Izvor: Politika, 27.Jan.2008, 13:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Bosanski lonac
U čemu je tajna holandskog animoziteta prema Srbiji? Da li je rigidan stav Haga prema Beogradu oko potpisivanja Sporazuma o pridruživanju i stabilizaciji s EU samo posledica slučaja Srebrenice, ili u svemu tome ima i holandskih unutrašnjih kontroverzi?
To da snage vojske Republike Srpske prilikom ulaska u Srebrenicu 1995. godine nisu imale baš previše džentlmenski odnos prema holandskim vojnicima iz sastava snaga UN, manje-više, zna se. Možda nije šire poznato da su tom prilikom >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << vojnici generala Ratka Mladića razoružali deo holandske jedinice, neke vojnike naterali i da se skinu u donji veš, a zaplenili su im i nekoliko oklopnih borbenih vozila, što Holanđanima nikada nije vraćeno. Istina, Holanđani su nam uzvratili istom merom 1999, kada su posle američkih aviona holandski borbeni aparati najžešće tukli po ciljevima u našoj zemlji. Nekadašnja imperija vratila je Srbima udarac i čini se da to radi i dalje.
Na holandskom unutrašnjopolitičkom planu bilo je mnogo polemika o ulozi njihovih vojnika u Srebrenici 1995. godine. Da li su mogli vojno da zaštite „zaštićenu zonu” i spreče da se ne dogodi ono što se kasnije dogodilo? Sigurno je da su to mogli da urade da su imali odlučnost svoje, pre svega, holandske komande, da se po svaku cenu suprotstave ulasku vojnika generala Mladića u Srebrenicu. Da su holandski vojnici pripucali po jedinicama generala Mladića najverovatnije bi vojska Republike Srpske odložila ulazak u Srebrenicu. Jer, u tom slučaju postojao bi rizik većeg sukoba sa NATO snagama, prvenstveno s avijacijom. Zašto, dakle, Holanđani nisu zapucali?
Strah od žrtava slabi solidarnost međunarodne zajednice u poslu upravljanja krhkim svetskim poretkom. Onima koji su vojno snažni nedostaje hrabrost da učestvuju u efikasnim mirovnim operacijama, a onima koji imaju dobru volju nedostaje vojna oprema.
Zapadne vlade su i dalje spremne da šalju vojnike u klasične misije nadgledanja mira, ali su moderni svetski sukobi daleko od „čistih” ratova i rešenja, tako da se snage UN sve češće nalaze unutar zamršenih sukoba gde se ciljevi, savezi i obaveze brzo menjaju i gde jednostavno označavanje krivaca ne doprinosi miru.
Koji su to unutrašnjopolitički aspekti odnosa Haga prema Beogradu? U Holandiji su u toku najveće demografske promene u Evropi – oko deset odsto stanovništva čine ljudi rođeni izvan Holandije, od kojih su većina muslimani. Žestoki kritičar muslimanskog fundamentalizma Teo van Gog je ubijen, takođe je ubijen i populistički političar Pim Fortejn koji se protivio prilivu imigranata. U Holandiji danas vladaju velike tenzije i konfrontacije pri čemu se pokušava da se sve svali na imigrante. Prema podacima Centralnog biroa za statistiku, godišnje se iz Holandije iseljava od 30.000 do 40.000 rođenih Holanđana i to pre svega dobro situiranih ljudi. Bela srednja klasa sve brže napušta Holandiju. Holanđani kao da sve više žive u nekom ekspres-loncu. Ne bosanskom...
Miroslav Lazanski
[objavljeno: 27/01/2008]
