Izvor: RTS, 16.Dec.2008, 17:37 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Dan holokausta nad Romima
Međunarodni dan holokausta nad Romima obeležava se danas u svetu kako bi se odala počast romskim žrtvama. Centralni savet Roma svake godine tim povodom organizuje posete zloglasnim nacističkim logorima.
Širom sveta danas je obeležen Međunarodni dan holokausta nad Romima, odavanjem počasti žrtvama rasističkog pogroma, u kome je tokom Drugog svetskog rata nestalo oko 1,2 miliona Roma.
Dan holokausta nad Romima ustanovljen je u znak sećanja na 16. decembar >> Pročitaj celu vest na sajtu RTS << 1942. godine, kada je zapovednik SS-trupa i Gestapoa nacističke Nemačke Hajnrih Himler izdao naredbu da se Romi iz evropskih zemalja pod nacističkom i fašističkom okupacijom deportuju u "porodični logor" Aušvic - Birkenau.
Prema raspoloživim podacima, posle Himlerove naredbe, u taj logor je deportovano oko 25.000 Roma, a istoričari su ustanovili da je samo u noći između 3. i 4. avgusta 1944. godine više od 4.000 osoba, uključujući decu i stare, poslato u krematorijum.
Najstrašniji eksperimenti nad žrtvama
Najpotpuniji opis ove tragedije dao je Kristijan Bernadak u knjizi "Zaboravljeni holokaust", u kojoj je izneo dokaze da su nad Romima - logorašima tada vršeni najstrašniji eksperimenti.
Dan holokausta nad Romima obeležava se od 1995. godine, a centralni savet Roma, koji se nalazi u nemačkom gradu Hajdelbergu, svake godine tim povodom organizuje posete zloglasnim nacističkim logorima - Dahau, Aušvic, Buhenvald, Mathauzen i polaganje venaca na spomenike nevinim žrtvama nacizma i fašizma.
Prvo celivito delo o stradanju Roma u Evropi i, posebno bivšoj Jugoslaviji, objavili su Rajko Đurić i Antun Miletić januara ove godine u Srbiji pod nazivom "Istorija holokausta nad Romima".
U ovoj knjizi objavljen je aneks sa imenima 28.600 Roma pobijenih na području Jasenovca i Gradine u logorima smrti ustaške Nezavisne Države Hrvatske, marionetske tvorevine nacističke Nemačke.
Više žrtava nego što je popisano
Procenjeno je, međutim, da je u ustaškim i nemačkim logorima nestalo oko 40.000 Roma, a neki istoričari smatraju da je stvarna brojka duplo veća, budući da je od broja popisanih marta 1931. godine preživelo svega pola procenta romske populacije.
O stradanju Roma u Srbiji za vreme nacističke okupacije dosad nije bilo ozbiljnih istraživanja, a na osnovu dokumenata i arhivske građe utvrđena su imena 2.380 žrtava.
Zajedno sa Srbima, Romi su krajem 20. veka ponovo postali žrtve pogroma, ovaj put albanskih seperatista na Kosovu i Metohiji, odakle je, nakon bombardovanja NATO 1999. godine, u druge delove zemlje prognano oko 30.000 pripadnika romske manjine, što je 10 odsto ukupno izgnanih.
U Evropi danas živi oko 12 miliona Roma, a enciklopediju holokausta počinjenog nad ovim narodom pišu stručnjaci Dokumentacionog centra u Hajdelbergu, dok u Nemačkoj i Češkoj postoje muzeji posvećeni njihovom stradanju.
