Izvor: Politika, 08.Dec.2013, 10:36 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Dug zaustavio oslikavanje crkve u Ripnju
Crkva svete Trojice u Ripnju, kulturno dobro koje krasi dragoceni ikonostas iz 1820, sledeće godine proslavlja 120 godina postojanja, ali i dalje nema kompletiran živopis. – Oslikavanje počelo pre pet godina ali je, otkriva Milan Lukić, protojerej-stavrofor i starešina hrama, nedavno prekinuto zbog čak 20.000 evra, koliko crkva duguje patrijaršiji
Crkva svete Trojice u Ripnju će narednu, 120. godinu postojanja dočekati u osveženom ruhu, sa novim bakarnim krovom, doteranom >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << fasadom, prostranim parkingom i crkvenom salom, ali bez dovršenog freskopisa u samom hramu.
Razlog – manjak novca i neizmireni višegodišnji dugovi prema Patrijaršiji. Oslikavanje je počelo pre pet godina ali je, otkriva Milan Lukić, protojerej-stavrofor i starešina svete Trojice, nedavno stopirano zbog 20.000 evra, koliko crkva duguje eparhiji.
– Oslikavanje je prekinuto, jer nemamo više novca. Pre izvesnog vremena od Patrijaršije smo dobili pozajmicu za radove u crkvi, ali nismo uspeli da je vratimo, pa je doneta odluka da ne možemo da dobijemo blagoslov za nastavak freskopisanja. Rečeno nam je da dok kredit ne budemo izmirili u celosti, od daljeg živopisanja hrama nema ništa. Na zidovima su ostale neoslikane figure pojedinih svetaca, ali studenti Akademije za umetnost i konzervaciju SPC koje smo angažovali nisu, nažalost, imali odobrenje da ih dovrše – objašnjava starešina hrama.
Crkva svete Trojice spomenik je kulture koji od 2010. godine uživa status kulturnog dobra. Njena posebnost je drveni ikonostas nastao pre čak 190 godina. Dragocene prestone ikone su delo nepoznatog umetnika iz 1824. godine, ali daščanu pregradu ikonostasa krase i ostale ikone, uglavnom iz 1830. i 1831. Kvalitetom i lepotom izdvajaju se ikone Hrista i Bogorodice.
– Drveni ikonostas sa dve vredne prestone ikone nikada do sada nije restauriran. Ima i onih koje su zaštićene slojem konzervatorskog papira na pojedinim mestima, da ne bi dalje pucale i propadale. Sve više se pojavljuju i pukotine između ikona na ikonostasu. Na pojedinim mestima se čak pomalja i skrama. Stručnjaci zavoda za zaštitu spomenika kulture redovno prate stanje, ali za sada izgleda nemaju novca da valjano zaštite drevni ikonostas – objašnjava protojerej-stavrofor Lukić i s ponosom dodaje da hram čuva i mnoštvo crkvenih knjiga koje potiču iz 18. veka.
Posebnost je i jevanđelje optočeno sa 18 kilograma srebra koje datira oko 1700. godine.
Ovaj pravoslavni hram podno Avale nalazi se u centru Ripnja, odmah pored Osnovne škole „Vuk Karadžić”, sa kojom deli dvorište. Ograda između ova dva objekta je prilično oštećena, na pojedinim delovima i sasvim uništena, pa je opština Voždovac obećala da će finansirati njenu obnovu.
– Obećali jesu, ali radovi nikako da počnu. Lokalne vlasti su svojevremeno dale reč i da će rešiti hronični problem s grejanjem. Nema ga ni u crkvi ni u novoj crkvenoj sali koja je dovoljno prostrana da u njoj organizujemo skupove i manifestacije. U toku zime je potpuno neupotrebljiva, jer je u njoj ledeno. Obećali su da će sprovesti grejanje iz obližnje škole koja se zagreva na naftu, ali dobre vesti i dalje ne stižu – kaže starešina crkve.
Veliko spremanje hrama u srcu Ripnja počelo je pre desetak godina. Do tada je ova bogomolja bila prepuštena sama sebi i prilozima vernika. Vlaga je natapala temelje verskog objekta u Erčanskoj ulici, krovna konstrukcija bila je prilično oštećena, pa je krov često prokišnjavao, sa svodova crkve visoke petnaestak metara otpadao je malter, fasada nije više plenila svojom lepotom...
– Kapilarna vlaga decenijama je nagrizala temelje, pa je problem morao da bude što pre rešen. Pretnja je bio i krov koji je prokišnjava kao i svod u unutrašnjosti crkve koji je pretio da se obruši. Zato su još 2005. godine počeli radovi u unutrašnjosti crkve koja je ponovo omalterisana. Tada nije bilo fresaka, pa smo mogli da prionemo na posao. U toku obnove sa krova je skinut stari „biber” crep i zamenjen novim bakarnim. Ugradili smo i nove elektro instalacije, pa na kraju doterali i fasadu – nabraja protojerej-stavrofor, podsećajući da je Ministarstvo kulture u vreme dok je na njegovom čelu bio Dragan Kojadinović izdvojilo 700.000 dinara za sanaciju krova i vlage.
Da Crkva svete Trojice zablista u novom ruhu pomogla je opština Voždovac sa oko 100.000 dinara koje je namenila ne samo za ulepšavanje fasade već i za uređenje parkinga. Sredstva su uvećana i donacijama i prilozima građana, a „vetar u leđa” ripanjskoj crkvi dala je Patrijaršija odobravanjem pozajmice za sve radove.
Zadužbina kneza Miloša
Na mestu današnje crkve posvećene svetoj Trojici, koja je građena od 1892. do 1894. godine, nalazila se crkva brvnara podignuta 1820. godine. Mesto na kojem je sagrađena u vezi je sa značajnim istorijskim događajem – sa tog mesta je vožd Karađorđe 1804. godine pokrenuo vojsku komandujući operacijom oslobođenja Beograda od Turaka.
Ovaj verski objekat podignut je kao zadužbina kneza Miloša. To saznajemo iz sačuvane prepiske meštanina Živka Mihailovića i kneza Miloša iz 1820. godine, u kome on izveštava kneza o toku radova na podizanju crkve i traži dalje instrukcije. Najdragocenije podatke o ovoj prvobitnoj crkvi pruža Joakim Vujić u svom „Putešestviju po Serbiji”, gde se nalazi opis ripanjske crkve iz 1827. godine:
„Selo Ripanj. U ovom selu jest jedna mala ot drva, nova, načinjena cerkva. Hram cerkve jest Voznesenije Hristovo, a osnovatelj ove cerkve jest Jego Knjažesko Sijateljstvo G. Miloš, koji je sopstvenim troškom dao vodruziti.”
Potrebna i palionica sveća izvan hrama
Buduće freske u Crkvi svete Trojice biće pošteđene čađi koja nastaje prilikom sagorevanja sveća u hramu.
– Paljenje sveća za sada se obavlja napolju, ispred hrama, što i nije najbolje rešenje. Potrebna nam je palionica sveća, a kada ćemo je napraviti, ne možemo da kažemo, jer nam i za to treba novac – ističe Lukić.
Manastir u zaseoku Drobnjaci
U ripanjskom zaseoku Drobnjaci do sledećeg leta biće podignut manastir posvećen svetoj Bogorodici Trojeručici. Temelji su već postavljeni, otkriva sveštenik Milan Lukić, dok se osvećenje hrama očekuje polovinom naredne godine. Kako saznajemo, pre izvesnog vremena jedan dobrotvor je za gradnju hrama u ovom ripanjskom zaseoku poklonio 80.000 evra.
Marija Brakočević
objavljeno: 08/12/2013
