Izvor: RTS, 05.Jun.2009, 20:41 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Godišnjica petojunske tragedije
Obeleženo 68 godina od petojunske tragedije u Smederevu, u kojoj je poginulo 2.500 ljudi. Pola grada bilo je sravnjeno sa zemljom. Rođaci stradalih i građani Smederava održali pomen kod spomenika žrtvama eksplozije.
Pomen građanima Smedereva, poginulim 5. juna 1941. godine u eksploziji municije u smederevskoj tvrđavi, održan je danas u tom gradu.
Jedna od najvećih tragedija u istoriji Smedereva, u kojoj je poginulo 2.500 ljudi, obeležena je parastosom kod >> Pročitaj celu vest na sajtu RTS << kosturnice izginulim građanima i okupljanjem kod spomenika na železničkoj stanici.
Kao i prethodnih godina, i danas su u 14:14 lokomotive na smederevskoj železničkoj stanici zavijanjem sirena podsetile stanovnike Smedereva da je tog dana 1941. godine grad praktično sravnjen sa zemljom.
Prema dokumentu likvidacione komisije za obnovu Smedereva, od 2.393 porodične kuće 5. juna 1941. godine samo 25 ostalo je neoštećeno.
Do nesreće je došlo kada je eksplodirala municija uskladištena u smederevskoj tvrđavi na otvorenom prostoru. Nije utvrđen uzrok eksplozije a nepoznat je i tačan broj poginulih. Na mestu eksplozije nastao je krater dubine devet i prečnika 50 metara.
Početkom maja meseca 1941. godine na smederevsku železničku stanicu počele su da pristižu prve kompozicije sa smrtonosnim tovarom, municije i eksploziva iz vojnih magacina širom Jugoslavije.
Za nešto više od mesec dana u smedervskoj tvrđavi deponovano je oko 400 vagona municije i 30-35 vagona eksploziva i baruta.
Eksplozija municije dogodila se u vreme kada je sa železničke stanice kretala kompozicija putničkog voza puna ljudi.
Visok stub dima i plamena nastalog eksplozijom videli su i stanovnici Beograda, Mladenovca i Vršca.
Sećajući se tog događaja Selimir Jovanović, akademski vajar, autor spomenika nastradalima u eksploziji, kaže da je video samo mrak i svetlost, a da ga je silina vazdušnog potiska bacila 200 metara od mesta gde se nalazio.
Kobno kašnjenje polaska voza od dva minuta koštalo je života i sedamnest glumaca Narodnog pozorišta dunavske Banovine.
Mnogo učenika smederevske gimnazije, seljaka iz okolnih sela, zatim građana iz Beograda, Novog Sada, Pančeva, Kovina i nekih drugih mesta stradalo je u ovoj apokaliptičnoj eksploziji.
Pisac knjige "Traganje za istinom" Miroslav Stanković izračunao je da se na grad sručilo najmanje 4.000 tona kamena iz zidina tvrđave, a nemačka komanda u Beču procenila je broj žrtava na 4.000.
Posle Drugog svetskog rata broj žrtava je kontinuirano smanjivan, dok nije prepolovljena procena te komande.
Na spomen kosturnici, podignutoj 1942. godine, upisano je samo 485 imena.
