Izvor: Nezavisne Novine, 13.Jul.2017, 07:42   (ažurirano 02.Apr.2020.)

Dogodilo se na današnji datum, 13. jul

Danas je četvrtak, 13. jul, 194. dan 2017. Do kraja godine preostao je 171 dan.

1793. - Francuskog ljekara i novinara Žana Pola Mara, jednog od vođa francuske revolucije i lidera monatanjara, u Parizu ubila Šarlota Korde. Mara se zauzimao za ukidanje torture i smrtne kazne i za slobodu štampe, a u listu "Prijatelj naroda", koji je pokrenuo, zastupao je interese gradske sirotinje i seljaka i bespoštedno žigosao aristokratiju. Sukobio se 1793. sa žirondincima, koji su ga optužili >> Pročitaj celu vest na sajtu Nezavisne Novine << za izdaju, ali ga je sud oslobodio. Predvodio je od 31. maja do 2. juna 1793. jakobinski ustanak protiv žirondinaca, poslije kojeg je uvedena jakobinska diktatura. Djela: "Filozofski esej o čovjeku", "Okovi ropstva".

1837. - Kraljica Viktorija Prva Aleksandrina, kao prvi britanski monarh, preselila u Bakingamsku palatu u Londonu.

1839. - U Beogradu održani izbori za prve gradske opštine. Ukazom o "Ustrojaniju opština" sve opštine u Srbiji su podijeljene u tri klase: prvoj je pripadao Beograd, drugoj okružne i druge varoši, a trećoj seoske opštine. U Beogradu su birana 32 člana gradske opštine - "najčestitija, najrazumnija i najpravdoljubivija", koji su dužnost obavljali besplatno.

1878. - Završen Berlinski kongres na kome je revidiran Sanstefanski mirovni ugovor, zaključen poslije rusko-turskog rata. Odlukama Berlinskog kongresa Srbiji su priključeni niški, pirotski, toplički i vranjanski okrug, a Crnoj Gori gradovi Nikšić, Podgorica, Kolašin, Bar i Ulcinj. Austro-Ugarskoj je dato pravo da pripoji (aneksija) Bosnu i Hercegovinu i da drži garnizon u Raškoj oblasti (Novopazarski sandžak, prema turskoj administrativnoj podjeli), a Velikoj Britaniji da okupira Kipar. Kavkaz je pripao Rusiji, a Rumunija je postala nezavisna.

1930. - U glavnom gradu Urugvaja Montevideu počelo Prvo svjetsko fudbalsko prvenstvo na kojem je u konkurenciji 13 ekipa pobijedila reprezentacija zemlje domaćina. Jugoslavija (sastavljena samo od beogradskih igrača, jer su klubovi iz Zagreba, Sarajeva i Subotice bojkotovali nacionalni tim) kao najbolje plasirana reprenzentacija izvan Južne Amerike osvojila je treće mjesto, iza Argentine.

1941. - U Crnoj Gori je u Drugom svjetskom ratu izbio opšti narodni ustanak protiv italijanskih okupatora. Istovremeno su napadnuti gotovo svi okupatorski garnizoni i karabinjerske stanice i vrlo brzo je oslobođena skoro cijela Crna Gora, osim nekoliko većih gradova. Poslije rata 13. jul je proglašen Danom ustanka naroda Crne Gore protiv okupatora.

1943. - Pobjedom sovjetske armije u Drugom svjetskom ratu je, poslije samo osam dana, okončana ključna faza Kurske bitke, najvećeg tenkovskog okršaja u istoriji ratova, u kojoj je učestovalo oko 6.000 tenkova s obje strane. Nijemci su angažovali 50 divizija, od kojih 14 oklopnih i dvije motorizovane, ali su pretrpjeli uništavajući poraz - uključujući gubitak 2.900 tenkova - od koga se nisu oporavili. Tokom borbi Nijemci su, uz gotovo sve tenkove, izgubili pola miliona vojnika, a 30 njihovih divizija je uništeno.

1951. - Umro austrijski kompozitor Arnold Šenberg, osnivač i teoretičar modernog muzičkog ekspresionizma, profesor muzičkih akademija u Beču, Berlinu, Bostonu i Los Anđelesu. U ranim kompozicijama bio je sljedbenik romantizma, ali je kasnije napustio tonalni sistem i komponovao atonalno, pri čemu je uveo nov dvanaestotonski način komponovanja, nevezan nedovršeni "Priručnik za kontrapunkt" i "Teoriju kompozicije". Muzička djela: "Mojsije i Aron", simfonijska poema "Peleas i Melisandra", kantate "Gurelider", "Preživjeli iz Varšave", melodrama "Pijerot", monodrama "Očekivanja".

1971. - Pod optužbom da su pokušali da obore kralja Hasana u Maroku je strijeljano deset oficira armije te sjevernoafričke zemlje.

1985. - Na londonskom stadionu "Vembli" i na stadionu "Džon Kenedi" u Filadelfiji istovremeno održani veliki humanitarni koncerti pod nazivom "Lajv ejd". U akciji pomoći gladnima u Africi, koju je organizovao Bob Geldof, najpoznatiji rok i pop-muzičar svijeta, prikupljeno je 60 miliona dolara, a TV prenos koncerta pratilo je oko milijardu i po gledalaca širom svijeta.

1985. - Sovjetski atletičar Sergej Bubka je u Parizu, prvi u istoriji atletike, motkom preskočio "magičnu granicu" od šest metara.

1992. - Preuzimajući dužnost premijera Izraela, Jicak Rabin je najavio da će posjetiti prijestonice arapskih zemalja radi postizanja mira na Bliskom istoku.

2000. - Savjet za provođenje mira u BiH odlučio da se državni i entitetski parlamenti na izborima u novembru 2000. godine biraju na period od dvije godine, u skladu sa prijedlogom visokog predstavnika uz konsultacije sa šefom Misije OEBS-a.

2008. - BiH, Hrvatska, Crna Gora i Monako primljeni u Uniju za Mediteran.

Nastavak na Nezavisne Novine...