Izvor: RTS, 16.Maj.2014, 07:33 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Implozija azijskog raja?
I posle smene premijerke, nastavak političkih previranja u Tajlandu. Društvo duboko podeljeno i na ivici građanskog rata.
Protesti na ulicama tajlandske prestonice Bangkoka nastavljaju se nakon smene premijerke Jingluk Šinavatre (46) i devet članova njene vlade, javljaju azijski mediji.
Dve ručne granate bačene su na kompleks koji služi kao kancelarija premijera, koji se nalazi pod opsadom antivladinih demonstranata, povredivši dve osobe.
Tajlandska >> Pročitaj celu vest na sajtu RTS << premijerka prošle nedelje je izgubila spor pred Ustavnim sudom Tajlanda u kojem se odlučivalo o tome da li je ona prekoračila svoje ingerencije privremenim imenovanjem svog rođaka 2011. na mesto šefa službe bezbednosti.
Ona takođe očekuje presudu suda u vezi sa tim da li je prekršila ustav načinom na koji je donela odluku o nastavku davanja velikih državnih subvencija proizvođačima pirinča.
Jingluk Šinavatra pobedila je na demokratskim izborima pre tri godine, ali je od dolaska na vlast, a posebno u poslednjih šest meseci, bila izložena jakom pritisku opozicionih snaga i njima bliske armije i sudova.
Pristalice opozicije, prepoznatljive po majicama žute boje koje označavaju privrženost kralju i njegovoj porodici, više meseci blokirali su rad vlade i parlamenta, parališući proces donošenja odluka i slabeći funkcionisanje tajlandske ekonomije.
Oni, uprkos odlasku premijerke i njenih najbližih saradnika, sada traže rasformiranje ostatka vlade i stvaranje narodnog veća koje bi u potpunosti otklonilo njen uticaj na rukovođenje državom, a time eliminisalo i mogućnost da njen brat Taksin, koji se već više godina nalazi u egzilu, iza zavese pokreće poluge na političkoj sceni u Bangkoku.
Neki među opozicionarima iz redova Demokratske partije pozivaju i na zatvaranje svrgnute premijerke, te vrše pritisak na medije da izmene svoje izveštavanje o političkim događajima u zemlji.
Događaji u Tajlandu tako se uklapaju u skorašnji trend, viđen u Egiptu i Ukrajini, na primer, gde se legalna vlast, koja je osvojila većinu glasova na izborima, pod pritiskom vojske ili protesta opozicije prisiljava na silazak sa političke scene zbog određenih skandala u uslovima kada još uvek ima puno pristalica, čime se stvaraju brojne kontroverze i atmosfera koja pogoduje izbijanju građanskog rata.
Naime, Jingluk Šinavtra i njen sada već davno prognani brat i dalje uživaju podršku u ruralnim delovima zemlje među seljacima, poljoprivrednim proizvođačima, pa i siromašnim radnicima zbog svoje politike davanja velikih subvencija za otkup pirinča i izdvajanja za zdravstvenu zaštitu najsiromašnijih slojeva.
Ta politika, međutim, brzo prazni državne kofere, a otkup pirinča od strane države po cenama koje su i po četiri puta veće od realne, poskupeo je ovaj, najvažniji, poljoprivredni artikal u zemlji i oborio Tajland sa čela liste najvećih svetskih izvoznika pirinča.
Bolje obrazovani glasači iz urbanih sredina bivše premijerke iz porodice Šinavatra smatraju ogrezlim u korupciji, te sklonim jeftinom populizmu čija je svrha da skrene pažnju sa finansijskih i drugih skandala.
Trenutna politička kriza ima korene u događajima iz 2006. godine kada je tada popularnog premijera Taksina Šinavatru iz, na izborima legalno stečene fotelje, isterala armija pod optužbom o proneverama velike količine državnog novca.
Tajlandski generali, pored zloupotrebe položaja, stavljali su mu na dušu i nepoštovanje kralja Bumibola Aduljadeđa, što je, verovatno, i najveći mogući greh u tajlandskom društvu gde se kraljevska porodica poštuje sa religijskim žarom.
Naime, sve veće bulevare u tajlandskim gradovima krase veliki posteri članova vladajuće porodice, a na ulicama je moguće videti i male oltare na kojima građani portretima prinčeva i princeza prinose vence cveća i druge male poklone.
U bioskopima projekciji filmova prethodi desetominutni dokumentarni film o životu kralja, a za vreme njegovog prikazivanja gledaoci stoje pred ekranom sa rukom položenom preko srca.
Bivši premijer Taksin Šinavatra, svoje bogatstvo izgradio je u oblasti telekomunikacija, a poznat je i na našim prostorima po kraćim boravcima u Crnoj Gori, nakon što se našao u egzilu.
On i njegovi rođaci i saradnici pobedili su na svim izborima od 2001. godine na ovamo, s tim što je 2008. opozicija na tri godine priglabila vlast uz pomoć Ustavnog suda koji je vladu njegovih pristalica proglasio nelegalnom zbog navodne manipulacije rezultatima izbora.
Blokada rada vlade koja sa većim ili manjim intenzitetom traje još od novembra prošle godine i opšta neizvesnost koja vlada u vezi sa budućnošću zemlje gde je volja većine građana potisnuta na političku marginu, izazivaju veliku zabrinutost i u smislu bezbednosti i funkcionisanja ekonomije.
Izbori koje je Jingluk Šinavatra predložila kao izlazak iz kriza i koji su na brzinu sprovedeni u februaru, takođe su ocenjeni neustavnim od strane Vrhovnog ustavnog suda u kojem, ocenjuju pojedini politički komentatori, sede sudije bliske opozicionoj Demokratskoj Partiji.
Novi izbori potom su raspisani od strane vlade za jul, ali će i oni, smatra se, biti bojkotovani od strane opozicije.
Pristalice mlade premijerke i njene "Partije za Tajlanđane", poznate po nošenju crvenih majica, tvrde da je ona proterana iz vlade putem sudskog puča i da je zapravo svojom skromnošću i pomiriljivošću bila snaga koja je doprinosila pomirenju između dve suprotstavljene struje u biračkom telu.
Zbog svoje jeftine radne snage, povoljnih propisa, velike i mlade populacije, te dobrog geografskog položaja Tajland je Meka internacionalnih kompanija među kojima su naročito brojne one sa sedištem u Japanu.
U Tajlandu se godišnje proizvodi preko 1,5 miliona vozila, a ovu zemlju, poznatu po fascinantnim hramovima, rukotovorinama, aromama i drugim kozmetičkim proizvodima, te ostrvima koja izgledaju kao da su izašla iz raja, u normalnim političkim uslovima, godišnje poseti armija od preko 20 miliona stranih turista, što je i jedan od bitnih uzroka koji objašnjavaju sjanu stopu nezaposlenosti u Tajlandu koja iznosi manje od jedan posto.
Nefunkcionisanje vlade, neprekidni protesti na ulicama, povremena pucnjava i bacanje bombi u kojima je proteklih meseci poginulo oko 20 ljudi, međutim, izazivaju sve veću nervozu u poslovnim krugovima i pad turističke posete, pa bi projektovani ovogodišnji rast ekonomije od blizu četiri posto mogao da ostane pusti san.
Eventualni neuspeh da se održe izbori u julu i dalje ignorisanje volje velikog dela biračkog tela mogli bi i da dovedu do znatno crnjeg scenarija - velikog građanskog rata.
