Izvor: B92, 14.Maj.2014, 11:56   (ažurirano 02.Apr.2020.)

"Jezičke patrole izazivaju strah"

Novi Sad -- Pokrajinski ombudsman, neke stranke i zvaničnici zabrinuti zbog mogućih posledica izjava funkcionera DSS Milenka Jovanova o formiranju "jezičkih patrola".

Pokrajinski ombudsman je upozorio da one mogu izazvati pogoršanje međunacionalnih odnosa u Vojvodini i osećaj straha kod pripadnika nacionalnih manjina.

Predsednik Pokrajinskog odbora DSS Jovanov najavio je juče da će ta stranka formirati "jezičke patrole" kojima će utvrditi u koliko naseljenih mesta, >> Pročitaj celu vest na sajtu B92 << posebno na severu Bačke, građani mađarske nacionalnosti, kako tvrdi, ne govore srpskim jezikom.

U saopštenju pokrajinskog ombudsmana se navodi da je ta institucija godinama unazad skretala pažnju kako javnosti, tako i nadležnih institucija na neophodnost kvalitetnog izučavanja srpskog jezika, uključujući i mogućnost uvođenja bilingvalne nastave na srpsko-manjinskim jezicima u sredinama gde pripadnici mađarske nacionalne manjine čine većinu.

Kako kaže pokrajinski ombudsman Aniko Muškinja Hajnrih, osim isključivo načelne podrške ovoj ideji od strane ključnih političkih aktera, u ministarstvu nadležnom za obrazovanje i drugim organima nisu se preduzimale bilo kakve mere usmerene na poboljšanje ovog stanja i rešavanja problema.

Činjenica jeste da na severu Vojvodine pripadnici mađarske nacionalne manjine ne vladaju srpskim jezikom, ali to nikako nije i ne može biti njihova krivica, jer jedino mesto gde mogu naučiti srpski jezik je škola koja je ujedno i mesto gde se to znanje može oceniti i kontrolisati.

"Smatramo da političke organizacije nemaju ovlašćenje za ovu vrstu aktivnosti, posebno kada se one koriste za političku promociju u momentu kada su politički odnosi Srbije i Mađarske na veoma visokom i kvalitetnom nivou", zaključuje se u saopštenju.

DS: Šovinističke izjave

I Demokratska stranka oglasila se pobodom "jezičkih patrola", osudivši najavu formiranja takvih patrola. "Ovakvim šovinističkim i nacionalističkim izjavama se ugrožavaju Ustavom i zakonima zagarantovana prava pripadnika i pripadnica nacionalnih zajednica, unosi nemir među građane i građanke Vojvodine i ugrožava njihov vekovni zajednički život", navodi se u saopštenju DS.

Praksu pravljenja spiskova nepatriota, nepodobnih pojedinaca, filmova i organizacija, kako se navodi, koje su sačinjavale ekstremističke organizacije, "nastavlja jedna registrovana politička organizacija i DS zahteva jasnu i nedvosmislenu osudu ovakvog ponašanja od svih učesnika u javnom i političkom životu, kao i od nadležnih institucija".

Još osuda "jezičke patrole"

Profesor međunarodnog prava Tibor Varadi ocenjuje da je normalno da manjine znaju jezik većinskog stanovništva, ali da niko ne treba da ih na to primorava, već ljudi treba da sami uče jezik uz pomoć svojih nacionalnih saveta i školskog sistema.

"Ne verujem da to može da se podstakne jezičkim patrolama koje organizuje jedna politička partija. Mnogo je prirodnije da to radi nacionalni savet u saradnji sa školskim sistemom Srbije, jer se u školama predaje većinski jezik i mislim da u najvećem delu Vojvodine Mađari prilično dobro govore srpski, a tamo gde ne govore treba ga popraviti", izjavio je Varadi.

Prema njegovim rečima slika o tome koliko pripadnika manjine ne govori dobro srpski je pomalo iskrivljena. "Ti podaci nisu dramatični, ali je apsolutno u interesu svih Mađara u Vojvodini da govore srpski. To je normalno i to je i teza Nacionalnog saveta mađarske nacionalne manjine", rekao je Varadi i dodao da je tokom devedesetih godina prošlog veka ispostavilo da neki Mađari, u delovima gde je veoma velika mađarska lokalna većina, lošije govori srpski.

Direktorka kancelarije za ljudska i manjinska prava Suzana Paunović, osim što ideju DSS-a smatra neprimerenom, za Tanjug kaže iz stalnog kontakta sa nacionalnim savetima nacionalnih manjina može da potvrdi da oni pokazuju interesovanje za učenje srpskog jezika, jer su potpuno svesni da je poznavanje i učenje srpskog jezika osnovni preduslov za njihovu punu integraciju u politički i društveni život Srbije.

Predsednik skupštinskog Odbora za ljudska i manjinska prava i ravnopravnost polova Meho Omerović ocenio je najavu formiranja "jezičkih patrola" kao sramnu i opasnu i zatražio da se DSS od takve ideje ogradi.

Šef poslaničkog kluba Saveza Vojvođanskih Mađara Balint Pastor kaže da ne zna u kom propisu piše da pripadnici nacionalnih manjina moraju da govore srpski, što, dodao je, ne znači da u sopstvenom interesu ne treba da savladaju jezik zemlje u kojoj žive. Pastor je naglasio da se upravo zbog činjenice da pripadnici nacionalnih manjina treba da savladaju srpski jezik, SVM već godinama zalaže za izmenu planova i programa za učenje srpskog jezika u osnovnim i srednjim školama, jer prema sadašnjim, to nije moguće.

Pokrajinski odbor Srpskog pokreta obnove saopštio je danas da je najava DSS-a opasna i zabrinjavajuća, da podseća na blisku prošlost u kojoj su se slične stvari dešavale kroz scenario u kom su živote izgubili milioni ljudi, te konstatuje da nikome u Srbiji nije zabranjeno da govori bilo kojim jezikom, a pogotovo svojim maternjim.

Nastavak na B92...

Studio B: "Jezičke patrole izazivaju strah"