Izvor: RTS, 07.Jan.2009, 01:37 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Danas je Božić
Srpska pravoslavna crkva i vernici slave Božić, najradosniji hrišćanski praznik, koji se u narodu slavi tri dana. Božić proslavljaju i Ruska pravoslavna crkva, Sveta gora i Jerusalimska patrijaršija, koje vreme određuju prema Julijanskom kalendaru.
Prema jevanđeljima, Isus Hristos je rođen tačno u ponoć, kada se najsjajnija zvezda koja se kretala od Istoka prema Zapadu zaustavila iznad pećine kraj Vitlejema.
Prvu Božićnu liturgiju, povodom praznika Rođenja >> Pročitaj celu vest na sajtu RTS << Isusa Hrista, koja je počela tačno u ponoć između 6. i 7. januara, služio je arhiepiskop cetinjski i mitropolit crnogorsko-primorski Amfilohije u Spomen-hramu svetog Save na Vračaru.
U Božićnoj molitvi mitropolit Amfilohije pomenuo je sve koji se raduju Rođenju Hristovom, i posebno srpski narod Kosova i Metohije i sve one koji su nevino stradali u Osetiji, Gazi i u drugim kriznim područjima.
Božićnu poslanicu patrijarha Pavla i arhijereja Srpske pravoslavne crkve, u kojoj se pominju vrednosti hrišćanske istine kao jedine osnove života i postojanja, pročitao je starešina hrama svetog Save, protojerej stavrofor Luka Novaković.
Posle liturgije sa koje je vernicima upućen i tradicionalni Božićni pozdrav - Mir Božji, Hristos se rodi - usledila je pričest vernika.
Prvoj liturgiji u slavu praznika Rođenja Isusa Hrista, prisustvovali su, pored mnogobrojnih vernika, predsednik Srbije Boris Tadić, ministar vera Bogoljub Šijaković, princ Aleksandar Karađorđević i princeza Katarina.
Božić je jedan od najvećih hrišćanskih praznika. Na ikonama se slika pećina u kojoj se Bogorodica odmara uz dete položeno u jasle.
U pećini ili ispred nje sedi Josif, oslobođen sumnje u Marijinu vernost i pastiri zadivljeni božanskim rođenjem.
U prvim vekovima Hrišćanstva, Božić se praznovao 6. januara, zajedno sa praznikom Hristovog Krštenja, pod zajedničkim nazivom Bogojavljenje.
U narodu se veruje da je Dan Hristovog rođenja je trenutak promene u prirodi, kraj jednogodišnjeg ciklusa i čas kada stara godina prepušta vreme novoj.
Božićna simbolika
Da bi se Hrišćani dostojno pripremili za Božić, ustanovljen je Božićni post. Sam praznik Božić, uvek je mrsni dan.
Grejući se oko badnjaka, ukućani se zagrevaju ljubavlju, iskrenošću i slogom.
Božićna slama se, prema narodnim običajima, u kuću unosi zajedno sa badnjakom, rasprostire po glavnoj prostoriji i ne iznosi sve vreme božićnih praznika. Ona simbolizuje slamu na kojoj je rođen Isus Hristos.
Na svečanoj božićnoj trpezi, najvažnija je česnica.
Prema narodnim običajima, to je bela pogača umešena od pšeničnog brašna bez kvasca. Negde je mesi domaćin, a negde domaćica. Mesi se uz molitvu prvom vodom koja se u zoru tog dana uzme iz bunara ili sa izvora.
U česnicu se stavlja zlatan ili srebrni novčić.Česnica se za ručkom isključivo lomi rukama, ne seče se nožem. Onaj ko u svom parčetu pronađe novčić, imaće sreće u narednoj godini.
Na Božić u kuću dolazi i položajnik. Prva dužnost položajnika koga negde zovu i Radovan je da poželi sreću, zdravlje i napredak domaćinovom domu.
Božić 7. januara proslavljaju Srpska pravoslavna crkva, Ruska pravoslavna crkva, Sveta gora i Jerusalimska patrijaršija, koje praznično vreme određuju prema Julijanskom, prvom hrišćanskom kalendaru.
Centralna božićna liturgija na Kosovu u manastiru Gračanica
U manastiru Gračanica božićnu liturgiju služio je vladika raško-prizrenski Artemije sa sveštenstvom.
Liturgiji je prisustvovalo nekoliko stotina vernika, koliko ih je bilo i sinoć na okupljanju na Badnje veče. Vladika Artemije je sa sveštenstvom sinoć ispred manastira založio badnjak.
U obraćanju povodom Božića vladika raško-prizrenski Artemije je ranije naveo da uslovi u kojima pravoslavni vernici na Kosovu dočekuju Božić u mnogome se razlikuju od onih uslova u kojima se taj praznik dočekivao i dočekuje u bilo kom mestu u Srbiji izvan Kosova i Metohije.
"To je poznata bezbednosna situacija i getoistički način našeg života u kome smo lišeni mnogih mogućnosti, osnovnih ljudskih prava pa i slobode kretanja (čak i slobodnog odlaska po badnjak u šumu). No i u takvim (ne)prilikama ništa ne može da pomuti unutrašnju radost koju donosi sam praznik Božića, te se i danas na Kosovu i Metohiji Rođenje Hristovo slavi i dočekuje po tradicionalnom srpskom običaju", naveo je Artemije.
Vladika je kazao da se dugo radilo, planski i sistematski na sekularizaciji srpskoga naroda, na njegovom odvajanju od svetih predaka i pravoslavnog temelja.
Proslava Božića na Kosovu za pravoslavne vernike protiče u miru.
