Izvor: Blic, 29.Nov.2007, 13:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Najčešći uzroci gubitka sluha kod dece
Uzroci nastanka oštećenja sluha, govora i jezika veoma su brojni. Oni mogu delovati u trudnoći, tokom porođaja, neposredno posle porođaja, u ranom i kasnijem periodu razvoja - kaže za „Blic" Nataša Čabarkapa, logoped Instituta za eksperimentalnu fonetiku i patologiju u Beogradu, i objašnjava koji su još uzroci i situacije kada može da dođe do oštećenja sluha.
Naravno, ne može se zameriti uticaj nasleđa za oštećenja sluha ili nastanka određenog oblika patologije >> Pročitaj celu vest na sajtu Blic << govora i jezika. Podaci iz porodične anamneze pokazuju da su roditelji (43 odsto majke i 78 odsto očevi) dece sa patologijom sluha, govora i jezika ispoljavali u detinjstvu ili u odraslom dobu neki od oblika poremećaja verbalne komunikacije.
Najtežem stepenu invalidizacije izložena su deca sa urođenim oštećenjem sluha ili onim koje nastaje tokom prve godina života, ali i deca u periodu ranog razvoja govora, tačnije pre usvajanja govorne komunikacije. Oštećenost sluha u ranom dečjem uzrastu onemogućava spontani razvoj govora i jezika utičući time na razvoj deteta u celini.
Faktori rizika tokom trudnoće
Faktori koji se odnose na trudnicu i na plod su: rubeola i druge virusne infekcije majke, korišćenje lekova koji oštećuju uvo u trudnoći, hronična i infektivna oboljenja majke i deteta, neslaganje Rh faktora majke i deteta, toksoplazmoza, toksična trovanja majke, hipoksija ploda.
Faktori rizika za razvoj novorođenčeta nastali tokom porođaja su: asfiksija (gušenje), hipoksično-ishemična stanja, povećan bilirubin u krvi deteta, ocena na rođenju ispod devet, respiratorni sindrom, prevremeni porođaj, niska telesna težina na rođenju, moždano krvarenje.
Nakon porođaja
Asfikcija novorođenčeta je akutno kliničko stanje sa odsutnim ili veoma smanjenim disajnim pokretima, jedva čujnom poremećenom srčanom radnjom, bledom hladnom kožom bez refleksnog odgovora. Nastaje obično u toku porođaja i posledica je prekida snabdevanja fetusa kiseonikom. Hipoksično-ishemična stanja novorođenčeta glavni su uzrok neurološkog oštećenja, koje se otkriva tokom razvojnog doba, uz visok rizik za pojavu nerazvijenog receptivnog i ekspresivnog govora, deficita sluha verbalne pažnje.
Hiperbilirubinemija ili visoka koncentracija bilirubina u krvi smanjuje iskorišćavanje kiseonika u nervnim ćelijama, što dovodi do oštećenja centralnog nervnog sistema sa predominantnim uticajem na razvoj govora i jezika. Kakve posledice po zdravlje će imati, zavisi od koncentracije bilirubina u krvi ploda, gestacione starosti novorođenčeta, kao i od dužine trajanja hiperbilirubinemije.
Ako novorođenče ima jedan ili više faktora rizika, neophodno je da ga u prvom mesecu odvedete na medicinsku i defektološku procenu razvijenosti sluha i prelingvalne komunikacije i da pratite razvoj njegovog sluha i govora, jer procenom komunikativnih sposobnosti dece koja su na rođenju bila izložena delovanju jednog ili više faktora utvrđeno je da više od 40 odsto ima neki oblik oštećenja sluha, govora ili jezika i zahteva logopedski tretman.
Najčešći uzroci oštećenja sluha
To su oni koji mogu delovati tokom perioda razvoja deteta: česte i neadekvatno lečenje upale srednjeg uva, uvećan treći krajnik, visoke temperature (preko 39), česte infekcije respiratornih organa, encefalitis (upala mozga), menigitis (upala moždanih opni), febrilne konvulzije, lekovi koji oštećuju uvo, povrede glave.
Utvrđeno je da se posledice delovanja pojedinih rizičnih faktora nastalih na rođenju ili neposredno posle porođaja ispoljavaju tek u kasnijem uzrastu, počev od perioda progovaranja pa do predškolskog uzrasta ili ranog školskog uzrasta, u smislu usporenog govorno-jezičkog i psihomotornog razvoja uključujući razne vidove poremećaja ponašanja.
Osim navedenih faktora, važni su i faktori sredine koji od momenta rođenja deteta deluju na razvoj govora i jezika. Negativan uticaj okruženja ogleda se u nedovoljnom podsticaju razvoja govora, neadekvatnom govornom uzoru, vremenu koje deca provode ispred televizora ili kompjutera, zanemarivanju važnosti da se sa decom razgovara, da im se čitaju ili pričaju priče, uvođenje stranog jezika pre sazrevanja maternjeg. Zato detetu obezbedite emocionalno zadovoljstvo i motivaciju za komunikacijom.
Uvek imajte na umu...
Dete može da ima upalu uva koja nije praćena bolom, a koja može da bude uzrok teškog oštećenja sluha.
Obuka roditelja kod stručnjaka za praćenje i ranu stimulaciju razvoja sluha, govora i jezika veoma je važna.
