Izvor: RTS, 08.Okt.2013, 16:33   (ažurirano 02.Apr.2020.)

Dve decenije "knjigocida" u Hrvatskoj

U protekle dve decenije u Hrvatskoj su uništavane knjige srpskih autora, ali i dela stranih pisaca koja su proglašavana jeretičkim, piše u studije "Knjigocid" Ante Lešaje, koja je predstavljena u Centru za kulturnu dekontaminaciju. Uništavanje knjiga u Hrvatskoj bilo je ozvaničeno i imalo je podršku vlasti i crkve, ističe recenzent knjige Božidar Jakšić.

Održana je promocija studije "Knjigocid" Ante Lešaje u kojoj autor tvrdi da su u toku prethodne dve decenije uništtavane >> Pročitaj celu vest na sajtu RTS << knjige na ćirilici, knjige srpskih autora i ostala dela koja su proglašavana jeretičkim.

Podnaslov knjige glasi "uništavanje knjiga u Hrvatskoj 1990-ih", a izdavač je kuća "Profil" u saradnji sa Srpskim narodnim vijećem u Hrvatskoj.

Za prvu promociju studije u Srbiji došli su autor, inače penzionisani profesor iz Zagreba, sociolog i jedan od recezenata Božidar Jakšić, potpredsednik Srpskog narodnog vijeća Saša Milošević, urednik knjige Milan Šarac, a razgovor je vodila istoričarka Branka Prpa.

Izdavanje knjige podržao Savjet za nacionalne manjine Hrvatske, jer je tokom tih 20 godina u Hrvatskoj uništavana književna građa koja se nije odnosila samo na dela pisana ćirilicom ili na knjige srpskih autora već su za nepodobne, nepotrebne, zastarele ili čak jeretičke, proglašavana dela stranih pisaca koja su se mogla optužiti da su antireligiozna, ili da zastupaju komunističke ideje.

Dr Jakšić je kao sociolog podsetio na dugu, neslavnu i anticivilizacijsku "tradiciju" uništvanja knjiga od Aleksandrijske biblioteke do Narodine biblioteke u Sarajevu.

Rekao je da se tom spisku pridužila i Hrvatska, ali je istakao da je poznato da je knjigocida bilo u svim delovima bivše Jugoslavije.

"To se u prvom redu odnosilo na dela bivših komunističkih lidera i podsticala ih je nacionalistički orijentisana desnica", istakao je Jakšić.

Rekao je da je uništavanje knjiga u Hrvatskoj bilo ozvaničeno i da je imalo podršku vlasti i crkve i odao je priznanje Lešaji što je sproveo višedecenijsko istraživanje da bi izneo relevantne i pouzdane podatke, ne samo o uništavanju knjiga, već i drugih spomenika kulturne baštine u Hrvatskoj koji su imali komunistički predznak.

Sistematsko uništavanje kulturnog nasleđa 

Za Jakšića je tragičan podatak da to nisu bili izolovani slučajevi huliganskog ponašanja, već svesno, namerno, sistematsko uništavanje kulturnog nasleđa građana hrvatske i srpske nacionalnosti.

Samo je mali broj bibliotekara, istakao je Jakšić, imao hrabrosti da se ogluši o zvanične isntrukcije o "čišćenju" književnog fonda od pisaca koji su bili Hrvati, ali su obeleženi kao antifašisti poput Vladimira Nazora, Miroslava Krleže, Grge Novaka i drugih.

Kao jedan od poraznih podataka koje navodi autor u knjizi su sudske odluke kojima se kažnjavaju kritičarti takvih akcija, a ne počinitelji anticivilizaciskog vandalizma.

Knjiga, koja imao 600 strana, može da postidi mnoge istoričare i druge naučnike humanističkog smera smatra Jakšić i ističe da je Lešaja naveo neoborive dokaze koje niko ne može da porekne. Knjiga je, zaključio je Jakšić "odbrana dostojanstva kulture u Hrvatskoj i važan dokument o jednom smutnom vremenu".

Sam autor smatra da je knjiga "dosta mršava", jer sadrži nevoljna priznanja, a nigde nema tačne evidencije koliko je i šta je sve uništeno, a niko od krivaca nije sankcionisan čak ni tamo gde su činjenice nesporne.

"Zid ignorancije je ostao čvrst, jer je imao uporište u politici isključivosti koja je dominirala i Hrvatskoj tokom dvedesetih", napomenuo je Lešaja.

Autor smtara da su najveće štete nanele lokalne kabadahije koji su vodili krajnje samovoljno lokalnu politiku pojačanu "duhom palanke".

Za Lešaju, koji je po obrazovanju ekonomista, fenomen uništavanja knjiga bio je deo politike promene društvenog uređenja, kroz podsticanje fašisoidnih, to jest proustaških ideja, a sve u cilju pljačke naroda kome su nuđeni nacionalizam i ksenofobija da bi se homogenizovao oko vladajuće politike.

"Lešaja je knjigu organizovao u četiri poglavlja da bi obradio sve aspekte ovog fenomena: politički, stručni, istorijski i moralni i da bi pokazao kako je knjigocid postao spomenik gluposti jednog vremena", zaključio je urednik knjige Milan Šarac.

Nastavak na RTS...