Izvor: RTS, 28.Maj.2009, 16:43 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Danas je Spasovdan
Pravoslavna crkva i vernici slave Vaznesenje Gospodnje, ili Spasovdan, u znak sećanja na dan kada se Hristos poslednji put javio učenicima. Praznik se obeležava i kao krsna slava Beograda.
Praznik Vaznesenja Gospodnjeg, koji se uvek obeležava četrdesetog dana po Vaskrsenju Hristovom, obeležavaju sve pravoslavne crkve i vernici.
Praznična povorka prošla je uobičajenom trasom - ulicama Admirala Geprata, Kneza Miloša i Srpskih vladara, do Terazijske česme gde >> Pročitaj celu vest na sajtu RTS << se prvi put zaustavila, uz molitvu za zdravlje Beograđana.
Posle ulica Knez Mihailove i Kralja Petra Prvog povorka se zaustavila ispred Saborne crkve, uz molitvu za poštedu od stradanja, mir i napredak.
Povorka se treći put zaustavila u crkvi Vaznesenja, odakle je krenula, zatvorivši krug, čime se simbolično Beograd okružuje zajedničkom molitvom.
U porti hrama Vaznesenja, kao i svake godine, služen je pomen pred granitnim krstom, spomenikom Beograđanima, koji su na tom mestu stradali 1941. u nemačkom bombardobanju srpske prestonice.
U Ulici kraljice Natalije iz povorke se izdvojila delegacija gradske uprave koja prenela slavsku ikonu, žito, kolač i sveću Beograda u zgradu Starog dvora.
Na večernjem slavskom prijemu u starom dvoru Obrenovića i ove godine su domaćini gradske vlasi i gradonačelnik Dragan Đilas.
U Skupštini grada održan je prijem povodom Spasovdana, krsne slave Beograda, koji su priredili gradonačelnik Dragan Đilas i domaćin slave, predsednik Skupštine grada Aleksandar Antić.
Čestitajući slavu prisutnim gostima, Antić je Beograđanima poželeo da Spasovdan slave još dugo u miru, sreći i zadovoljstvu.
"Još od kada je 1403. godine despot Stefan Lazarević uzeo Spasovdan
za gradsku slavu, ovaj veliki hrišćanski praznik je Beograđanima
održavao veru da su sve teškoće privremene i prolazne i budio nadu
u bolju budućnost", rekao je Antić.
Prema njegovim rečima, "slaveći vaznesenje Gospodnje više od šest
vekova očuvali smo i duhovnu i moralnu snagu naroda".
U ime patrijarha Pavla, mitropolita crnogorsko-primorskog Amfilohija i cele Srpske pravoslavne crkve, krsnu slavu je gradskim čelnicima i svim Beograđanima čestitao protojerej Vaznesenske crkve Milojko Milijančević.
Vaznesenje Isusa Hrista, u srpskom narodu poznato kao Spasovdan, vezuje se za praznovanje Vaskrsenja, najznačajnijeg dana u hrišćanskoj veri.
Praznik se obeležava i kao krsna slava Beograda, a posvećen je jednom od najvažnijih događaja u Novom zavetu, zabeleženom u Jevanđeljima kao dan kada je Isus Hristos završio svoj boravak na zemlji i "vazneo se na nebo".
Beograd je za gradsku slavu uzeo Spasovdan u spomen na 1403. godinu kada ga je despot Stefan Lazarević proglasio prestonicom Srbije.
Ta slava je obnovljena 1993. godine kada je za Spasovdan ulicama Beograda prošla litija, prvi put posle 46 godina.
Smatra se da mnogi običaji vezani za taj praznik potiču još iz predhrišćanskog vremena.
Najpre je Spasovdan bio mnogobožački dan praznovanja "glavnog četvrtka u godini".
Gromovnik Perun tukao je, po verovanju, gromovima i gradom letinu, a božanstvo Spas je uz pomoć žitnog klasa u ruci štitilo useve.
Prema saopštenju Arhiepiskopije beogradsko-karlovačke, obeležavanje slave Beograda i crkve Vaznesenja blagoloslovio je zamenik patrijarha Pavla, mitropolit crnogorsko-primorski Amfilohije.
Spasovdanska litija
Praznik Vaznesenja Gospodnjeg obeležen je u Beogradu arhijerejskom liturgijom u Vaznesenjskoj crkvi i tradicionalnom spasovdanskom litijom kojoj su se na ulicama, uz u molitvu za napredak glavnog grada Srbije, priključili na stotine Beograđana, poštovalaca vere i tradicije.
U litiji su učestvovali predstavnici gradskih vlasti na čelu sa gradonačelnikom Draganom Đilasom i predsednikom Skupštine grada Aleksandrom Antićem, princ Aleksandar Karađorđević i princeza Katarina sa članovima Krunskog saveta, predstavnici Vojske Srbije, konjice MUP-a Srbije, veroučitelji, profesori i nastavnici, lekari i sportisti.
Arhijerejsku liturgiju služio je episkop australijsko-novozelandski Irinej sa episkopom Atanasijem hvostanskim koji je, u ime patrijarha Pavla i njegovog zamenika mitropolita crnogorsko-primorskog Amfilohija, čestitao praznik bratstvu Vaznesenjske crkve i građanima Beograda.
Uz podsećanje na poruku današnjeg praznika Vaznesenja, koji je uspomena na četrdeseti dan po Vaskresenju Hristovom koji se tada vazneo na nebo i "seo s desne strane Boga Oca", i simbol uzrastanja iznad ovozemaljskih vrednosti, episkop Atanasije je poručio da to uzrastanje znači i neuništivu nadu i veru u budućnost.
"Naš prvi gradonačelnik despot Stefan Lazarević znao je na kojim temejima treba zidati i on je temelje Beograda postavio na Hristovoj istini", rekao je episkop Atansije poručivši da ljudi danas u zanosu svoje oholosti zaboravljaju na najvažnije činjenice života zapisane u Jevanđelju.
Prema njegovim rečima, praznične molitve upućene su svima koji u Beogradu žive i koji "nama rukovode i donose odluke".
Časni krst manastiru Gomirje u Hrvatskoj
Episkopi su služili i slavski obred i presekli slavske kolače Vaznesenjske crkve i Skupštine grada, a potom su se u litiji uputili tradicionalnom trasom ulicama Beograda.
Molitvena povorka, koju su predvodili dvojica episkopa u pratnji sveštenstva Arhiepiskopije beogradsko-karlovačke, krenula je iz crkvene porte u predviđeno vreme, praćena zvonima crkava svih gradskih i prigradskih naselja.
U Spasovdanskoj litiji nošen je i Časni krst koji je ove godine na Vaskrs bio položen na ploču Miropomazanja i Grob Gospodnji u Jerusalimu.
Časni krst će, po blagoslovu mitropolita Amfilohija i episkopa gornjokarlovačkog Gerasima, biti darivan manastiru Gomirje u Hrvatskoj gde predstoji sabor omladine u kome učestvuje oko hiljadu dece iz eparhija SPC u Hrvatskoj i rasejanju.
Pored jerusalimskog krsta, dva krsta Vaznesenjske crkve i šest barjaka s centralnim barjakom Beograda iz 1938, koji tradicionalno prednjaće u povorci, ulicama prestonice prošla je ikona Spasovdana i kopija ikone Trojeručice, poklon manastira Hilandar Vaznesenjskoj crkvi.
Praznik Vaznesenja simbolično ukazuje na stalno uzdizanje i napredak - vaznesenje iz pepela i neuništivu nadu u veru i budućnost.
Vaznesenje Gospodnje dogodilo se u Vitaniji, na Maslinskoj gori, dva kilometra od Jerusalima na putu za Jerihon, gde je Hristos okupio svoje apostole, a potom se vazneo na nebo da bi seo sa desne strane Boga Oca.
Prema Jevanđeljima, Vaznesenjem se završava Hristov boravak "u telu na zemlji", radi spasenja ljudskog roda.
