Izvor: Blic, 14.Okt.2003, 12:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Dijagnostika budućnosti
Dijagnostika budućnosti
Američki hemičar Pol Lauterbur i britanski fizičar ser Piter Mensfild ovogodišnji su dobitnici Nobelove nagrade za medicinu, za dobijanje slike_arhiva uz pomoć nuklearne magnetne rezonance. Švedski Karolinški institut saopštio je da su njihova otkrića dovela do proboja u dijagnostici i istraživačkoj medicini. Zahvaljujući magnetno-rezonantnoj tomografiji (MRT), dijagnoza se postavlja bez prodiranja u telo pacijenta. Eliminisan je rizik i bol >> Pročitaj celu vest na sajtu Blic << koji su pacijenti ranije trpeli, a lekarima je omogućeno da detaljno proučavaju sve organe. Dvojica laureata podeliće novčanu nagradu od 1.300.000 dolara.
Američki hemičar Pol C. Lauterbur prvi je čovek koji je uspeo da napravi dvodimenzionalne fotografije bioloških struktura. Sve druge tehnike ne omogućavaju prepoznavanje takvih struktura. Njegove spektakularne fotografije objavljene su 1973. u magazinu 'Nejčer'. Za to su Lauterburu (1929), koji od 1985. radi u Laboratoriji za magnetnu rezonancu na Univerzitetu u Ilinoisu, poslužili tzv. gradijenti. Reč je malim magnetnim poljima, koja omogućavaju fokusiranje na određeni organ iz više perspektiva i na taj način stvaraju pretpostavke za pravljenje slika u više dimenzija.
Ser Piter Mensfild (1933) dalje je razvio Lauterburov postupak. On je pokazao da signali koji se za vreme tog postupka emituju, mogu matematičkim putem i pomoću kompjuterske analize tako preraditi, da se na kraju dobiju korisne slike_arhiva. Ovaj naučnik, poznat kao skroman i vredan čovek, već skoro četrdeset godina radi na Notingemskom univerzitetu.
MRT snimci unutrašnjih organa predstavljaju epohalan doprinos medicini. Svake godine u svetu se obavi više od 60 miliona MRT pretraga, a ova tehnologija se i dalje ubrzano razvija.
Šta se zbiva kad vas skener snima?
Pošto pacijent legne u cilindar za MRT (skener), počinje postupak koji se sastoji iz više faza. Najpre se oko tela stvara snažno magnetno polje (1-3 tesle) koje deluje na atomska jezgra (protone) vode u organizmu, usmeravajući ih u istom pravcu. Pod uticajem visokofrekventnih radio-talasa koji se ubacuju pod određenim uglom, taj pravac se menja. Nakon toga se isključuje radio-signal i protoni se vraćaju u početni položaj, ponovo oslobađajući energiju koju su apsorbovali pod dejstvom radio-signala. Prijemne antene mere količinu energije koja se tom prilikom oslobađa. Zahvaljujući specijalnom rasporedu tih prijemnih kalemova, tačno može da se utvrdi kada i gde je oslobođena koja energija. Dobijene podatke kompjuter pretvara u slike_arhiva preseka.
MRT je pogodna metoda za pregled čitavog tela, za otkrivanje oboljenja mozga i kardiovaskularnog sistema, kao i promena na unutrašnjim organima i na oku. Prema postojećim saznanjima, nema neželjenih dejstava, pod uslovom da se poštuju određene mere predostrožnosti. Metal, na primer pejsmejker, ne sme da uđe u skener. U novije vreme, zahvaljujući primeni dodatnih kontrastnih sredstava, MRT slike_arhiva postaju sve preciznije i jasnije, a lekar isti organ može da sagleda sa svih strana, u sve tri dimenzije. CDC/MA Pola veka rezonance
Nobelovu nagradu za fiziku za 1952. dobilo je otkriće magnetne rezonance (MR). Naime, atomska jezgra u jakom magnetnom polju rotiraju frekvencijom koja zavisi od snage polja. Kad jazgra upiju energiju radio-talasa iste frekvencije (rezonanca) povećava se emisija, a vraćanjem na početni energetski nivo jezgra počinju da emituju talase.
Ovogodišnji laureati su omogućili da se taj fenomen iskoristi u medicini. Matematičkom obradom MR signala stvorili su dvodimenzionalne slike_arhiva unutrašnjih organa (MRT).
