Izvor: Politika, 11.Nov.2006, 13:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Ljubav ne umire
"Romeo i Julija", Vilijam Šekspir (prevod Borivoje Nedić i Velimir Živojinović)/Ivana Vujić, Narodno pozorište, Scena "Raša Plaović"
Činjenica da je Šekspirova tragedija "Romeo i Julija" jedan od najpoznatijih i najizvođenijih dramskih tekstova u domenu pozorišta kao i filma podrazumeva da je njegova nova interpretacija veliki izazov i zadatak, jer publiku treba zadovoljiti svežim, autentičnim, provokativnim tumačenjem. Rediteljka Ivana Vujić je ovaj problem rešila >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << skraćivanjem teksta (dramaturg Slavenka Milovanović), transponovanjem radnje u kontekst nedavnih sukoba na prostoru bivše Jugoslavije, putem izbora muzike ("Bijelo dugme"), zatim povremenim brehtovskim razbijanjem iluzije igre, kao i intertekstualnim postupcima (predstava se završava arijom iz Verdijevog "Nabuka", koju izvodi operska pevačica Dubravka Filipović).
U predstavi se efektno insistira na kontrastu između intenzivne razdraganosti ljubavi i mladosti koje akcentuje i uslovna scenografija Borisa Maksimovića, definisana zelenilom, drvećem, cvećem, i turobnog otrežnjenja koje donosi realnost konflikta. Nenad Stojmenović u ulozi Romea na početku uverljivo stvara njegovu romantičnu zaljubljenost, ekstatičan je i radikalan u izražavanju ljubavi; sa promenom okolnosti, i on postaje znatno grublji, promišljeniji, oštriji. Vanja Ejdus, takođe markantno, igra transformaciju Julije od strastveno, slepo zaljubljene devojčice, preko uplašene i sluđene osobe, do krute, bolno zrele, prerano odrasle devojke. Julijinu dadilju igra Sonja Jauković kao prostodušnu, naivnu, skoro infantilnu ženu koja iskreno i požrtvovano voli Juliju; glumica je oblikuje sa nijansama karikaturalnosti, čime naglašava tu njenu nezrelost, veću od Julijine. Miodrag Krivokapić igra beskompromisno pragmatičnog, surovo bezosećajnog Julijinog oca, grofa Kapuleta, a Julijinu majku oblikuje Dobrila Stojnić, kao ekstremnu kukavicu koja se ne usuđuje da se suprotstavi autoritetu supruga; glumica, takođe, u lik unosi karikaturalne tonove čime ističe suštinsku bedu takve inferiornosti. Mihailo Lađevac igra romantično nepromišljenog Merkucija, a Slobodan Beštić sugestivno nastupa u ulozi inteligentnog i pravdoljubivog monaha Lavrentija. Rade Marković nenametljivo i lako, svedenih gestova, a vrlo ekspresivno, stvara lik veronskog kneza Eskala koji nastoji da prekine sukobe između zavađenih porodica...
U nekoliko navrata glumci razbijaju scensku iluziju: Stojmenović i Ejdusova, na primer, prekidaju dijalog između Romea i Julije prepoznajući da je njihov razgovor deo iz Šekspirovog teksta "Romeo i Julija". Na taj način se brehtovski formira distanca prema ovom tekstu i ističe specifična univerzalnost situacije, njena repetitivnost, užasna arhetipičnost što je, istovremeno, i duhovito rešenje. Prikazi nasilja, na primer ubistvo Merkucija, u predstavi su ostvareni vrlo stilizovano, što je zanimljivije i vrednije od njihovog očiglednijeg, realističkog rešavanja. Suprotstavljene strane, Monteki i Kapulet, govore različitim jezicima, srpskim i hrvatskim, što i nije neophodan izbor jer je referentnost na recentne balkanske sukobe očigledna per se, a predstava nije realistički ostvarena da bi ta jezička distinkcija bila potrebna.
Na kraju ove interesantne interpretacije rane Šekspirove tragedije, nakon smrti glavnih likova, glumci koji ih igraju samouvereno i čvrsto ostaju da stoje. Ovaj rediteljski postupak sugeriše, uprkos mržnji koja drobi život, ideju bezrezervnog opstanka ljubavi, podsećajući pri tome i na stihove Dilana Tomasa: "I kad ljubavnici umiru/ Ljubav ne umire/ I smrt neće trijumfovati"...
Ana Tasić
[objavljeno: 11.11.2006.]
