Izvor: Politika, 29.Dec.2007, 13:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Dan kada je umrla muzička industrija
POP-KULTURA
Britanska grupa Radiohead je svoj sedmi album "In Rainbows" stavila na Internet po sistemu ko koliko da. Zainteresovani su plaćali od jedne do preko 100 funti za album od 11 pesama. Ovim je započela revolucija u muzičkoj industriji, neočekivana ali neizbežna tranzicija koja još više diže uloge Interneta kao dominantnog modela komunikacije, a sa druge strane umanjuje industriju cedeova.
U umetničkom smislu, što je u ovom trenutku manje važno, Radiohead su snimili >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << najbolji album u poslednjih deset godina, još od "OK Computer" koji je izmenio demografiju modernog roka. Prins je letos svoj album "Planet Earth" poklonio čitaocima nedeljnog izdanja "Dejli mejla", bivši vođa Kinksa Rej Dejvis je poklonio svoj album čitaocima "Sandej tajmsa". Britanski bend The Charlatans je svoj poslednji album postavio na besplatan daunloud.
U trenutku dominacije besplatnog deljenja muzike preko torenta i peer to peer sajtova, i u trenutku kada Bitlsi čekaju da se konačno pojave kao legalni daunloud, kraj 2007. ovakve pojve i najnoviji potez Radiohead-a postavljaju sasvim nova pravila već uveliko posrnuloj muzičkoj industriji. Kako je suštinski, «demografija» potrošača pop-muzike do danas ostala nepromenjena (uzrast od 13 do 24 godine starosti), u muzičkoj industriji, u smeni vekova dominira "tiha većina", čiji raspon godišta ide od prvih, oficijelnih "tinejdžera" (bejbibumeri), koji danas uživaju petu deceniju života, sve do generacije X (srednje tridesete).
Bez sumnje, mladi će prvi shvatiti da rokenrol nosi determinisanu poruku, ali u digitalnom obliku. Međutim, ta poruka nema veze sa mladošću per se. Zato je prodaja pop-albuma profilisanih tinejdž izvođača počela naglo da opada početkom osamdesetih i traje i danas. Slušaoci tradicionalnog roka (The Beatles, Stones, Eagles, Led Zeppelin) nesumnjivo su pripadali ekscesnoj i buntovnoj omladini šezdesetih koja je identitet izgradila na (možda) nepostojećem revoltu prema starijima priželjkujući autonomiju (uglavnom radničke porodice) zbog boljitka uslova života posle Drugog svetskog rata.
Po sistemu "više para - više muzike", omladina koja je u stanju da troši neuporedivo više nego ikada stvara sopstvenu kulturu koja zagovara nove vrednosti i separatne ideale (iskazane kroz muzički i filmski ukus i svakako - modu). Tako je nastala tinejdžerska kultura koja je počivala na kontradiktornosti izvornog i proizvedenog. Šezdesete su donele nezadrživ rast kulture mladih, oslikane u antiratnim protestima protiv establišmenta i hipokrizije društva stvarajući evidentan "generacijski raskol". Muzika u vidu vladajućeg rokenrola bila je izvanredan dokaz razlikovanja, kako od starijih tako i od "neosvešćenih" vršnjaka.
U pokušaju razumevanja pop-muzike i njenog ambivalentnog uticaja dolazimo upravo do publike koja je najvažnija odrednica kulturnog značenja. Publika je ta koja muzičkoj tekstualnosti daje višeznačje .Sudbina pop-muzike do sada je počivala na nekoliko vidova: industrijskom osoblju koje je proizvodi i od nje živi, muzičarima, kritičarima, obožavaocima i na kraju, izgradnji i negovanju sopstvene mitologije. Uz sve, činjenica je da veliki deo pop-muzike i pop-kulture uopšte počiva na angloameričkoj hegemoniji, kulturnom imperijalizmu i globalizaciji.
Iako izvorna pop-kultura pripada šezdesetim, nije teško utvrditi da stasale generacije rođene između 1955. i 1975. bolje vladaju mitologijom pop-kulture, nego nacionalnom istorijom ili tradicijom. Iako je za generaciju rođenu pre Drugog svetskog rata pop-kultura nerazumljiva distopija distopije, za sve ostale ona je vid eskapizma, zadovoljstva i nalaženja identiteta.
"In Rainbows" je simulakrum Bodrijarovskog tipa, jer ne postoji u opipljivom obliku, dok je prodaja premašila sve rekorde. Bodrijar, poznato je, smatra da se stvarnost danas povlači u korist imaginarnog, realnijeg od realnog (hiperrealnog). On ističe da današnji simulatori (televizija, film, računari) poistovećuju stvarnost sa svojim modelima i prethode joj; simulacija prodire u sve društvene pore pretvarajući subjekt u objekt a suštinske paradigme postmodernog društva su odrazi koji su "istinitiji" od same stvarnosti.
Kad je reč o potezu grupe Radiohead, materijalizam je konačno prevaziđen, a prava, nepatvorena, demokratija je izgleda moguća u virtualnoj distopiji. Budućnost je skrivena od nas.
[objavljeno: ]
