Izvor: Radio Televizija Vojvodine, 16.Dec.2012, 04:17   (ažurirano 02.Apr.2020.)

Dan sećanja na Rome stradale u Drugom svetskom ratu

PANČEVO -

Centralna državna komemorativna manifestacija povodom Nacionalnog dana sećanja na Rome stradale u Drugom svetskom ratu, održaće se danas kod Spomen-kompleksa "Stratište" u Jabuci, kod Pančeva.

Nakon polaganja venaca i odavanja počasti, govoriće predsednik Nacionalnog saveta romske nacionalne manjine Vitomir Mihailović, gradonačelnik Pančeva Svetozar Gavrilović i premijer Ivica Dačić.

Manifestaciji će prisustvovati potomci žrtava, predstavnici >> Pročitaj celu vest na sajtu Radio Televizija Vojvodine << romske nacionalne manjine, Grada Pančeva i udruženja građana.

Organizator državne komemorativne ceremonije je Odbor za negovanje tradicija oslobodilačkih ratova Srbije.

Cilj komemorativnog skupa je sećanje na 16. decembar 1942. godine, kada je vojni komandant nacističkog Trećeg rajha, Hajnrih Himler izdao naredbu za sistematsko upućivanje Roma u koncentracione logore, gde će biti likvidirani.

Na osnovu naredbe od 29. januara 1943. godine određeno je da Romi budu deportovani u logor smrti Aušvic-Birkenau u Poljskoj. Deportacija Roma trajala je od februara 1943, do jula 1944. godine.

Kao posledica organizovanog pogroma, u okviru logora smrti Aušvic-Birkenau do 2. avgusta 1944. godine funkcionisao je podlogor za Rome - "Zigeunerlager".

Zatočeni su Romi sa teritorije Nemačke i okupiranih zemalja - Austrije, Češko-Slovačke, Poljske, Francuske, Jugoslavije, Belgije, kao i s područja Norveške, Španije i okupiranog dela Sovjetskog Saveza.

U "Zigeunerlager" bilo je zatočeno više od 23.000 Roma, od kojih je oko 20.000 likvidirano.

Od maja 1943. do avgusta 1944. godine, "Zigeunerlagerom" je upravljao zloglasni oficir jedinica SS, po obrazovanju lekar, Jozef Mengele koji je vršio organizovane eksperimente nad Romima, a posebno nad decom.

Manje je poznato da su Romi bili primorani da na vidnom mestu na odeći nose oznaku - crni trougao.

Najveće stradanje Roma na teritoriji okupirane Srbije u Drugom svetskom ratu odigralo se oktobra 1941. godine, kada su nemačke snage sprovele masovne pogrome nad civilnim stanovništvom u Kraljevu i Kragujevcu, u znak odmazde zbog likvidacije više pripadnika Vermahta od strane pokreta otpora.

Među hiljadama građana pobijenih u tim masovnim zločinima, veliki broj su bili Romi.

U Srbiji su mnoga stratišta civila, Srba, Roma i Jevreja - Staro sajmište, Banjica, Jajinci, Jabuka kod Pančeva, logor "Crveni krst" u Nišu, Arapovo brdo u Leskovcu.

Genocid nad Romima jedna je od najtragičnijih faza Drugog svetskog rata, ali je skoro potpuno zaboravljena.

Nastavak na Radio Televizija Vojvodine...