, Milenkom Maričićem, Sojom Jovanović, Jovanom Putnikom, Arsom Jovanovićem, Vidom Ognjenović, ali je sa Jagošem Markovićem, kako tvrdi, ostvarila neponovljivi teatarski i ljudski kontakt.
Ksenija Jovanović zna da kaže i da je umetnički vek provela "kao vuk samotnjak" i da se ne žali zbog toga. "To je bio moj imperativ, izbor. I to se plaća." U braku je sa nemačkim novinarom Georg fon Hubenetom. U slobodnom vremenu piše putopise i tekstove o pozorištu koje objavljuje u "Ludusu". Od brojnih nagrada koje je dobila za svoj glumački rad, vrhuncem smatra "Dobričin prsten", Orden svetog Save drugog reda i Orden rada sa zlatnim vencem.
[objavljeno: ]
