Izvor: Politika, 22.Sep.2007, 12:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Madona u carstvu muškaraca
POP-IKONE
Velika svetleća kugla se spušta do podijuma, metalne latice se rastvaraju i u njoj se pojavljuje, kao htonsko božanstvo izbačeno iz središta Zemljine magme, pevačica Madona u stilizovanom džokejskom kostimu. Ona je pop-varijanta ženskog svetog Đorđa, oličenja vladavine jahača nad nagonima i prirodom. Bič kojim puca prema nabildovanim muškarcima ukroćenim amovima i brnjicama, moderna je inscenacija Ničeovog saveta da ga treba poneti kad god se ide ženi. Sad je on u ženskoj >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << ruci. Crni cilinder na njenoj glavi ukrašen je raskošnim "konjskim repom", frizurom koja je s početka šezdesetih demonstrirala feministički stav povezivanja donjih zona i mozga, spajanja dve različite snage, raspusne i krotiteljske. Pesma koju pri tom peva ima simboličan naziv. Budući ljubavnici.
Madona, i na koncertu Confessions Tour, kao i u mnogim spotovima, objavljuje jednu od značajnih ženskih seksualnih persona našeg doba. Panterski žilava i mišićava, čulna, sa šućmurastim, dimljivim očima koje bezobrazno provociraju kameru da joj se približi kako bi se ona vrtoglavim, akrobatskim pokretima udaljila, jašući na improvizovanom sedlu, verući se uz šipku i savijajući oko nje, ona kroz obesnu transvestitsku igru pita kakvog muškarca zapravo žena želi: tiranina ili roba.
Paganska sloboda
Igračica po krvi, Madona slavi zanos dionizijskog carstva muzike i orgijastičke igre, koja se još od Grka nije tako pustila kao u pop i rok muzici. Kao reakcija na religiju i buržoasko društvo, koji se obraćaju stereotipima tipičnim za klasu i vreme, moderan ples, podignut do ritualne i seksualne agresivnosti, govori senzualnim pokretima tela, preterivanjem i mimičnom parodijom raščupanom do skarednosti. On je nešto između umetnosti i pornografije, a njegova popularnost sigurno proističe iz prilično kilave oficijelne umetnosti. Anonimni seks u mračnim ulicama, promiskuitet, muškarci koji se, posećujući prostitutke, bore da odvoje seks od ljubavi, posla, porodice, odnosno od društva, religije i Majke prirode, ustoličuju paganska načela slobode u kojoj je oltar tamo gde kleknete. Igra tu dođe kao povratak transu kroz opijanje čula koja će i um dovesti u neko posebno stanje onostranog.
Madonina strasna zaokupljenost igrom potiče iz fanki-diskoteka Detroita i Njujorka, u kojima je naučila da kroz sebe, na liturgijski način propušta muziku. Italo-katolički koreni utiču na njen talenat za glamuroznost i sceničnost. Holivudski filmovi, sa poklonicima homoseksualcima i transvestitima, dodaju njenoj pojavi elemente parodije i preterivanja, koje ona koristi u tumačenju nove privlačnosti, teškog i mučnog seksepila u pojavama Grete Garbo i Marlene Ditrih, novih Gorgona i vampirica, frigidnih ledenih kraljica.
U video-spotu "Otvori svoje srce", Madona kao Marlena opkoračuje stolicu obučena u crni korset koji će uvesti renesansu u američku industriju donjeg veša. Gleda hladno i nezainteresovano dok je iza stakla, kao iz zelenkaste vode bazena, posmatraju čeznutljivi i napaljeni voajeri oličeni u zblanutim propalicama, tutamutama, sanjalačkim gej-blizancima, uličnim nazovisiledžijama.
Mitska ženskost
Ovaj spot je duboko simboličan jer otkriva pravu snagu ženske prirode koja je htonska i ima mitsku težinu velikih boginja i kraljica, poput Izide i Kleopatre, vladarki neba i zemlje pre nego što se nad Prirodom nadvila Istorija sa muškim ulogama vladara sa žezlom i boga munje i groma. On ruši inferiornu fantaziju kojoj su, na radost muškaraca, prilično kumovale feministkinje, o muškarcima tlačiteljima i ženama kao seksualnim sluškinjama i žrtvama. U takvim ulogama žena je svakako zloupotrebljena, ali je i muškarac tragičan i bedan.
Kao dugogodišnji uzor mnogih devojaka, Madona vraća veru u žensku seksualnost koja je opčinjavala još od Dalile i Helene Trojanske, a njen kočoperni egzibicionizam je živopisno, iskreno prikazanje o drevnoj vladavini vavilonske bludnice nad muškarcima. Njeni nastupi su svojevrsne psihodrame u kojima Madona tumači određene ženske uloge. U spotu Material girl, ona u crvenoj haljini bez bretela glumi Merilinku, nadovezujući se koketnim znacima lepeze koje šalje zadivljenim posmatračima, na njen smisao za komično, ali donekle i parodirajući ono što Merilinkin mit nosi. Nesigurnost, depresiju, odbijanje da se odraste, sklonost ka alkoholu i drogama, napućenu devojčicu koja saradnike dovodi do ludila, a svoju karijeru i život do bezglavog sunovrata.
Transformacije su veličanstvene. Od trudne tinejdžerke koja se drsko obraća papi, vojvotkinje u belom organdinu, Fazbinderove "ženske u crnom", sve do mangupa i androginog skitnice šarmantnog smeška, koji su inicirali Elvis Prisli i Dejvid Bouvi.
Pored toga što igra, Madona i peva, ali to gotovo da nije ni važno. Era vizuelnog odavno je nadvladala starozavetne jerihonske trube. Uostalom, sluh nam i nije baš neki, ugrožen turiranjem vozila i bubnjanjem basova iz slušalica vokmena. Usred tog kakofonijskog džumbusa izranja prototip ženskosti koji nam pokazuje Madona. Naizgled je dvosmislen, ali sasvim jasan u poruci da lepota i snaga žene nije u njenom prenemaganju i lažnoj bespomoćnosti već u njenoj moći.
[objavljeno: ]
