Izvor: Nezavisne Novine, 29.Mar.2016, 09:27   (ažurirano 02.Apr.2020.)

Bondstil izbliza: Vojni sektor (drugi dio)

Baza Bondstil dobila je ime po američkom heroju iz Vijetnamskog rata Džejmsu Liroju Bondstilu, a prevedeno sa engleskog njegovo prezime znači otprilike „čelična veza“.

Taj naziv umnogome odgovara glavnoj namjeni te baze, jer je ona prije svega najrazvijeniji visokotehnološki vojni komunikacioni centar u tom dijelu svijeta, u koji se slivaju i gdje se razmjenjuju podaci ne samo iz regiona, već i iz dijela koji pokriva Bliski i Srednji istok.

U Bondstilu >> Pročitaj celu vest na sajtu Nezavisne Novine << se nalaze najmoderniji pokretni komunikacioni sistemi koji mogu da uspostave vezu sa cijelim sistemom komandovanja američkih trupa, mnogo dalje od samog Kosova. Tome treba dodati i operativnu jedinicu koja je zadužena za komunikaciju i takozvano elektronsko ratovanje. Ona se stoji uglavnom od ljudi iz vojne obavještajne službe koji su iskustvo sticali u ratovima u Avganistanu i Iraku, a specijalizovani su za izviđanje na daljinu.

Sve to se, dakle, nalazi u dijelu baze (sjever) gdje se odvijaju i nalaze vojne aktivnosti i oprema i gde nije dozvoljeno snimanje. Mogućnost da se prošetaju, tačnije provozaju uz pratnju tim dijelom, dobijaju rijetki posjetioci. Ako ne računamo američke političare koji su posjetili Kosovo. Ipak, iako bi poslije obilaska tog dijela neko trebalo da bude impresioniran onim što je video i saznao, zvanično i nezvanično, takav utisak potiskuje misao da smo se u stvari provozali najopasnijom „teritorijom“ na Balkanu.

Pored toga, sjeverni, vojni dio kampa Bondstil opremljen je ogromnim helidromom, radarskim centrom, zatvorom i bolnicom. Broj tenkova, helikoptera i vojnika se ne odaje zvanično, ali nezvanično Bondstil obično raspolaže sa oko 20 helikoptera tipa „ blek hok“ i jednim helikopterom „apač“, kao i sa desetak tenkova tipa „abrams M1A2“. Ipak, cijelim prostorom sjever dominira ogroman hangar koji služi za remont helikoptera. Strateški položaj na kome je se nalazi Bondstil čini ga faktički najjačim američkim vojnim poligonom u Evropi.U gradnju Bondstila uloženo je do sada više od 34 miliona dolara, a njegova lokacija je odabrana godinu dana prije nego je počelo bombardovanje SRJ.

Na odabir lokacije je, između ostalog, uticao i položaj sa kojeg lako mogu da se izvrše dejstva mnogo širih razmjera, ali i da se, u slučaju nužde, prime američki i NATO borbeni avioni i helikopteri. Lokaciju je odredila i blizina ključnih naftovoda i energetskih koridora u izgradnji, kao što je transbalkanski naftovod koji sponzoriše upravo SAD, blizina američke baze u Makedoniji i Bosni, ali i pogodna lokacija „veza“ sa bazama SAD u Avijanu i Vićenci. „Bondstil“ bi faktički trebalo, kako nam je objašnjeno, da bude Centar američkog vojnog balkansko–apeninskog trougla, ili najsnažniji strateški vojni poligon SAD u Evropi. Kao takav, ostao bi pod kontrolom vojske SAD, ali bi zvanično u jednom momentu, mogao da postane i komanda buduće vojske Kosova.

Vojni sektor Bondstila naveče nije osvjetljen i preko dana ga je teško uočiti, jer se zbog maskirnih „šatora“ taj dio golim okom gledano nekako stapa sa okolinom, pa i ne izaziva toliko pažnje. Međutim, bolji poznavaoci prilika kažu da se, osim Kineskog zida jedino još Bondstil vidi iz svemira… Inače u kosovski budžet se iz te baze na godišnjem nivou slije oko 220.000 evra u vidu rente, iako je izgrađen uglavnom na zemlji koja je prije rata pripadala Srbima. U Bondstilu pored američke vojske borave i vojnici iz još desetak država koje su u okviru Kfora stacionirane na Kosovu. Tako je tamo sada moguće sresti Poljake, Čehe, Ukrajince, Turke, Rumune, Slovence…

Inače, Bondstil struju dobija iz generatora koji funkcioniše na dizel gorivo, a koji ima takvu jačinu da neprekidno, 24 sata osvetljava jedan grad srednje veličine. Oko takvih postrojenja postoje 24–satne straže.

U menzi na vratima vas sačeka preparirani ogroman orao raširenih krila, simbol američke vojske, američka zastava i uramljen portret Džordža Vašingtona. Do crkve, to jest Sjeverne kapele, niže se još par restorana i prodavnica — kontejner, sa ispisanom porukom „Kupujte američko jer tako podržavate Ameriku“. Negdje na pola puta od kantine do crkve, našao se i sanduk sa maketama raznih vrsta nagaznih mina. Upozorenje za vojnike. U samoj bazi nalaze se i restorani „Burger-king“, „Antonis pica“ i „Tako bela“. Postoji i ogromna dvospratna robna kuća u koju roba stiže direktno iz Amerike. U izlozima prodavnica suvenira mogu se kupiti zastave svih zemalja svijeta, sem Srbije. Postoje i betonska skloništa… Iako zvanično taj podatak niko u bazi nije potvrdio, tek priča se da je najniža vojnička plata u Bondstilu 3.000 dolara, plus 40 odsto dodatka na ime „ratne opasnosti na Kosovu“.

I u toj američkoj bazi, kao i u svim drugim bazama te države, tri stvari su najstrože zabranjene: seks, alkohol i metak u cijevi. I pušenje je ovdje pod cenzurom. Na svakoj zgradi okačena je tabla gdje piše „zabranjeno pušenje“. U prosjeku u spavaonicama ima po pet soba i u svakoj sobi spava po četvoro vojnika. Na tih pet soba ide jedno kupatilo sa četiri tuš kabine.

Bazu „Bondstil“ posjetio je, od osnivanja, čitav niz poznatih javnih ličnosti i političara Amerike, počev od Bila Klintona, koji je u tu bazu došao još novembra 1999. godine, pa do Medlin Olbrajt i sekretara odbrane SAD Donalda Ramsfelda, juna 2001. godine. Mjesec dana kasnije obišao ju je i tadašnji predsjednik SAD Džordž Buš.

Inače, na zgradama u bazi okačene su table, neka vrsta mjerača toplote, sa nekoliko boja, i brojkama od jedan do pet, koje upozoravaju da vojnik treba na svakih sat vremena da popije čašu vode ako je pokazatelj na tabli na broju pet. U blizini nje je druga tabla, samo mesingana, sa datumom 23. novembar 1999. godine i imenom Bila Klintona, bivšeg predsjednika SAD.

(NN/Sputnik)

Nastavak na Nezavisne Novine...