Izvor: Politika, 08.Sep.2007, 12:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Jubilej manastira Kalenić
Povodom 600 godina od početka gradnje manastira Kalenić, JP PTT saobraćaja "Srbija" emitovala je 28. avgusta prigodnu poštansku marku nominale 20 dinara. Manastir Kalenić je smešten na obroncima Gledićkih planina, blizu izvora istoimene reke. Podignut je i ukrašen freskama početkom XV veka kao zadužbina protovestijara Bogdana, njegove žene Milice i njegovog brata Petra. Plemić Bogdan služio je na dvoru despota Stefana Lazarevića kao visoki činovnik i čovek od poverenja. Crkva je podignuta >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << i živopisana između 1407. i 1413. godine. Izvanredno slikarstvo prefinjenog kolorita i setnih likova svetitelja ubraja se u vrhunska slikarstva ostvarenja prve četvrtine XV veka ne samo u Srbiji već u celom vizantijskom svetu. Posebnu umetničku vrednost na crkvi manastira Kalenić predstavlja bogatstvo dekorativne plastike, koja je zastupljena na portalima, prozorima i na celoj površini fasade. To je plitko rezana kamena ornamentika, karakteristična za spomenike moravske škole. Na svodu, u najvišoj zoni, bili su naslikani veliki hrišćanski praznici. Očuvani su samo neki: Blagovesti, deo rođenja Isusa Hrista, Sretenje, deo Vaznesenja, Silazak u ad i deo Uspenja Bogorodičnog. Oltarski prostor ispunjavaju freske Pričešće apostola i Povorka arhijereja.
Crkva ima osnovu u obliku trolista, dok je oltarska apsida spolja petostrana, a iznutra polukružna. Crkva je spolja veoma slikovita zbog lepo složenih belih blokova kamenja i crvene opeke. Iznad prozora i portala nalazi se plitko rezana plastična dekoracija sa predstavama ptica, grifona i lavova. Glavni motiv reljefne dekoracije je preplet dve trake, stilizovani ljiljan i palmeta, antropološke i zoomorfne predstave. Kalenić je u više navrata stradao od Turaka. Prvi put je spaljen krajem XVII veka. U vreme igumana Vasilija, 1766. godine, manastir je obnovljen. Zbog učešća kalenićkih monaha u borbi protiv Turaka u vreme Kočine krajine, manastir je spaljen, a iguman Josif Vukašinović je sa bratstvom prebegao u sremski manastir Hopovo.
Krajem XVIII veka kalenićki monasi vratili su se u svoj manastir i započeli njegovu obnovu. Godine 1806. podignuta je priprata, a 1811, manastir Kalenić posetio je Karađorđe. Tokom 1820. godine u manastiru je otvorena škola koju je vodio Maksim Savić, kasnije episkop šabački. Knez Miloš je 1823. godine obnovio manastirsku crkvu, a naredne godine podigao novi konak na tri sprata.
U vreme igumana Teofila, 1860. godine, u manastiru je bilo 54 bogoslužbene i crkvene knjige, a četiri godine kasnije bilo je 239 knjiga.
Zbog izuzetnih arhitektonskih, umetničkih i kulturno-istorijskih vrednosti manastir Kalenić je među prvima stekao svojstvo spomenika kulture, već u martu 1948. godine. Pre četiri godine osnovan je Muzej na otvorenom "Kalenić", koji obuhvata sam manastir i crkveni kompleks.
Veoma uspelu likovnu obradu marke uradila je Nadežda Skočajić, diplomirani grafički dizajner iz Beograda. Marke su štampane višebojnom ofset tehnikom u novosadskoj štampariji "Forum" u šalterskim tabacima od po 25 komada.
DP "Jugomarka" na dan emitovanja marke izdala je prigodan koverat prvog dana sa prigodnim žigom pošte 11101 Beograd.
B. S.
[objavljeno: ]
