Izvor: Blic, 30.Mar.2008, 02:37 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Dragulj sa Romanije
Skupština opštine Pale poverila je upravljanje i gazdovanje pećine Orlovača Kulturnom centru Pale. Rukovodstvo ove ustanove jedinstveno je u oceni da se ovaj, za sada najveći poznati, složeni pećinski sistem u Republici Srpskoj, smešten na samo desetak kilometara od centra Pala, ne sme zapustiti i zaboraviti. Naprotiv.
Pećinu Orlovača do sada je videlo nešto više od 6.000 posetilaca, a glavni razlog skromne posećenosti je nedovoljno razvijena infrastruktura za prihvat >> Pročitaj celu vest na sajtu Blic << turista.
„Izgradnja prilaznog puta, kuće brvnare, sedišta vodičke službe, između ostalog, unapredilo bi uslove za bolju promociju i organizovanje stalne, neprekidne, celodnevne posade turističkih vodiča i unapređenje marketinške aktivnosti na afirmaciji Orlovače", rekao je Mladen Samardžić, stručni saradnik za pećinu Orlovača.
On je istakao da je pitanje svih pitanja izgradnja jednog kilometra asfaltnog puta i uređenje parkinga, na koji bi moglo da se parkira pet-šest autobusa.
„Opština Pale će u ovoj godini za izgradnju puta obezbediti 100.000 KM. Potrebno je napraviti ogradu, postaviti rasvetu. Izgradnja vodenice na reci Sinjavi takođe bi doprinela kompletnom autentičnom ambijentu", rekao je Samardžić.
Ambijentalna celina Orlovače trebala bi da bude proglašena prirodnim dobrom od nacionalnog značaja, a nakon toga bi trebalo pristupiti uređenju budućeg turističkog kompleksa na tržišnoj osnovi. U planu je izgradnja tradicionalnog etnosela romanijskog tipa, sa stalnom etnografskom muzejskom postavkom. Analiza turističkog potencijala Orlovače pokazuje da se prirodni kompleks pećine i njene neposredne okoline može izgraditi u turističko-ekološku destinaciju visokog ranga.
Uz afirmisane turističke centre Jahorine i Trebevića, te gradskog središta Pala, takva funkcionalna celina predstavljala bi značajnu komplementarnu dopunu jedinstvene turističke ponude na prostoru Sarajevsko-romanijske regije. Značaj Orlovače je višestruk - ona ima turističko-ekološku, ali i naučno-kulturnu funkciju, te bi se u njoj mogla obavljati brojna istraživanja iz oblasti geografije, geologije, istorije, arheologije, umetnosti i filozofije.
Za turiste 560 metara pećinskog kanala
Pećinski sistem Orlovače jedan je od najznačajnijih speleoloških objekata u BiH. Nalazi se na istoimenom uzvišenju u mestu Sumbulovac. Ukupna dužina pećinskih kanala iznosi više od dva i po kilometara, a za turiste je uređeno oko 560 metara sa betonskim stazama i savremenom rasvetom. Posete pećini Orlovača za sada se moraju najaviti Kulturnom centru. Cena ulaznice organizovanih poseta za studente i đake iznosi 2 KM, a pojedinačno 4 KM.
Pronađeni ostaci medveda stari 16.000 godina
Uređenje pećine Orlovače počelo je u junu 2002. kada se krenulo s ozbiljnim speleološkim, paleontološkim, arheološkim i drugim značajnim istraživanjima. Tom prilikom u pećini su pronađeni ostaci pećinskog medveda stari 16.000 godina, kao i ostaci grnčarije stari nekoliko hiljada godina. U pećini je i stanište najugroženije vrste sisara u Evropi - slepog miša.
