Izvor: Danas, 18.Jul.2013, 19:49 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Hram vina iznad Gvozdene Kapije
Na mestu gde se danas završava moderni makedonski auto-put nalazi se velika gvozdena, kamena kapija sazdana od visokih stena, koje se dižu visoko u nebo i ko zna od kada upozoravaju: ne može dalje! Onaj ko je hteo, u bilo koje vreme, da produži putovanje, morao je dobro da se pomuči, da prelazi brda i stenje, kao što su činile velike vojske i osvajači, da se provuče uskom klisurom, kao što je učinila reka Vardar ili da probije tunel, kao što su učinili Vilhelm Drugi 1916. godine i stručnjaci za puteve u prošlom veku. E, baš tu, na mestu odakle se dalje nije moglo, zasnovano je simpatično naselje, od 16. veka nazvano Demir (Gvozdena) Kapija, nedaleko od drevnog utvrđenja Prosek, oko koga su lomili koplja i ostala oružja, vojnici, osvajači i odmetnici. Bio je tu i grad Stenae (klisura), u rimsko i vizantijsko doba, jer su nalazišta gvožđa i bakra bila dovoljno velika da izmiruju potrebe tadašnjih vojnih formacija.
