Izvor: Politika, 03.Nov.2007, 13:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Neponovljivi umetnički eksperimenti
VIZUELNA UMETNOST
U prostoru novosadskog Muzeja zaboravljenih umetnosti otvorena je izložba radova nastalih na licu mesta – in situ. Muzej zaboravljenih umetnosti je privatni muzej kompanije The Manual Co. iz Novog Sada koji još nije počeo sa radom, ali je svoj prostor ustupio Muzeju savremene umetnosti Vojvodine za redovni program. Kao što je poznato, MSUV je prošle godine dobio građevinsko zemljište koje se nalazi u Kineskoj četvrti (kod mosta Slobode), gde se inače >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << nalaze mnoge radionice, brodogradilište, napušteni objekti. U delu Kineske četvrti koji ne pripada MSUV-u, nalazi se, između ostalog, prostor koji je kompanija The Manual Co. preuredila za potrebe svog muzeja. MSUV je pozvao grupu umetnika da izvedu nove radove u kontekstu mesta predviđenog za izložbu i izvedena dela će u odgovarajućoj formi postati deo fonda MSUV-a. Izlažu Staniša Dautović, Anica Vučetić, Igor Antić, Stevan Kojić, Branislav Petrić, Čedomir Vasić, Goran Despotovski, Jelica Radovanović i Dejan Anđelković
Prema autorskoj zamisli istoričarke umetnosti Sanje Kojić Mladenov, izložba In situ predstavlja deo istoimenog studijskog projekta koji se bavi istraživanjem i analizom umetničkih dela nastalih na licu mesta (instalacije, ambijenti, skulpture, objekti), na teritoriji Vojvodine od kraja osamdesetih godina 20. veka do danas. Studija će obuhvatiti dela umetnika iz Srbije i inostranstva, nastala in situ u Vojvodini tokom tog perioda. Potreba za ovakvim pristupom, odnosno dokumentovanjem materijala, proizilazi iz činjenice da je reč o neponovljivim umetničkim "eksperimentima", budući, da kada se uklone sa određene lokacije za koju su rađeni namenski, ovakvi radovi gube suštinske delove svog značenja.
Lend-art
– Termin in situ potiče od latinskog izraza sa značenjem "na licu mesta – ukorenjeno" i može se sresti u različitim kontekstima (arhitektura, arheologija, medicina, biologija, pravo, informatika...). U savremenoj likovnoj umetnosti in situ je način na koji se teorijski i praktično realizuje rad, odnosno umetničko delo koje je "stvoreno u relaciji sa svojim okruženjem". Takvi radovi u centar pažnje postavljaju mesto sa svim njegovim specifičnim karakteristikama, bez obzira na to da li je ono deo prirodnog okruženja, zatvoreni galerijski ili netipični izložbeni prostor.
Ključna ličnost za uvođenje i afirmaciju termina in situ je francuski umetnik Danijel Biren. Termin in situ počinje da se koristi šezdesetih godina 20. veka, kada je Danijel Biren uradio svoj prvi rad in situ (1967), definišući na taj način celo svoje stvaralaštvo, objašnjava Sanja Kojić Mladenov.
Kada je reč o Vojvodini, radove nastale na licu mesta krajem osamdesetih i početkom devedesetih godina obeležavala je tesna povezanost sa doktrinama lend-arta i skulptoralne prakse. Stvaranje in situ, kao umetnička praksa u Vojvodini, svoj puni razvoj dostiže od sredine devedesetih. Radovi na licu mesta neraskidivo su povezani sa društveno-političkim identitetom mesta i sažimaju kompleksne odnose između mesta i identiteta zemlje u tranziciji. U tom periodu rad na licu mesta je najizrazitije vezan za instalacije, da bi se zatim proširio i na druge medije.
Ka novom Muzejonu
Po rečima Sanje Kojić, tokom devedesetih godina, usled odsustva velikih javnih umetničkih porudžbina i nemogućnosti rada na otvorenom prostoru, rad na licu mesta bio je ograničen na zatvoren galerijski prostor. S druge strane, umetnička produkcija u Vojvodini, naročito u drugoj polovini devedesetih godina 20. i početkom 21. veka, zahvaljujući međunarodnim manifestacijama kao i mnogim samostalnim i grupnim izložbama, bila je intenzivnija nego u drugim delovima zemlje, a kulturne institucije u Vojvodini su često bile producenti ovakvih umetničkih radova. Kako su izložbe ove vrste poput Bijenala vizuelnih umetnosti u Pančevu, Bijenala mladih u Vršcu ili Balkan arta u Novom Sadu prevazilazile kapacitete postojećih izložbenih prostora, počeli su da se koriste novi, alternativni prostori – napušteni javni i industrijski objekti, koji su svojim karakteristikama predstavljali izazov i osnov za umetnički eksperiment.
Staniša Dautović u radu Memento Mori istražuje memoriju mesta, odnosno lokaciju budućeg Muzeja savremene umetnosti Vojvodine i njegovu neposrednu okolinu. Na ovom prostoru su se od 2001. do 2006. desila četiri nesrećna slučaja sa fatalnim ishodom (ubistva i požar u kome je stradala jedna osoba). Zapisi na 12 granitnih ploča svedoče o tim nesrećnim događajima uz fotografije slučajnog napuknuća ploča pod dejstvom mehaničke sile.
Relacija sa izgradnjom "Skadra na Bojani", kao metafora za odnos države prema ulaganjima u institucije kulture i kulturu uopšte, čini polazište video-instalacije Zalog Anice Vučetić.
3D-animacija Spekulacija Igora Antića i Stevana Kojića istražuje varijante mogućih i zamišljenih intervencija koje bi mogle biti izvedene izgradnjom kompleksa građevina na prostoru Kineske četvrti. Branislav Petrić kroz fotografiju i instalaciju ispituje mesto radnika kao "tvorca umetničkog dela". Korišćenje zatečenog materijala na mestu buduće izložbe predstavljalo je polazište u radu Ka novom Muzejonu (ka staništu Muza) Čedomira Vasića.
Intervenciju u samom prostoru izvodi Goran Despotovski svojom instalacijom "... mumbled". Komunikacija, informacije i interakcija, kao sinonimi savremenog doba, čine osnovu audio-video instalacije "Pozovi..." Jelice Radovanović i Dejana Anđelkovića, a Živko Grozdanić pristupa sa namerom da instalacijom ili objektom monumentalnih dimenzija zauzme, ispuni i osvoji dati prostor...
Izložba In situ predstavlja prvu kulturnu akciju na ovoj zapuštenoj i neurbanizovanoj lokaciji. Traje do 9. novembra.
[objavljeno: ]
