Izvor: Politika, 28.Mar.2014, 11:40 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Drugo ime za dosadu
Film „Kradljivica knjiga”, režija Brajan Persival, uloge: Sofi Nelis, Niko Lirš, Džefri Raš, Emili Votson, Ben Šnetcer... Trajanje 131 minut, proizvodnja SAD/Nemačka, 2013.
Sa spiska mana koje jedan film u manjoj ili većoj meri može da ima, najpogubnija je dosada. To je teško oprostiv filmski greh. Nažalost, upravo od toga najviše pati američko-nemački film „Kradljivica knjiga”, britanskog reditelja Brajana Persivala, do sada poznatog po jednom uspešnom televizijskom >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << serijalu.
Od jedne zanimljive i uzbudljive istoimene knjige–bestselera australijskog pisca Markusa Zusaka, koja u sebi sadrži sve elemente koji su i inače privlačni holivudskoj industriji, banalnom scenarističkom adaptacijom Majkla Petronija, u sadejstvu sa Persivalom, dobijen je trom, razvučen, prestilizovan i sterilan film, bez jasne rediteljske ideje.
Upinjući se u nameri da budu što verniji književnom predlošku, što je misija unapred osuđena na propast, jer Zusakova knjiga ima više od 500 stranica, dvojac Petroni–Persival vidno se muči sa neprilikama koje stalno iskrsavaju, a za koje su sami krivi. Iz romana koji počiva na radnji i njenoj neprestanoj progresiji kroz niz odnosa i narativnih rukavaca, scenarista je iz svega izvukao ponešto, uključujući i Smrt kao naratora, a reditelj ga je slepo sledio ne razvijajući ništa od toga na pravi i filmski poželjan način.
Zato narativna celina „Kradljivice knjiga” deluje nepovezano, nekoncizno i nezaokruženo. Događaji se nižu epizodno, likovi su beskrvni i stereotipno-televizijski skicirani, njihovi odnosi bez intrige i psihologije, režija se prečesto zasniva na predugom nizu istovetnih krupnih planova zbog čega gledalac brzo gubi interes. I što je najgore, Persivalov film u velikoj meri banalizuje istorijski kontekst, oduzimajući mu i značenje i težinu.
Upravo je taj istorijski kontekst za ovu priču o otpornosti ljudskog duha u trenucima borbe za opstanak, izuzetno važan. Jer, glavna junakinja, ta okretna i hrabra devetogodišnja Lizel (igra je francuska devojčica Sofi Nelis) – koju je majka,od nemačkog društva stigmatizovana komunistkinja, posle smrti malenog brata poverila starateljima, velikodušnom Hansu (Džefri Raš) i njegovoj zajedljivoj ženi Rozi (Emili Votson) – odrasta u nacističkoj Nemačkoj tokom Drugog svetskog rata. Tu, usred strahota, mržnje, gladi, neizvesnosti i smrti, uz dečaka iz ulice Rudija i mladog Jevreja Maksa, kojeg njeni staratelji skrivaju u svom podrumu, Lizel otkriva čaroliju knjiga, umetnost pripovedanja, snagu reči i imaginacije i to za nju postaje jedini izlaz iz uzburkanog i okrutnog sveta.
Taj društveno-istorijski kontekst, što je tako moćno realistično opisano u Zusakovoj knjizi, zarad vizuelne ispoliranosti i melodramskih pretenzija autora zanemaren je u filmu, čija je poetika, tačnije – patetika, bliska televizijskim serijalima.
Nažalost, ni glumačke kreacije ne spasavaju stvar. Mlađi članovi glumačke ekipe se muče, oni stariji i znatno iskusniji uključujući tu i Džefrija Raša i Emili Votson, po Persivalovom zadatku trude se da govore engleski sa nemačkim akcentom, što je prilično besmisleno, jer ni trunku ne doprinosi gradnji lokalnog kolorita.
Malena Sofi Nelis je talentovana i harizmatična i svojom pojavom utiče na emocije gledaoca čiji je zadatak da zaplače nad njenom sudbinom i nad sudbinom svih nedužnih likova u filmu. Ali, ne dajte se zavarati. Ako u vama prorade emocije, na tome ćete zahvaliti Zusakovom književnom predlošku, a ne Persivalovoj neuspeloj kreaciji.
Dubravka Lakić
objavljeno: 28.03.2014
