Izvor: Politika, 28.Jul.2006, 12:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Nemanja i Isa-beg
Osnivač srpske države u Novom Pazaru "ima" ulicu i školu, a osnivač grada ulicu, hamam i medresu NOVI PAZAR – Bošnjačko nacionalno veće predložilo je opštinskom privremenom organu da se centralnom gradskom trgu u Novom Pazaru da ime Isa-bega Isakovića, turskog vojskovođe i osnivača ovog grada (1461. godine). Još je predloženo da glavna ulica, koja sada nosi naziv po 28. novembru, Danu oslobođenja grada od nemačke vlasti 1944. godine, ubuduće bude Sandžačka, a >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << sadašnja Prvomajska ulica da se preimenuje u Carigradski drum, jer istorija svedoči da su baš tim pravcem, kroz Staru čaršiju, u Srednjem veku prolazili trgovački karavani od Istanbula do Dubrovnika.
Predlog još nije zvanično razmotren, ali je ishod skoro izvestan, jer je Sulejman Ugljanin prvi čovek i u opštini i u Bošnjačkom nacionalnom veću.
Razne promene, pa i iznova "kumovanje" ulicama i trgovima svojstveno je svakoj novoj vlasti i za te potrebe često se prelistava, ponekad i dopisuje istorija. A Novi Pazar sa svojom dugom istorijom nudi obilje i datuma i imena. Zato ovde utemeljivač prve srpske države Stefan Nemanja "ima" jednu školu i ulicu koja vodi od centra grada do Petrove crkve. Ulice koje se u nju "ulivaju" nose imena boraca iz ovog kraja iz Drugog svetskog rata (Manje Ćorovića, Stane Bačanin, Gojka Bačanina, ili AVNOJ-a).
Ulica u kojoj se nalazi novopazarska Stara čaršija sada nosi naziv po Prazniku rada. Nekoliko godina posle Drugog svetskog rata ovo je bila Ulica Peka Dapčevića, a između dva svetska rata to je bila Ulica kralja Aleksandra. Predlagači novog imena bi da se vrate u još dalju istoriju, da se ulica nazove Carigradski drum.
I glavna ulica, koja nazivom podseća na datum oslobođenja od nemačkih okupatora (28. novembar) ima i monarhističku istoriju. Pre rata to je bila Ulica kralja Petra. Kako beleži hroničar ovog grada Miodrag Radović, proalbanska vlast je od 1941. do 1944. godine i ulicama davala "svoja" imena, pa se glavna ulica zvala po Skender-begu. Sadašnji predlog da se ulica nazove Sandžačkom pobegao bi od istorije i okrenuo se – geografiji.
To što Novi Pazar ove godine obeležava 545 godina zvaničnog postojanja zgodan je povod da centralni gradski trg dobije ime po osnivaču grada Isa-begu Isakoviću. Jedna ulica u Novom Pazaru već nosi ime osnivača grada, a na njega podseća i hamam (javno kupatilo) u blizini Stare čaršije, jedini očuvani objekat ove vrste u Srbiji. I novopazarska medresa (srednja verska škola) nosi ime po osnivaču grada.
Zanimljivo je da gradski trg u Novom Pazaru nikada nije dobio zvanični naziv. Istina, osamdesetih godina prošlog veka bilo je predloga raznih "struktura" da se trg nazove imenom Josipa Broza Tita. Predlog je, naravno, imao podršku gde god da je pomenut, ali u zvanične nazive i trga ime najvećeg sina naših naroda nije upisano, niti postoji zvanična odluka Skupštine opštine o tome. Ipak, poneko i sada trg zove maršalovim imenom.
Talasi političkih promena menjali su i nazive ulica. Ipak, šarenilo istorije ostavilo je traga, pa se na pojedinim raskrsnicama sa "svojim" ulicama "susreću" Kraljević Marko i Veljko Vlahović, Relja Krilatica i Rada Petrović, sveti Sava i Prvi maj, Vuk Karadžić i Jugovići... U tom šarenilu Udruženje "Ras" tražilo je malo mesta za spomenik Stefanu Nemanji. Bistu (rad vajara Kolje Milunovića) još čuvaju u bankarskom trezoru, jer nadležni iz opštine – ćute.
S. Bakračević
[objavljeno: 28.07.2006.]
