Izvor: Blic, 10.Feb.2008, 01:37 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Grad star sedam milenijuma
Život u gradu-muzeju starom sedam milenijuma, od neolita, preko Kelta, Rimljana, Slovena i Vizantijskog kulturnog nasleđa, za žitelje Sremske Mitrovice predstavlja posebnu privilegiju. Grad sa svetskim brendom carskog grada Sirmijuma, osim arheoloških lokaliteta prvorazrednog značaja poput Carske palate, turistima je privlačan i po reprezentativnim građevinama iz 18. i 19. veka smeštenim na gradskim trgovima. Ušuškana u srcu sremske ravnice, uz Savu sa najlepšom rečnom plažom '’Brioni’’, >> Pročitaj celu vest na sajtu Blic << u neposrednoj blizini fruškogorskih manastira i Specijalnog rezervata prirode Bara Zasavica, na 80 kilometara od Beograda i Novog Sada, Mitrovica je nezaobilazna destinacija na turističkoj mapi Srbije.
Ove godine završava se natkrivanje Carske palate, trenutno vodeći projekat zaštite u zemlji, koji finansira Vlada Republike Srbije. Uključena u grandiozni projekat '’Tragom rimskih careva’’ koji podržavaju svetski arheolozi, poput dr Majkla Vernera, Mitrovica dobija vrhunsku turističku atrakciju.
Carska palata izgrađena je krajem trećeg i početkom četvrtog veka kao zvanična rezidencija rimskih careva u periodu tetrarhije, kada je Sirmijum, pored Milana, Nikomedije i Trijera bio jedna od prestonica Rimskog carstva. Pored Proba, Aurelijana, Maksimijana, Decija Trajana, u njoj je 317. godine rođen sin Konstantina Velikog, koji će kao car Konstancije Drugi vladati antičkim svetom.
- Arheološki lokalitet '’1a’’ Carske palate obuhvata šest dvorana sa reprezentativnim podnim mozaicima, na ukupno 250 kvadratnih metara, čime se može podičiti malo koji antički grad. Pored postojećih ostataka podnog grejanja - hipokausta, u postavci će se naći i otkopani eksponati, uređena fontana, kao i maketa celog Sirmijuma, dok će se na velikom videobimu prikazivati animirani sadržaji o antičkom gradu. Na istočnoj strani pokrivenog lokaliteta predviđena je galerija s restoranom, kafe-barom i prodavnicom suvenira, gde će posetioce ugostiti osoblje u autentičnim rimskim odorama - navodi Ljubiša Šulaja, direktor Zavoda za zaštitu spomenika kulture u Sremskoj Mitrovici.
Svi slojevi prošlosti sačuvani su ispod Mitrovice, a svedoci istorije su statue, oružje, grnčarija, nakit, novac, jer je u gradu postojala kovnica čuvena po kovanju zlatnika i zlatnih šipki za državnu blagajnu. Otkopani eksponati čuvaju se u Muzeju Srema, koji prilikom posete Mitrovici nikako ne treba izostaviti. Svetski unikati neprocenjive vrednosti poput Konstantinovih zlatnika, zlatnog avarskog pojasa ili sunčanog sata mogu se videti jedino ovde, odnosno njihove verne replike, jer se originali zbog bezbedonosnih razloga čuvaju u trezorima.
Arhitektonski biseri - gradski trgovi, nastali krajem 18. i početkom 19. veka, predstavljaju posebne zaštićene kulturno-istorijske celine. Bogato ukrašene kuće sa kibicfensterima, odakle su kako samo ime kazuje devojke nesmetano mogle kibicovati momke na korzou i raskošnim kapijama koje su imale esnafska obeležja, sačuvane su većim delom i danas u svojoj punoj lepoti. Reprezentativne građevine na Trgu Ćire Milekića, Trgu sv. Dimitrija i Trgu sv. Stefana, sa baroknim detaljima na fasadama teku u neprekinutom nizu i još 1966. godine proglašene su za kulturno dobro.
Za ljubitelje flore i faune pravi raj predstavlja Specijalni rezervat prirode - Bara Zasavica, udaljen svega desetak kilometara od Sremske Mitrovice, poznat po retkim biljnim i životinjskim vrstama. U celoj Srbiji samo ovde žive riba umbra krameri, biljka mesožderka aldrovanda, slatkovodna meduza, posavski zrikavac, strižibuba, a posebnu atrakciju predstavljaju dabrovi, pre nekoliko godina vraćeni u zemlju, kojih je već 65 i do sada su napravili tri brane. Upravnik rezervata Slobodan Simić gostima poručuje da ih nakon vožnje brodom i obilaska vizitorskog centra, sa čijeg tornja visine 17 metara puca pogled na celu baru, očekuju originalna jela, kao što su riba sa Zasavice pržena na talandari, guščji paprikaš sa širokim rezancima i nadaleko čuveno praseće pečenje od mangulice.
Fruškogorski manastiri
Nezaobilazna prilikom posete gradu na Savi je i sremska lepotica Fruška gora sa 17 manastira jedinstvene lepote, koji se kao gorostasi uzdižu iz njenih pejzaža i vladaju okolinom, čime ona zasluženo nosi epitet srpskog Atosa. Većina ovih kulturnih svetionika podignuta je u 16. veku, da bi teško stradali za vreme upada Turaka, tako da su restauracijom u 18. i 19. veku izgubili prvobitni izgled raškog i moravskog stila i poprimili elemente baroka i klasicizma. Njihovom značaju doprineli su i velikani kulture koji su u njima boravili i radili: Dositej Obradović u Hopovu, Lukijan Mušicki i Vuk Karadžić u Šišatovcu i Ilarion Ruvarac u Grgetegu.
