Izvor: Nezavisne Novine, 29.Dec.2016, 14:36 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Mađarska postala mali Holivud
BUDIMPEŠTA - Mađarska je poreskim povlasticama i visokotehnološkom opremom za filmsku industriju uspjela da postane Holivud centralne Evrope i privuče 271 milion evra od domaćih i stranih produkcija ove godine. Posljednji primer u nizu je prisustvo glumca Rajana Goslinga koji je snimao nastavak filma Blejd raner (Blade Runner) u jednom od studija u Budimpešti.
Prethodno su u Mađarskoj "uhvaćeni" Harison Ford u prodavnici bicikala, Hju Džekman (Hugh Jackman) kako džogira, >> Pročitaj celu vest na sajtu Nezavisne Novine << a Tom Henks je izjavio da je Budimpešta najljepši grad poslije San Franciska.
Međunarodne i mađarske produkcije u ovu zemlju su 2016. upumpale 271 milion evra, naspram 105 miliona 2011. godine, poakzuju vladini podaci.
"Sektor produkcije učestvuje sa 0,15% u bruto domaćem proizvodu, što je najviši nivo u Evropi", rekla je za AFP direktorka Mađarskog nacionalnog fonda za film Anjes Havas (Agnes).
Fond je uspostavljen 2011. godine pod rukovodstvom holivudskog producenta mađarskog porjekla Andrea Vajne, sa ciljem podške mađarskoj kinematografiji.
Vajna, nekadašnji producent blokbastera poput "Ramba" i "Terminatora", proveo je radni vijek u SAD, a nakon povratka u zemlju premijer Viktor Orban ga je imenovao za Mađarskog komesara za film i postao je nezaobilazna ličnost mađarske kinematografije.
Privlačenje produkcija počelo je godinama prije uspostavljanja fonda, pa je Mađarska bila jedna od prvih zemalja nekadašnjeg komunističkog bloka koja je 2004. u naporima da privuče reditelje koji traže pozornicu za svoje filmove usvojila veoma povoljan sistem poreskih olakšica i subvencija.
Taj sistem je dopunjavan, pa je danas jedan od najvelikodušnijih u Evropi - pruža povraćaj do 25% troškova stranih produkcija, zahvaljujući čemu Mađarska zamalo nije uspjela da privuče novu superprodukciju Lika Besona (Luc Besson), prije nego što je Francuska pod pritiskom prije nekoliko mjeseci izmijenila sopstveni poreski mehanizam.
Vajna je uticao na uspostavljanje infrastrukture za snimanja, prije svega je bio jedan od akcionara inicijative za filmski studio Korda, jedan od dva visokotehnološka studija koji su otvoreni u prvoj deceniji 21. vijeka.
U ovom ultra modernom studiju koji se nalazi usred vinograda, na 20-ak kilometara od Budimpešte, snimani su filmovi "Helboj", "Inferno" i "Marsovac", za čiji dekor je iskorišćeno 4.000 tone zemlje kako bi se prikazala crvena planeta.
Zahvaljujući instalacijama, poreskim podsticajima i iskusnoj i jeftinoj radnoj snazi, "Budimpešta je postala druga evropska platforma za snimanje filmova, iza Londona, i a iskoristili smo tek 75% kapaciteta", tvrdi ponosno funkcioner za razvoj i produkciju studija Korda Danijel Kresmeri (Daniel Kresmery).
U kinematografskom sektoru u Mađarskoj radi oko 100 preduzeća i oko 4.000 ljudi, ne računajući uticaj na turistički sektor.
Čini se da čak i nezavisne produkcije imaju korist od ovog priliva holivudskih zvijezda.
"Usluge su apsolutno na najvišem nivou", tvrdi reditelj Kornel Mundruco koji navodi da je "ponosan" na svoj grad u kojem je nedavno snimao svoj dugometražni film. Prethodni film "Beli bog" dobio je nagradu jedne od selekcija na Kanskom festivalu 2014. godine.
Sineasta Laslo Nemeš, dobitnik glavne nagrade u Kanu (grand prix) i Oskara za najbolji strani film 2015. godine za film "Saulov sin", druga je uzdanica mađarskog filma.
Prema miišljenju Andrea Vajne, ova generacija filmskih umjetnika pokazuje da je razvoj komercijalnog filma moguće uskladiti sa razvojem novih talenata.
Vajda je dokaz da je u isto vrijeme moguće razvijati i druge poslove, budući da je na čelu više kazina u Mađarskoj.
Ni slike zvijezda nisu izmakle uticaju političke borbe u Mađarskoj, čiji lider Orban važi za autoritarnog.
Tako je Goslin, ne vodeći računa o političkim razmiricama u zemlji, za američki magazin Dži-Kju GQ koji je pravio reportažu o petomjesečnom snimanju Blejd ranera. Na jednoj fotografiji je pozirao držeći Mađar Nemzet, čiji vlasnik je Orbanov najljući neprijatelj, pa je provladina stanica TV, u vlasništvu Vajne, u izvještavanju o ovoj reportaži zamutila naziv lista.
(NN/euractiv.rs)
Nastavak na Nezavisne Novine...
