Izvor: RTS, 09.Nov.2010, 10:52 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Dan borbe protiv fašizma
Međunarodni Dan borbe protiv fašizma i antisemitizma obeležava se širom sveta. Godišnjica početka pogroma Jevreja u nacističkoj Namačkoj, u Srbiji obeležen manifestacijom u Narodnom pozorištu u Beogradu.
Širom sveta obeležava se Međunarodni dan borbe protiv fašizma i antisemitizma, a centralna manifestacija u Srbiji održana je u Narodnom pozorištu u Beogradu, uz prisustvo predstavnika Vlade Srbije, Parlamenta, boračkih udruženja, verskih zajednica i diplomatskog >> Pročitaj celu vest na sajtu RTS << kora.
Potpredsednik Vlade Srbije i ministar za nauku i tehnološki razvoj Božidar Đelić poručio je na manifestaciji da nikada više ne smemo dozvoliti da rasizam, ksenofobija i nacizam nađu plodno tle na Balkanu i u Evropi.
Đelić je istakao da je borba protiv fašizma i antisemitizma jedna od najsvetlijih tačaka u istoriji srpskog naroda.
"Naši preci dali su doprinos u borbi čiji su rezultati ugrađeni u temelje onoga što je Evropa danas", naveo je Đelić, istakavši da Srbija i danas na to treba da bude ponosna.
Međunarodni dan borbe protiv fašizma i antisemitizma ustanovljen je u znak sećanja na pogrom Jevreja koji je počeo pre 72 godinu u nacističkoj Nemačkoj.
Napadi na Javreje počeli su u noći 9. novembra 1938. godine i do ranih jutarnjih časova narednog dana ubijeno je 90 nemačkih Jevreja, više od 20.000 je uhapšeno i odvedeno u koncentracione logore, a uništene su 1.574 sinagoge, kao i mnoga jevrejska groblja i oko 7.000 radnji.
Kao izgovor za ovaj masovni zločin, tadašnja fašistička vlast iskoristila je vest da je jevrejski izbeglica u Francuskoj Heršel Grinspan, ubio sekretara nemačke ambasade u Parizu Ernsta fon Rata.
Grinspan je ovo ubistvo počinio u očaju nakon što je primio pismo rođaka koji su mu opisali užasne muke koje su preživeli tokom nemačke deportacije Jevreja u Poljsku, oktobra 1938. godine.
Noć pogroma
Ovaj pogrom u istoriji je poznat pod nazivom "Kristalna noć" zbog polomljenog stakla na izlozima prodavnica, čiji su vlasnici mahom bili Jevreji, a kojim su zasute ulice Berlina i drugih nemačkih gradova.
U Nemačkoj se danas koristi izraz "Noć pogroma", jer se izraz "Kristalna noć" smatra isuviše eufemističkim za počinjene zločine.
Pogrom nad Jevrejima je označio početak organizovanog uništenja evropskih Jevreja i prvi korak u pravcu takozvanog "konačnog rešenja", odnosno masovnih ubistava u koncentracionim logorima.
Bio je to uvod u kasniji holokaust u kojem je do poraza nacističke Nemačke u Drugom svetskom ratu, za nepunih sedam godina, širom Evrope likvidirano više od 4,5 miliona Jevreja.
Pre Drugog svetskog rata u Nemačkoj je živelo oko 600.000 Jevreja, a posle poraza nacizma 1945. godine samo 12.000.
Sada, posle nešto više od sedam decenija, u Nemačkoj ponovo postoji značajna jevrejska zajednica, sa više od 110.000 članova, brojnija nego u bilo kojoj drugoj evropskoj zemlji.
Srbija, koja je u vreme Drugog svetskog rata izgubila više od milion građana, neguje sećanje na "Noć pogroma" i blizu 63.000 svojih građana Jevreja koji su likvidirani tokom nacističke okupacije.
Budući da je iskusila sve strahote nacizma i fašizma, Srbija neguje tekovine antifašizma i svest o neophodnosti suzbijanja svakog pokušaja izražavanja mržnje prema ljudima druge nacije i vere, seksualnog opredeljenja, ksenofobije i svih oblika diskriminacije.
