Izvor: Blic, 19.Avg.2003, 12:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Kad vene obole
Kad vene obole
Vene su krvni sudovi pomoću kojih se krv iz različitih delova tela vraća u srce. Protok krvi kroz vene je omogućen na dva načina: one u sebi sadrže zaliske koji obezbeđuju kretanje krvi isključivo u smeru prema srcu, protivno zemljinoj teži, i drugo, same vene su izložene pritisku okolnih mišića pri pokretima, te se na taj način krv protiskuje između zalistaka u pravcu pružanja vene.
Vene u nogama se dele na površni i duboki venski sistem, >> Pročitaj celu vest na sajtu Blic << koji su međusobno povezani komunikativnim venama, objašnjava za 'Blic' mr sc. med. Miroslav Marković, vaskularni hirurg, asistent na Medicinskom fakultetu BU na predmetu Hirurgija i član Internacionalnog udruženja za kardiovaskularnu hirurgiju.
- Ukoliko su zalisci površnih ili komunikantnih vena oštećeni, krv se pri dužem stajanju vraća naniže, prouzrokujući proširene i izvijugane sudove koji se opisuju kao varikoziteti. Uzroci ovakvom stanju mogu biti primarni, najčešće nepoznati, nasledno uslovljeni, i sekundarni, posledica drugih oboljenja - kaže dr Marković. - Pospešuju ga i dugotrajno stanje, najčešće vezano za pojedine profesije, i trudnoća. Proširene vene mogu biti bez simptoma, ili uzrokovati bol, otok ili čak ulceracije. Ovim promenama mogu biti podložne sve vene u telu, ali su najčešće obolele upravo površinske vene donjih ekstremiteta.
Postoji više načina lečenja proširenih vena, kaže dr Marković. Neoperativni metod je upotreba elastičnih zavoja ili čarapa koji potpomažu funkcionisanje obolele vene. Primenjuju se kod početnih proširenja, ali i u starijih osoba sa povećanim rizikom za operativno lečenje. Takođe se savetuje izbegavanje dugotrajnog stajanja u mestu i povremeno angažovanje mišića nogu u toku radnog vremena. Pri odmoru preporučuje se da donji ekstremiteti budu uzdignuti za 30-60 stepeni. Kod značajno razvijenih varikoziteta ili iz kozmetskih razloga moguće je preduzeti hirurško uklanjanje proširenih površinskih vena ili njihovo podvezivanje na više različitih nivoa. Operacije najčešće nisu previše složene i bolesnici se brzo oporavljaju i vraćaju svakodnevnim aktivnostima.
Ko je ugrožen?
Proširenim venama su sklone osobe s povišenim krvnim pritiskom, pušači, osobe s povišenim sadržajem masnih materija u krvi i dijabetičari, kaže dr Marković. A kako prepoznati početak bolesti?
- Arterioskleroza, odnosno ishemička bolest donjih ekstremiteta ima četiri stadijuma - navodi on. - Prvi je asimptomatski s blagim tegobama. Javlja se zamor nakon dužeg hoda, osećanja punoće u nogama ili blago trnjenje. U drugom stadijumu se javljaju 'klaudikacione tegobe' - bolovi, ukočenost i grčevi u mišićima nogu nakon kraćeg ili dužeg pešačenja. Pri pojavi ovih tegoba pacijent mora da stane, da se odmori i tek nakon odmora produži dalje. Sad je već neophodno postaviti ispravnu dijagnozu, jer se tegobe najčešće mogu zameniti sa reumatskim smetnjama i najčešće neadekvatnom terapijom omogućava se dalje napredovanje bolesti. Ovo je takođe momenat kada je neophodan pregled vaskularnog hirurga, jer se u ovom stadijumu bolest još uvek može lečiti neoperativnim metodama. Poslednja dva stadijuma iziskuju hirurško lečenje, ukoliko je to moguće, i tada se više ne govori o smanjenju tegoba ili poboljšanju kvaliteta života, kao u prvim stadijumima, već o pokušaju spasavanja ekstremiteta. Bitne odluke
Raskrstite s lošim navikama, najpre s pušenjem. Dalje, neophodna je adekvatna ishrana lišena prekomernih masnoća i slatkiša. Zatim, savetuju se svakodnevne vežbe hodanja do granice bola. Ukoliko se radi o gojaznim osobama, potrebno je postepeno smanjenje težine. Površinske promene
Proširene (varikozne) površinske vene su relativno česta bolest. Svrstavaju se u red manje opasnih oboljenja, ali u pojedinim slučajevima mogu da se iskomplikuju. Najčešće uključuju naklonost ka pojavi tromboze u varikoznoj veni i ovo stanje se naziva površinski tromboflebitis. Odlikuje ga bolan, crveni otok duž pravca pružanja vene. Kod težih slučajeva, usled najbezazlenije povrede, može doći do pucanja i krvavljenja. Ponekad se mogu formirati i venske rane - 'ulceracije'.
