Izvor: RTS, 06.Jan.2011, 08:59 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Danas je Badnji dan
Pravoslavni vernici slave Badnji dan, pripremajući se za Božić, dan rođenja Isusa Hrista. Službama i paljenjem badnjaka u pravoslavnim hramovima najavljuje se rođenje Spasitelja, čiji se dolazak na svet slavi kao početak novog vremena i kao najradosniji događaj u hrišćanstvu.
Srpska pravoslavna crkva i vernici slave Badnji dan i Badnje veče, pripremajući se za slavlje Božića - rođenje Isusa Hrista, najradosnijeg hrišćanskog praznika.
Patrijarh srpski >> Pročitaj celu vest na sajtu RTS << Irinej osveštao je badnjak ispred novosagrađenog hrama svetog Simeona Mirotočivog na Novom Beogradu.
Osveštenju badanjaka i njegovom loženju, uz srpskog patrijarjha prisustvovali su i mnogobrojni vernici.
Irinej je poželeo da se taj hram što pre završi i osvešta, dodajući da je značajno i to što je baš na današnji dan loženjem badnjaka otpočinje redovno bogosluženje u novosagrađenom zdanju.
Patrijarh je jutros služio liturgiju u Sabornoj crkvi u Beogradu gde je poželeo vernicima srećan dan pred Hristovo rođenje i rekao da su "dobro učinili svi koji su se tokom posta pričestili, ispovedili i molitvom dočekali ovaj veliki dan".
Patrijarh će prisustvovati i večernjem bogosluženju u maloj crkvi Svetog Save i paljenju badnjaka ispred Hrama Svetog Save na Vračaru, gde će u ponoć služiti božićnu Liturgiju, koju direktno prenosimo na Prvom programu.
Službama bdenija i paljenjem badnjaka u pravoslavnim hramovima najavljuje se rođenje Spasitelja, čiji se dolazak na svet slavi kao početak novog vremena.
Ovaj praznik je i poslednji dan Božićnog posta, kojim se vernici pripremaju za proslavu najradosnijeg praznika Rođenja Isusa Hrista, praznik cele porodice, koja je tada na okupu.
U pravoslavne domove se na taj dan unosi badnjak, po kome je praznik i dobio ime, a kome je pravoslavna crkva dala poseban smisao. Ime badnjak povezano je sa rečju "bdeti", budući da se na taj dan bdelo čekajući rođenje Spasitelja.
Prema običaju, badnjak se pali uoči praznika i gori do Božića, kada se objavljuje radost Hristovog rođenja.
Badnjak je po pravilu mlado cerovo ili hrastovo drvo i predstavlja simbol drveta koje su, kako kaže predanje, pastiri doneli Josifu i Mariji da založe vatru i zagreju pećinu u kojoj je rođen Isus.
Dogorevanje badnjaka simbol je rastanka sa starim verovanjima i prihvatanje nove svetlosti koja dolazi sa verom u novorođenog Hrista.
Svi običaji imaju smisao hrišćanskog zajedništva, pa se smatra da se ljudi okupljeni oko badnjaka zagrevaju ljubavlju i slogom, a njegovu svetlost unose u mrak neznanja i praznoverja.
Simbolični običaji
Najviše narodnih običaja u Srbiji vezuje se za Badnji dan i Božić, kojima se dočarava događaj Rođenja u Vitlejemu.
Uoči Božića slamom se posipa pod i domovi se pretvaraju u vitlejemsku pećinu, u kojoj je rođen Isus Hrist, koji je povijen u slamu i kome su se najpre poklonili pastiri.
U seoskim kućama slama leži i po tri dana, dok se u gradovima u domove unosi svežanj slame koja se postavlja uz badnjak.
Postoji običaj da se kuće posipaju žitom i niz drugih rituala kojima se daje hrišćanski smisao, jer je Hrist došao da ljude zbliži i nahrani i napoji svojom naukom i ljubavlju.
"Ko je gladan neka dođe meni, ja ću ga nahraniti, i ko je žedan neka dođe k meni da pije vode žive", zapisano je u Jevanđeljima.
Porodični praznik
U pravoslavnim kućama Badnje veče je porodični praznik kada se ukućani okupljaju oko posne trpeze.
Božić je uvek prvi mrsni dan, ma u koji dan pao, i dan kada se u crkvama pričešćuju oni koji su poštovali pravila posta.
Badnji dan i Badnje veče 6. januara slave sve pravoslavne crkve i vernici koji poštuju julijanski kalendar: Ruska pravoslavna crkva, Jerusalimska patrijaršija, Sveta gora, starokalendarci u Grčkoj i egipatski Kopti.
Ostale hrišćanske crkve, među kojima i neke pravoslavne, Božić su proslavile pre 13 dana, poštujući novo računanje vremena i gregorijanski kalendar.
