Izvor: Blic, 26.Sep.2006, 12:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Mala Švajcarska
Mala Švajcarska
IVANJICA - Namerno ili ne, simpatična varoš na obalama reke Moravice postala je tridesetih godina prošlog veka žrtva čuvene Nušićeve rečenice 'Bićeš proteran u Ivanjicu', koja je u poznatoj komediji 'Gospođa ministarka' značila najstrašniju kaznu, izmeštanje iz civilizacije, proteravanje na kraj sveta... I što je 'Gospođa ministarka' bivala popularnija, to je sve više ljudi smatralo da je Ivanjica mesto gde se ide po kazni i gde je narod >> Pročitaj celu vest na sajtu Blic << grub i neljubazan.
Na prvi pogled, reklo bi se Nušić je ocrneo Ivanjicu, ali kako bi drugačije narod ovog kraja pokazao velikodušnost i plemenitost koja se i danas ističe kao zaštitni znak jedne od najlepših varošica jugozapadne Srbije. Uz malo truda i pregršt kreativnih ideja Ivanjičani sedamdesetih godina osnovaše najveću kulturnu manifestaciju tog vremena kojoj nadenuše ime 'Nušićijada'. Sedam dana pesme i merka, filma i pozorišta posvetiše velikanu naše književnosti Branislavu Nušiću.
Najveći srpski književnici, krem tadašnjeg glumišta, pričali su i pisali o vedrom duhu gorštaka podno Golije koji imaju izuzetnog smisla za književnost i sedmu umetnost i koji su se očigledno držali one stare narodne 'Ko tebe kamenom, ti njega hlebom'.
Tako Ivanjičani pokazaše svima da ne žive u bespuću na kraju sveta već u opštini koja je među prvima u Srbiji proglašena za varoš, davne 1836. godine, koja je odmah nakon Beograda 1911. godine dobila hidrocentralu, a 1912. godine prvi fudbalski klub Javor, i koja po svojoj prostranosti spada među prvih šest u Srbiji.
I danas se Ivanjica prepoznaje po dobrim domaćinima, ljubaznim trgovcima, uslužnim ugostiteljima pa je i zvanični slogan ovog turističkog mesta 'Dođu gosti - odu prijatelji'.
Skrivena planinama Golije, Javora i Mučnja, Ivanjica je od davnina bila preteča u bavljenju seoskim turizmom. Danas je on najrazvijeniji u selima Katići, Kušići, Maće, Devići, Međurečje i Lisa. Upravo zahvaljujući neprevaziđenoj planinskoj lepoti i činjenici da ivanjički kraj nosi epitet 'Mala Švajcarska', da je Golija proglašena za rezervat biosfere, a sama varošica za vazdušnu banju, Ivanjicu poslednjih godina opsedaju i domaći i strani turisti.
Bez preterivanja se može reći da je Ivanjica pravi raj za zaljubljenike u seoski turizam, ali sa druge strane i odlično mesto za zabavu. U samoj glavnoj ulici na potezu od pedesetak metara nanizano je čak petnaest kafana koje su tokom celog dana pune gostiju.
Nasuprot današnjoj popularizaciji lika đenerala Mihailovića i nekadašnjoj Petra Stambolića i Milinka Kušića, neke značajne kulturno-istorijske vrednosti kojima ovaj kraj obiluje nisu dovoljno promovisane.
Na primer, retko ko zna da se u Ivanjici nalazi najveći jednolučni most na Balkanu, u selu Gradac najstariji krajputaš u Moravičkom kraju podignut knezovima Milošu i Zahariju, manastir Kovilje koji potiče iz prve polovine 13. veka, grob Boška Jugovića, Hadži Prodanova pećina, jedna od prvih hidrocentrala u Srbiji...
Ono po čemu je Ivanjica nadaleko poznata jeste krompir, ali treba znati da se jedino na lokalnoj zelenoj pijaci može kupiti pravi neprskani ivanjički krompir, beli mrs ili sveže maline.
Treba napomenuti da je Ivanjica jedan od retkih gradova u Srbiji gde je sačuvan stil građevina iz 19. veka. Čitava varoš odiše srpskom tradicijom pa bi čak i čuvena Nušićeva ministarka sada u Ivanjicu sa oduševljenjem slala, a ne kao ranije, po kazni.
SUTRA: Vranje
Beba Bojović
