Izvor: Politika, 31.Avg.2006, 12:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Borovnice nasledile maline
Preduzimljivi proizvođači jagodičastog voća u Arilju odlučili da reaguju na zahteve tržišta. Sade ono što donosi veći profit. Pomogla opština, Ministarstvo poljoprivrede i američka vlada
Zašto je opština Arilje jedna od najrazvijenijih u Srbiji, iako se nalazi u brdsko-planinskom kraju, van magistralnih puteva, a nema ni pružni kolosek? Odgovor na to pitanje naći ćemo ako pobliže pogledamo projekat borovnica!
Do "juče" su maline bile rajsko voće, ali su >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << svuda po svetu počeli da ih sade, pa su postale jeftine. Na kvantaškoj pijaci kilogram malina se prodaje po 1,8 evra, a kilogram borovnica – za celih šest evra. Eto dovoljnog razloga da se krene u akciju.
(Uspešni biznismeni su reinkarnacije onih što brzo potežu. Ko prvi krene – taj i zaradi.)
Zadruga i projekti
Četrdeset pet poljoprivrednih domaćinstava iz Arilja osnovali su u septembru 2005. godine Opštu zemljoradničku zadrugu Arinova s ciljem da se bavi plantažnom sadnjom borovnica. Direktor zadruge je višestruko preduzimljivi Dragan Milosavljević, razmere njegove umešnosti otkriće se u daljem tekstu.
Centar za voćarstvo Čačak (inženjer Aleksandar Leposavić) uradio je tehnološki deo projekta u kojem je ustanovio da su zemljište, vlažnost i osunčanost ariljskog kraja pogodni za gajenje borovnica. Zadruga je, onda, konkurisala za sredstva podrške Ju-Es-Ejda, agencije vlade SAD, koja je odobrila 77.000 dolara za kupovinu 23.000 sadnica u Nemačkoj, kao i za potrebne dozvole i sertifikate. Planirano je da se sadnice više ne uvoze već da se gaje u Centru za voćarstvo u Čačku. Pomogla je i opština, kao i Ministarstvo poljoprivrede sa 35 miliona dinara bespovratnih sredstava za izgradnju hladnjače.
A rezultat toga je, samo godinu dana kasnije, 10 uređenih hektara pod zasadom borovnica.
Kreditiranje bez kamate
Aleksandar Krdžić iz Arinove objašnjava da su sklopili ugovor sa 50 domaćinstava po kojem će otplatiti dobijene sadnice isporukom roda po tržišnim cenama. Što praktično znači da su kooperante kreditirali bez kamate. Veličine parcela su od 10 do 60 ari i izabrane su tako da "pokrivaju" nadmorsku visinu od 330 do 1.000 metara i skoro sva opštinska sela. Cilj je bio da se ispita na kojoj nadmorskoj visini i kvalitetu zemljišta borovnice najbolje uspevaju.
Hladnjača radi po ULO sistemu (Ultra law oxigen) koji rashlađuje voće do nula stepeni, ne zamrzava ga već samo spušta koncentraciju kiseonika na manje od pet odsto a u rashladnu komoru ubacuje azot. Kod ovakvog sistema čuvanja voća gubici su do jedan odsto, dok su kod dubokog zamrzavanja nekoliko puta viši, sem toga i kvalitet je bolji.
Osim prodajne cene, borovnice su isplativije i u gajenju. Za njih su potrebna dva tretmana tokom perioda zrenja, dok maline traže pet. Prinosi po aru su skoro isti.
Dakle, sve je spremno da počne projekat visokih tehnologija u poljoprivredi.
Nenad Stefanović
[objavljeno: 31.08.2006.]
