Izvor: Blic, 20.Okt.2009, 10:25 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Evropa nema ništa slično
Prvi Muzej romske kulture u jugoistočnoj Evropi koji se nalazi u prizemlju zgrade u Ruzveltovoj ulici 41 – 43 biće otvoren sutra u 18 časova. „Pisana kultura Roma" postavka je koja će u narednih šest meseci predstaviti prve knjige, tekstove, prevode Biblija i rečnika na romskom jeziku.
- U Evropi postoji svega osam institucija koje se nazivaju „muzejima romske kulture". Međutim, oni rade više kao „gostujuće izložbe". Naša ideja, koja postoji više >> Pročitaj celu vest na sajtu Blic << od 50 godina i sada je i realizujemo, je da otvorimo prvi i „pravi" Muzej u Evropi namenjen isključivo romskoj kulturi. Na jednom mestu i kontinuirano kroz izložbe i predavanja, radionice i škole prikazivaćemo tradiciju, istoriju i kulturu Roma – priča Dragoljub Acković, direktor Muzeja romske kulture i autor izložbe „Pisana kultura Roma".
Najstariji tekst na romskom jeziku – petnaest rečenica koje su objavljene 1537. godine u Engleskoj, prva knjiga sa tekstovima romskog proznog narodnog stvaralaštva na ovim prostorima objavljena 1803. godine, neobjavljen rečnik koji je nastao 1942. godine u nemačkom logoru, desetak Biblija, romski list koji je 1935. godine izlazio u Beogradu... čine prvu izložbenu postavku Muzeja romske kulture.
- Oko 300 knjiga na romskom jeziku i njegovim različitim dijalektima kojima se govori u Evropi predstavljeno je, kao i mapa koja pokazuje godinu i put doseljavanja Roma u zemlje Evrope. Na izloženim panoima prikazani su pojedini segmetni koji se odnose na izložbu - prilozi o autorima, etnolozima i romolozima koji su se bavili romskim stvaralaštvom – kaže Acković i dodaje da je u računarima „pohranjeno" više stotina dokumenata koji govore o Romima, kao i različita izdanja na romskom jeziku.
Romska pisana reč u Srbiji, kao i u drugim zemljama, bila je prava retkost, ali i ono što je zapisano nije poznato široj čitalačkoj publici. Prema rečima sagovornika tako je i prva romska presnikinja kod nas Gina Raničić, pisala sredinom devetnaestog veka, postala poznata tek početkom ovog veka i to tako što su njena dela prevedena sa švedskog na srpski jezik.
I deo plafona Muzeja rađen je simbolično – na sredini je točak po uzoru na onaj koji se nalazi na plavo – zelenoj zastavi.
Osnivač Muzeja je Roma community centar „8. april", dok je finansijska sredstva obezbedio Grad Beograd.
Prva izložba je organizovana u saradnji sa Narodnom bibliotekom Srbije i otvorena je do 20. marta. Radno vreme Muzeja biće radnim danima od 10 do 20 časova.
U Beogradu živi oko 105 hiljada Roma
Prvi Romi - cirkuska trupa 1322. godine preko Grčke, stigli su na protsor današnje Srbije i potom produžili u Španiju. Najveći broj doseljava se sa Turcima, a već 1536. godine postoje podaci o velikim romskim mahalama i čene ih uglavnom zanatlije, kovači, muzičari i igrači. Tokom Drugog svetskog rata stradao je i veliki broj Roma, a danas na prostoru zapadnog Balkana živi dve trećine Roma u svetu. U Srbiji oko 600.000, dok u Beogradu živi oko 105.000 Roma.
„Život Roma" večeras u Bitefu
Povodom otvaranja prvog Muzeja romske kulture večeras od 20 časova u Bitef teatru biće izvedena predstava „Život Roma" za koju je tekst napisao Sreten Jovanović. Režiju potpisuje Hakija Ibrahim, dok pozorišnu trupu čine glumci Romi. Predstava se izvodi na srpskom jeziku sa pratećim insertima iz filma „Romi danas, Romi sutra".
